Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10905 K.2025/17511

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen davalarda sunduğu dava dilekçelerinde; davacının, ... Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Matematik bölümünde 1995-1999 yılları arasında öğrenim gördüğünü, ...

Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı nezdinde 17.04.1997 tarihinde işe başladığını, davalı üniversitenin spor tesisinde; ... - servis elemanı - halı saha görevlisi - antrenör ve benzeri işlerde hatta spor tesisinin genişletilmesi ve inşaatındaki muhtelif inşaat işlerinde, üretime yönelik, uzun vadeli sigorta kolunda çalışan diğer işçiler gibi ayda 30 gün süre ile ve hizmet akdiyle kesintisiz olarak çalıştığını, davacının bu çalışmasının 01.06.1999 tarihine kadar devam ettiğini, davacının ücretlerinin kapatılan ...

Bankası A.Ş. Isparta Şubesine tüm çalışma döneminde eksik olarak yatırıldığını, davalı işyerinde eylemli olarak çalışmasının; ara vermeksizin, haftanın 7 günü ve 08:00-22:00 saatleri aralığında, günlük asgari 8 saat, haftalık 45 saati aşan sürelerde gerçekleştiğini, davacının,

davalı işyerinde çalıştırıldığı bu dönem zarfında üretime yönelik olarak tam gün esasına göre çalıştırılmakla birlikte gerçeğe aykırı olarak sadece “Kısa vadeli sigorta” türü olarak Kuruma bildirim yapıldığını belirterek davacının davalı Üniversitede 17.04.1997-01.06.1999 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak hizmet akdine dayalı olarak uzun vadeli sigorta kapsamında çalışması ile ilgili uzun vadeli sigorta kapsamında sigortalılık başlangıç tarihinin 17.04.1997 tarihi olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Üniversite vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Birleşen davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne, davacının davalı ...'ye ait 1.... sicil numaralı iş yerinde 17.04.1997 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak 1 gün süre ile çalıştığının ve davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 17.04.1997 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1-Davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, 2-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 3-Asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; her ne kadar davalı üniversite tarafından davacının çalışmasının “öğrenci statüsüne dayalı kısmi zamanlı iş” olduğu iddiasında bulunulsa da, tanık anlatımlarıyla sabit olduğu üzere davacının çalışmasının 2547 sayılı Kanun’un 46. maddesi ile öngörülen “geçici işlerde kısmi zamanlı çalıştırılma” amacını aştığını, işçinin ücret karşılığı düzenli olarak ağır işlerde istihdam edildiğinden gerçek çalışma ilişkisine dönüştüğünü,

yargılamada dinlenen öğretim görevlisi davacı tanıklarının beyanlarında davacının üniversite spor merkezinde haftada ortalama 25 saat çalıştığını beyan etmeleri karşısında tanık ifadelerinde de yer alan söz konusu çalışmanın kısmi zamanlı olarak kabul edilmesi gerektiği kabul edilerek davanın reddine karar verilmişse de tanıkların davacının üniversite bünyesinde inşaat, temizlik, taşıma gibi ağır işlerde çalıştırıldığı yönündeki beyanların dikkate alınmadığını, eksik inceleme ve araştırma neticesinde karar tesis edildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının davalı Üniversitede 17.04.1997-01.06.1999 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak hizmet akdine dayalı olarak uzun vadeli sigorta kapsamında çalıştığının ve ilgili uzun vadeli sigorta kapsamında sigortalılık başlangıç tarihinin 17.04.1997 olarak tespiti istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacının öğrenci olduğu halde davalı üniversitenin spor tesisinde üretime yönelik, uzun vadeli sigorta kolunda çalışan diğer işçiler gibi ayda 30 gün süre ile ve hizmet akdiyle kesintisiz olarak 17.04.1997-01.06.1999 tarihleri arasında tam zamanlı çalıştığını ileri sürerek 17.04.1997 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti talebinde bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesince davacının 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 46. maddesine uygun olarak çalıştırıldığından bahisle davanın reddine karar verilmişse de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Dosyanın incelenmesinde; davalı işveren tarafından davacının 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 46. maddesinin son fıkrası kapsamında çalıştırıldığı, buna göre bildirimlerinin kısa vadeli sigorta kollarından yapıldığının kabul edildiği, getirilen Kurum kayıtlarına göre de davalı iş yerinden uyuşmazlık konusu dönemde herhangi bir hizmet bildiriminin yapılmadığı görülmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 46. maddesinin son fıkrasında “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından burs verilmekte olan veya burs alma şartlarını taşıyanlara öncelik verilmek suretiyle hizmetlerine ihtiyaç duyulan öğrenciler, öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumlarında kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılabilir. Bu şekilde kısmi zamanlı olarak çalıştırılan öğrenciler, bu çalışmalarından dolayı işçi olarak kabul edilmez...” denilmektedir.

Bu kapsamda çalışan öğrenciler işçi olarak kabul edilmeseler de iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulaması kapsamında sigortalı sayılırlar.

İş kazası ve meslek hastalığı sigorta kollarından sağlanan haklar; sigortalıya geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi, sürekli iş göremezlik halinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanması, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölüm halinde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması, cenaze ödeneği ödenmesi, hastalık ve analık hallerinde de kanunda sayılan diğer sosyal sigorta yardımlarının sağlanması olarak sıralanabilecektir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 46. maddesinin son fıkrasının aksine bir tespit yapılabilmesi için hizmetlerine ihtiyaç duyulan öğrencilerin çalışmasının tam zamanlı mı yoksa bildirildiği gibi kısmi zamanlı mı olduğunun hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tam olarak tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda davalı işveren tarafından dosyaya sunulan ücret bordroları ve puantaj kayıtlarının imzalı olmadıkları da gözetilerek, davacı uyuşmazlık konusu dönemde öğrenci olduğundan, davacının öğrenimini gördüğü bölümün o yıllardaki ders saatleri ve derslere devam etme zorunluluğunun olup olmadığı da araştırılarak davacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile amaçlanan kısmi çalışmayı aşar şekilde tam zamanlı çalışmasının bulunup bulunmadığı hususlarında yapılacak kapsamlı araştırma ile tüm deliller toplandıktan sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR