Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/11654 K.2025/17986

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 31.08.1986 yılında sigortalı olarak çalışmaya başladığını, 5775 gün SSK hizmetinin olduğunu, ilk işe girdiği tarihte sağlıklı olduğunu ve maluliyetinin olmadığını, daha sonra kalp ve damar rahatsızlıklarının olduğunu, yurt dışında yüzde seksen beş malulen emekli olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumuna malulen emekli olmak için başvurduğunu ve başvurusunun reddedildiğini,

daha sonra Yüksek Sağlık Kuruluna müracaat ettiğini belirterek davacının yüzde altmış üzerinde malul olduğunun tespiti ile malulen emeklilik talebinde bulundukları 10.04.2015 tarihinden itibaren malulen emekliliğe hak kazandığının tespitini, mümkün olmadığı takdirde müvekkilinin ilk defa maluliyet tarihi itibari ile onyedi yıldan bu yana sigortalı olup 3920 gün sigorta ödeme şartını yerine getirdiğini ve yüzde kırk ve üzeri maluliyet üzerinden, malulen emekli aylığı talep tarihinden itibaren malulen emekli aylığı almaya hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının talepleri konusunda Kurumun taraf olmamasından dolayı husumet yöneltilmeyeceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının malulen emekliliğe hak kazandığının tespitine ilişkin talebi yönünden davanın reddine, davacının % 40 ve üzeri maluliyet üzerinden sakatlık aylığı almaya hak kazandığının tespitine ilişkin talep yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; toplanan delillerin anılan karar açısından yeterli olmadığını, dava sübut bulmadan dosyanın karara bağlandığını, verilen kararın usul ve yasalara aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının maluliyetinin tespiti ile maluliyet aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragraflın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davanın yasal dayanağı olan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 25. maddesi gereğince; 4/a ve 4/b’li sigortalılar için “...çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği...” Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu Kurumun Sağlık Kurulunca tespit edilenlerin malul sayılacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un 26. maddesinde ise “Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;

a) 25. maddeye göre malûl sayılması,

b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

c)Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması, halinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.” hükmü getirilerek, “malullük aylığı” bağlanma şartları düzenlenmiştir.

Öte yandan aynı Kanun'un "Yaşlılık Sigortasından Sağlanan Haklar ve Yararlanma Şartları" başlıklı 28. maddesinde.

Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının, %50 ilâ %59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 16 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4320 gün, %40 ilâ %49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 18 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4680 gün, malûllük,

yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla ikinci fıkranın (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanacakları ve bunların 94. madde hükümlerine göre kontrol muayenesine tâbi tutulabilecekleri belirlenmiş olup, davalı Kurumca davacıya %53 maluliyet oranı üzerinden 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesi gereğince 01.08.2021 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığının bildirilmesi karşısında Mahkemece kararın hüküm kısmında kanuni ifadeler olmayan "malulen emeklilik" ve "sakatlık aylığı" ibarelerinden bahsedilmesi isabetsiz olup, davanın yasal dayanağına aykırılık teşkil etmiştir.

3. Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,