Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/11016 K.2025/16764

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde Mayıs 2013 - Eylül 2014 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili davacının 3 ay çalıştığını, bu sürede bildirim yapıldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, 24.05.2016 tarihinde davanın kısmen kabulü ile davacının 01.04.2014-09.08.2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma kararı

İlk Derece Mahkemesinin 24.05.2016 tarihli kararının süresi içinde davacı,davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 23.02.2017 tarihli kararı ile "Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, davalı iş yerinde işe girdiğini gösterir 01.01.2014 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği, davacının 01.01.2014-31.03.2014 tarihleri arasında davalı iş yerindeki çalışmalarının Kuruma bildirildiği, davalı iş yerinin 01.01.2014 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği, bir kısım dönem bordrolarının getirtildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarının getirtilerek, dönem bordrolarından re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinlemek, o iş yerine komşu ve yakın iş yerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi tanık olarak dinlenerek; davacı, dava dışı ... Krom İth. İhr. Mad. Tic. ve San. A.Ş.'nin çalışanlarını günde üç vardiya şeklinde taşıdığını beyan ettiğinden, ... Krom İth. İhr. Mad. Tic. ve San. A.Ş.'den servisle taşınan çalışanları sorularak, re'sen seçilecek tanıkları dinlemek ve tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermekten ibarettir. ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, Kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini,müvekkilinin şoförlük yapması hasebiyle çalıştığını iddia ettiği döneme ilişkin trafik cezası almış olup olmadığının, yine araca ilişkin o dönem trafik cezası kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise kimin adına kesildiğinin araştırılması gerektiğini, tanık beyanları ile davacının çalışmasının sabit olmasına rağmen davanın tümden reddine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

2. İnceleme konusu eldeki davada, davacı Mayıs 2013 - Eylül 2014 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş ise de verilen karar eksik araştırmaya dayalıdır.

3. Mahkemece bu kapsamda öncelikle davacının denetmene verdiği imzalı beyanında davalıya ait araçta 01.01.2014 tarihinde çalışmaya başladığını belirtmesine göre, imza inkârı, hata, hile, ikrah durumları iddia ve ispat edilmediğinden bu tarihin sigortalılık başlangıcı kabul edilmek suretiyle, davacının, davalı tanığı ... ile serviste iki şoför olarak dönüşümlü çalıştığına yönelik beyanlar bulunduğundan ne şekilde dönüşümlü çalıştıkları, tanıklardan da sorulup belirlenmelidir. Yine davacının dava konusu dönemde trafik cezası alıp almadığı araştırılmalıdır.

4. Diğer taraftan işveren tarafından Kuruma 2014/1., 2. ve 3. aylar için aylık prim ve hizmet belgesi verildiği, Kurum denetmeni tarafından kabul edilip işleme alınması gerektiğinin belirtildiği anlaşılmakla, işleme alınıp alınmadığı da araştırılarak varsa davacının çalışmaları tereddütsüz biçimde ortaya konulup sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR