Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10867 K.2025/17224

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.12.2007-01.09.2012 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili, talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının davalı iş yerinde 16.03.2010 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını, son brüt ücretinin 1.071,00 TL olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, hizmet tespitine ilişkin talebin yasal ve hukuksal tüm incelemeler sonucunda değerlendirilmesi, Kurum kayıtlarının aksine eşdeğer nitelikte resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı 3...9 sigorta sicil numaralı ...'ın ... sicil numaralı ... unvanlı davalıya ait iş yerinde, 01.12.2007-31.12.2007 tarihleri arasında günlüğü 19,50 TL den 30 gün süre ile 01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arasında günlüğü 20,28 TL den 180 gün süre ile 01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında günlüğü 21,29 TL den 180 gün süre ile 01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında günlüğü 22,20 TL den 180 gün süre ile 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında günlüğü 23,10 TL den 180 gün süre ile 01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında günlüğü 24,30 TL

den 134 gün süre ile 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında günlüğü 25,35 TL den 96 gün süre ile 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında günlüğü 26,55 TL den 96 gün süre ile 01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arasında günlüğü 27,90 TL den 96 gün süre ile 01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında günlüğü 29,55 TL den 96 gün süre ile 01.07.2012-31.08.2012 tarihleri arasında günlüğü 31,35 TL den 32 gün süre ile çalıştığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekillerinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Kurum vekili, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacı ve bordro tanıklarının beyanlarının çalışma gün sayısı ve davacının iddiasını ispat etmeye yeterli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “Sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacının 16.03.2010-2012/8 döneminde ayda 14 gün, 2012/9-17.02.2014 tarihleri arasında ayda 30 gün üzerinden davalı iş yerinden bildirimlerinin olduğu, eksik gün nedeninin kısmi istihdam olarak belirtildiği, iş yerinin 06.11.2006 tarihinde kanun kapsamına alındığı anlaşılmaktadır.

Somut davada. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu kapsamda 16.03.2010 sonrasında yapılan kısmi bildirimlere ilişkin eksik gün nedeni ile ilgili kayıtlar celp edilmeli, kısmi çalışma olup olmadığı irdelenmelidir.

Dosyada bordro tanıkları dinlenilmiş ise de, tanıkların çalışmalarının tüm dönemi kapsamadığı ve 01.12.2007- 2010/3 dönemine ilişkin tanık beyanlarının yeterli olmadığı görüldüğünde talep döneminde sürekli bildirimi bulunan bordro tanıkları dinlenilmeli, komşu iş yeri işverenleri ve çalışanları tespit edilerek tanık olarak beyanları alınmalı, tanık beyanları arasında çelişki olması halinde çelişkiler giderilmeli, tanıklara ilişkin hizmet cetvelleri celp edilerek tanık beyanları denetlenmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR