Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/11180 K.2025/15086

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan Kurum, .... Tic. A.Ş. ve ... ... Hatları ile ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 07.06.2013 günü ... ... istikameti yönünde hareket eden 06... plakalı aracın karıştığı kazada davacıların üst soyu – eşi olan ...’ın ağır yaralı olarak kaldırıldığı hastanede vefat ettiğini, davanın iş kazası tespit davası olması sebebiyle davanın hem üst işveren olan ...’a hem alt işverenler olan ..., ve ...’e yöneltildiğini, kazayla ilgili olarak ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/18-2014/40 E.K. sayılı dosyasında kazada araç sürücüsü ...’ın tek ve asli kusurlu olduğu tespit edilerek hüküm kurulduğunu, ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün ...’ın iş kazası sonucu vefatı nedeniyle hak sahiplerine aylık bağladığını, ancak sonrasında kazanın iş kazası olmaması sebebiyle aylıkların iptal edildiğini ve ödenenlerin iadesi ile ilgili borç bildirim belgesi gönderildiğini, borç bildirimlerine 28.09.2021 tarihli dilekçe ile itiraz edilmiş ise de itirazın ...

SGK’nın 12.10.2021 tarihli yazısı ile reddedildiğini, olayın iş kazası olduğunu, kaza anında araç içinde bulunan ... ve araç sürücüsü ...’ın beyanlarından da olayın iş kazası olduğunun anlaşıldığını, olay nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat istemli davada ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/702 - 2016/407 E.K. sayılı kararı ile olayın iş kazası olması sebebiyle görevsizlik kararı verildiğini, bu kararın da Yargıtay tarafından onandığını ileri sürerek, davacıların murisi ...’ın 07.06.2013 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik, husumet, hak düşürücü süre, zamanaşımı, yetki itirazında bulunduklarını, dava konusu işlemle ilgili olarak Kurum tarafından tesis edilen işlemde kanun ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığını, Kurumun Rehberlik ve Teftiş Grup Başkanlığının incelemesi sonucu meydana gelen trafik kazasının iş kazası olmadığına karar verildiğini, davacı tarafça bu raporun aksinin ispatlanamadığını, davanın süresinde açılıp açılmadığının resen tetkiki gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı .... ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davalı şirket ile diğer davalı ... arasında yapılan sözleşme ile işin bütünüyle anahtar teslim suretiyle devredildiğini, asıl işveren – alt işveren ilişkisi olmadığını, davalı şirket ile davacı arasında hizmet akdi bulunmadığını, davacının diğer davalı ...’in işçisi olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kabul anlamına gelmemek üzere davalı şirketin işçisi olmayan müteveffanın iş kazası geçirmesinde şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, Kurumca olayın iş kazası olmadığı yönündeki tespitinin hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... Hatları ile ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davacıların davalı şirket aleyhine açtıkları iş kazasından kaynaklı maddi manevi tazminat davasının ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/132 E. sayılı dosyasında devam ettiğini, açılmış olan bu eda davasında verilecek karar ile bu davada iddia edilen tespitin de hüküm altına alınacağını, husumet itirazında bulunduklarını, müteveffanın davalı şirket çalışanı olmadığını, davalı şirket ile ... Şirketi arasında ... Kompresör İstasyonu Yapım İşi Sözleşmesi imzalandığını, sonrasında ... farklı alt yüklenicilerle (... A.Ş ve ... Ltd.

Şti.) sözleşme imzaladığını, davalının ihale makamı olup işi bütünüyle iş ortaklığına bıraktığını ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

4.Davalı ... ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; vefat eden sigortalı ...'ın davalı şirketin işinde çalışırken iş kazası olmadığını, kazaya karışan ...'ın vefatına sebep olan aracın da şirkete ait olmadığını, ...'ın şirkette işi gitmek için şirketin servis aracından kendi isteği ile inerek kaza yapan araca bindiğini, mesai saati dışında başka bir araçla kazaya karıştığını, ...'ın ölümünde davalı şirketin sorumlu tutularak huzurdaki davaya dahil edilmesinin yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın şirket yönünden reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama, toplanan deliller, celp ve ibraz olunan bilgi ve belgeler, Kurum kayıtları, Kurum inceleme raporu, ceza dosyası içeriği ve alınan beyanlar, tanık anlatımları, dosyaya sunulu sözleşmeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

davalı şirketler arasında alt işveren - üst işveren ilişkisinin bulunduğu ve bu doğrultuda tüm davalıların meydana gelen kaza nedeniyle sorumlu oldukları gerekçesiyle, davacılar murisi ... ’ın 06.07.2013 tarihinde maruz kaldığı olayın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrası bendi kapsamında iş kazası olduğu değerlendirilerek, davanın kabulü ile davacılar murisi ...'ın 06.07.2013 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiş, 23.07.2024 tarihli tavzih kararı ile davacılar murisi ...'ın 07.06.2013 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine şeklinde kaza tarihi düzeltilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum, ... Tic. A.Ş. ve ... ... Hatları ile ... A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum, ... Tic. A.Ş. ve ... ... Hatları ile ... A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, derdestlik, husumet, hak düşürücü süre, zaman aşımı ve yetki itirazında bulunduklarını, Kurum Rehberlik Teftiş Grup Başkanlığının incelemesi sonucu meydana gelen trafik kazasının iş kazası olmadığına karar verildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 59. maddesi hükümlerine göre Kurumun kontrol ve denetimle görevli memurları tarafından saptanan tespitlerin aksi ispat oluncaya kadar geçerli olduğunu, davacı tarafça bu raporların aksinin ispatlanamadığını belirterek kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... Tur. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirket yönünden davanın pasif husumetten reddinin gerektiğini, davalı şirket ile diğer davalı ... arasında yapılan sözleşme ile işin bütünüyle anahtar teslim suretiyle devredildiğini, davalı şirket ile diğer davalı ... arasında bir asıl-alt işveren ilişkisinden söz etmenin mümkün olmadığını, davalı şirket ile davacılar murisi arasında herhangi bir hizmet akdinin bulunmadığını, işçi-işveren ilişkisinin söz konusu olmadığını, murisin işin bütünüyle devredildiği diğer davalı ...'in işçisi konumunda olduğunu belirterek eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile verilen kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... ile ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirketin ihale makamı olup, işin bütününün birim fiyat sözleşmesi ile iş ortaklığına devredildiğini, davalı şirket ile diğer davalılar arasında alt işveren-üst işveren ilişkisinin varlığından söz edilmesinin mümkün olmadığını, davanın şirket yönünden husumetten reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.