Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/11516 K.2026/714

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... ...'nın sigortalı işçisi olarak diğer davalı ...'ya ait inşaatta çalışırken 22.11.2014 tarihinde iş kazası geçirdiğini, davacı olay günü olan 22.11.2014 tarihinde davalılardan ...'ya ait Değirmençayırı köyü ... / İstanbul adresindeki inşaatta çalıştığı sırada gerekli aydınlatma ve işçi sağlığı ve iş güvenliği önemleri alınmadığından 1. kattan 2 kata düşerek yaralandığını, olay sebebi ile davacının beyin kanaması geçirdiği ve felç olduğunu, tüm akli melekelerini yitirmiş olduğundan eşi ...'nın kendisine vasi olması ile işbu davanın açıldığını,

bu elim kaza sebebi ile yatalak hale gelen davacının, hiçbir ihtiyacını kendi başına karşılayamamakta olup malul durumda olduğunu,16.03.2016 tarihli engelli sağlık kurulu raporuna göre %92 oranında malul olup, meslekte kazanma gücünü ise %100 oranında kaybettiğini, davacı, davalı işverenleri tarafından sigortasız olarak çalıştığı sırada iş kazası geçirdiğini, bu iş kazası sebebi ile davacı tarafından açılan Gebze 2. İş Mahkemesinin 2015/119 Esas no.lu dosyası ile maddi tazminat davasının yargılaması sırasında iş kazası ile ilgili olarak ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Sosyal Güvenlik Merkezinin 06.05.2016 tarih ve 7174594 sayılı yazısı ile " Sosyal Güvenlik Kurumu Denetmenleri tarafından yapılan denetleme sonucu tanzim edilen 13.04.2016 tarih ve 48 sayılı rapor ile beyan ettiğiniz iddialar tespit edilememiştir" denildiğinden bu iş kazasının tespiti davası açıldığının, tüm bu nedenlerle davacının geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Şirketin pimapen işi ile iştigal etmekte olduğunu ve kendi iş yerinde tek başına çalıştığını, zaman zaman aldığı işlerin yanısıra tamirat işleri de aldığını, davalı firma tamirat işi dışında komple bir iş aldığında işçi ihtiyacı duyduğunu, davalı firma, işçi ihtiyacı olduğunda piyasada tanıdıklarından veya vasıfsız amele pazarından işçi bulmak sureti ile işlerini teslim ettiğini, davalı firma iş kazasının meydana geldiği mahaldeki yapının pimapen işlerini ... işleri İnş.

Nakliyat .... San. ve .... Ltd. Şti.'den aldığını ve bu yapıdaki pencereleri takmak için davacıdan günlüğü 20 TL'den ve 20-25 gün yardım etmesi konusunda anlaştığı ve çalışmaya başladığını, davacı ile 15 gün çalışmalarından sonra iş kazasının meydana geldiğini, iş kazasının;

davacının dikkatsiz ve özensiz davranışları sonrası iş mahallinde meydana geldiğini, davacı dikkat etmeyerek ve acele ederek 2,5 metre yükseklikten düştüğünü, davacının düşmeden sonra ilk iki ay hastanede yattığı ve tedavi sürecinde yatalak olduğunun doğru olduğunu ancak davacının şu an sıhhatine kavuştuğunun davacının yatalak olduğu ve %100 iş göremez olduğu iddialarının gerçek dışı olduğunun, davacı en son ... (...) dan iş başvurusunda bulunarak iş istediğini, sıhhatine kavuştuğu için %100 maluliyeti olmadığını, bu nedenle maddi tazminat taleplerinin afaki olup ve sebepsiz zenginleşme iradesi ile hukuki dayanaktan yoksun olduğunun,

tüm bu nedenlerle iş kazası davacının kusurundan meydana geldiğinden ve davacının maluliyeti olmadığından davanın tümüyle reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı müvekkilinin, İş Kanunu'na tabi bir işveren olmadığı gibi olayın da iş kazası olmadığını, 4857 Sayılı İş Kanunu'na göre geçerli bir hizmet akdine dayalı olarak her hangi bir hizmette ücret karşılığı çalışan kimseye işçi, bir hizmet akdine dayanarak her hangi bir işte ücret karşılığı işçi çalıştıran kimselere işveren denildiği,

davacı veya diğer davalı müvekkilin işçisi olmadığı gibi müvekkilinin de işveren olmadığını, davalının huzurdaki davayı öğrendikten sonra yaptığı araştırmada davacı ile diğer davalının iş ortağı olduğu ve birlikte ortak tadilat-tamirat gibi iş alıp yaptıklarını öğrendiğini, davalının davacı ve diğer davalı ... ... ile hiç bir anlaşması olmadığı gibi her hangi bir emir ve talimatı da olmadığını, bu hususta kurulmuş bir akdi veya anlaşmasının da olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalılardan SGK vekil cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın yetki yönünden reddini talep ettiklerinin, iş kazası olduğu iddia edilen olayın .../İstanbul adresinde meydana gelmiş olup yetkili mahkemenin İstanbul İş Mahkemeleri olduğunu, işveren tarafından süresi içerisinde Kuruma iş kazası bildirilmediğinden Kurumca işlem yapılmadığını, yine müvekkil Kurum denetmenleri tarafından yapılan denetleme sonucu tanzim edilen rapora göre davacının iddialarının tespit edilemediğini, davacının kendi üstüne düşen görevi yapmadığını, yersiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "Davanın kısmen kabulü ile Davalı SGK yönünden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, Davalı ... yönünden davanın reddine, Davalı ... ... yönünden davalı iş yerinde davaya konu gerçekleşen 22.11.2014 tarihli olayın 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesine göre bir iş kazası olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; iddialarının değerlendirilmeden gerekçeli karar tanzim edildiğini, Mahkemenin eksik araştırma ile delilleri toplamadan karar verdiğini, gerekçeli kararın bilirkişi raporunun aynen kopyalanmak suretiyle oluşturulduğunu, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, davacı ile davalı arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, aralarındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini, davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, yargılama sırasında olayın iş kazası olduğunun Kurumca tespit edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde 22.11.2014 tarihinde geçirdiği kazasının iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve davalı Kurum vekilllerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR