Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10831 K.2026/383

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde; müvekkillerinin, muris ...'nun mirasçısı olduğunu, murisin 11.05.2018 tarihinde vefat ettiğini, murisin ölümünün üzerinden yaklaşık 3 yıl geçtikten sonra dava konusu ödeme emirlerinin 18.12.2021 tarihinde müvekkile tebliği üzerine aleyhe cereyan eden işlemlerden haberdar olduğunu, yaptığı araştırma sonucu 17.04.2018 tarihinde muris ... adına ...

Vergi Dairesine bağlı olarak tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir iş yerinin açıldığını, iş yerinin açıldığı gün kapatıldığını, iş yeri üzerinde birçok kişinin çalışıyor olarak gösterildiğini, böylece ödeme emirlerine konu prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi tahakkuk ettirdiğini öğrendiğini, murisin...'de ikamet ettiğini, yaşlı ve birçok hastalığı olduğunu ve son 1 yılda hastalıkları sebebiyle...'nin dışına çıkmadığını, muris adına açılan ve de aynı gün kapatılan iş yerinin kimliği belirsiz olan kişilerce sahte evrak ve belgeler tanzim edilerek açıldığını ve müvekkilinin mağdur edildiğini,

tüm bu sebeple usul ve yasaya aykırı olarak gönderilen 2019/169415- 169423- 169410 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; davacının iptalini talep ettiği ödeme emirlerinin iptali için dava dışı işveren ...'nun diğer yasal mirasçılarından ... tarafından İstanbul Anadolu 21.İş Mahkemesinin 2021/558 Esas sayılı dosyası, ... tarafından ise İstanbul Anadolu 21.İş Mahkemesinin 2021/557 Esas sayılı dosyasıyla ve...tarafından ise İstanbul Anadolu 19.İş Mahkemesinin 2021/568 Esas sayılı dosyası ile Kurum aleyhinde aynı iddialarla ödeme emrinin iptali davaları açılmış olduğundan Mahkeme nezdindeki davanın işbu davalardan önce açılan dava hangisi ise o dava ile birleştirilmesini,

davacı tarafın sahte iş yeri iddiası çerçevesinde konu Kurum tarafından denetime sevk edildiği için öncelikle davalı Kurumun denetmenlerince düzenlenecek raporun beklenmesini, sahte iş yeri tespiti yapılmaması halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı tarafın 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi gereği haksız çıkma tazminatına mahkum edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı tarafa tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muris ... adına yalnızca SGM kayıtlarında iş yeri kaydının olduğu, ticaret sicil, esnaf ve sanatkarlar odası, vergi dairesi kayıtlarında bir iş yeri kaydının bulunmadığı, vergi dairesi yazı cevabında da bildirildiği üzere iş yerinin kanun kapsamına alındığı tarihte (vergi işe başlama başvurusu ve SGK iş yeri tescilde görünen ortak adres olan ''...

-.... bilinen adreste yapılan yoklamalarda kendisine ulaşılamadığı, yoklamada bulunulamadığı görülmekle muris ... adına fiilen faal olan bir işyerinin olmadığı, davaya konu ödeme emirlerinin düzenlenmesine sebep olan iş yerinin fiilen mevcut olmadığı anlaşılmakla,

A)1-Davanın kabulü ile Ümraniye SGM tarafından düzenlenen 2019/169415- 2019/1694 23... /169410 sayılı ödeme emirlerinin iptaline,

B)Mahkememiz dosyası ile birleşen İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 2021/557 Esas sayılı dosyası yönünden:

1-Davanın kabulü ile Ümraniye SGM tarafından düzenlenen 2019/169415- 2019/1694 23... /169410 sayılı ödeme emirlerinin iptaline,

C)Mahkememiz dosyası ile birleşen İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 2021/568 Esas sayılı dosyası yönünden:

1-Davanın kabulü ile Ümraniye sgm tarafından düzenlenen 2019/169415-2019/169423, 2019/1694 10... /207517 sayılı ödeme emirlerinin iptaline,

D)Mahkememiz dosyası ile birleşen İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 2021/558 Esas sayılı dosyası yönünden:

Davanın kabulü ile Ümraniye SGM tarafından düzenlenen 2019/169415-2019/1694 23... /169410 sayılı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumuna göre muris ... adına yalnızca Ümraniye SGM kayıtlarında işyeri kaydının bulunduğu, ticaret sicil, esnaf ve sanatkarlar odası kayıtlarında bir işyeri kaydının bulunmadığı, verilen işe başlama bildirimine göre davacılar murisi adına vergi kaydı oluşturulmuş ise de;

bilinen adreslerinde yapılan yoklamalarda kendisine ulaşılamadığının ve bu nedenle başlangıç tarihi itibariyle vergi kaydının sonlandırıldığının anlaşılması ve fiilen açılan faal bir işyeri bulunmadığının dosya içerisindeki belgelerden anlaşılmasına göre, HMK'nın 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacıların bu dava ile babalarının böyle bir iş yeri açmamış olduğunu, açılış belgelerinde sahtecilik olduğunu, bu hususta Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek ödeme emirlerinin iptalini talep ettiklerini, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurum kayıtları ve vergi dairesi kayıtları incelendiğinde 2 ... ... sicil no.lu işyerinin davacıların murisi ...'ya ait olduğunun gözüktüğünü, Vergi Dairesinden gelen müzekkere cevabında da muris ...'nun vergi açılış kaydının olduğu ve vergi numarasının 2...7 olduğunun anlaşıldığını,

... ...'nun bizzat kendisinin Kuruma gelip başvuru yapmak suretiyle işyerini kaydını açtırdığını, Mahkemece ... adına işyerine ilişkin herhangi bir elektrik- su-doğalgaz gibi bir abonelik kaydı olup olmadığının ilgili Kurumlardan sorulmadığını ve dosyada mevcut kira sözleşmesinin incelenmediğini, bu sebeplerden ötürü eksik araştırma neticesinde hatalı bir karar verildiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR