Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/11764 K.2025/14810

Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı Kurum ve davalılardan ... ile ... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kurum vekili dava dilekçesinde özetle; 17.05.2007 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirden oluşan Kurum zararının 506 sayılı Kanun'un 10. ve 26. maddeleri gereğince davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar .... Tic. San. Ltd. Şti. ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Turizm Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirketin aracısı olmadığını, aralarında taşeronluk anlaşması olmadığını, müvekkilinin 17.05.2007 tarihînde meydana gelen kaza île hiçbir ilgisinin olmadığını, kazada hayatını kaybeden ...'ın, diğer davalı ... Yapı Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti. unvanlı şirket adına çalıştığını, bu işçiyi sigorta ettirmesi gereken ... unvanlı şirket olduğunu, ... ...'ın müvekkili şirketin işçisi olmadığını şirket adına da çalışmadığını, bu nedenlerle ... 8. İş Mahkemesinin 2009/964 Esas sayılı dosyası ile ölen işçilerin şirketlerinin işçileri olmadığının tespiti davası açıldığını, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini müvekkili ...'ın ise ölen işçilerle birlikte diğer davalı ... Yapı Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına çalışmak üzere işe başladığını, dolayısıyla ölen işçileri sigorta ettirmesi gereken şirketin diğer davalı inşaat sahibi ... Şti. olduğunu beyan etmiştir.

2.Davalılar ... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının olduğunu, ...'ün diğer müvekkil ...

Limited Şirketinin ortağı olduğunu, davada taraf olmasını gerektiren ne işveren ne de ait işveren sıfatının olduğunu, ...'ün davada taraf sıfatı olmadığından, pasif husumet ehliyeti dava şartı yokluğundan, öncelikle dava şartından yoksunluk nedeniyle, müvekkil ... için işbu davanın reddi gerektiğini, müvekkili ...'ün aynı zamanda hissedarı olduğu arazi üzerinde ek bina inşaatına girişen diğer müvekil ...

Limited Şirketin yetkilisi olduğunu, bu İnşaat ile ilgili yapılması gereken keson kuyu açılması işi için inşaat piyasasında keson kuyu açmada uzman olarak bilinen diğer davalı şirket ... Tic. ve San. Ltd.

Şirket yetkilisi ... ile anlaştığını, fakat ...'ın şehir dışında olması sebebiyle Hafriyat İşleri Yüklenici Sözleşmesinin imzalanamadığını şifaen gerçekleşmiş olduğunu bunun üzerine ...'ın damadı ...'ı işin başında durması için iş malzemeleri ve ekipmanları ile birlikte iş sahasına gönderdiğini ve sözleşme konusu keson kuyularının kazı çalışmalarına başladıklarını, 17.05.2007 tarihinde kuyuların içerisine demir bağlamak için kuyuya giren işçi ...'ın zehirlenerek vefat ettiğini, kazanın oluşumunda müvekkil şirket ile müvekkil şirket yetkilisi ...'e atfı kabil hiçbir kusur bulunmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.01.2016 tarihli 2013/355 Esas, 2016/16 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 14.01.2016 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 24.09.20 18... /4929 Esas, 2018/6917 Karar sayılı kararı ile Mahkemece öncelikle adı geçen gerçek kişi davalıların olaydaki yetkileri ve konumlarının net olarak belirlenmesi,

işveren adına ve hesabına, işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapıp yapmadıkları, işveren vekili olup olmadıklarının yöntemince araştırılması gerektiği, işveren vekili olmadıklarının tespiti halinde, adı geçen davalıların sorumluluklarının 26/2. madde kapsamında belirlenmesi gerektiği, 506. sayılı Kanun'un 9 ve 10. madde şartlarının, somut olayda bulunup bulunmadığına dair yeterli araştırma yapılmadan hüküm kurulduğu, kazalının kaza gününden önce ve hangi tarihte işe girdiği,

iş kazası tespit dosyası ve aynı olay sebebiyle açılan diğer rücu davaları da gözetilmek suretiyle belirlenmesi gerektiği hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

Bozma sonrası Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu olayın meydana gelmesinde Kurum sigortalısının kusurunun olmadığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının Mahkemece değerlendirilmediğini, kusur oranlarını kabul etmediklerini, kusur raporuna göre hazırlanan hesap raporunun da yerinde olmadığını, Kurum lehine hükmedilen vekalet ücretinin düşük olarak hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... ve .... ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, hükme esas alınan raporun somut ve denetime elverişli olmadığını, işçinin sigorta girişinin yapılmasının diğer şirketin inisiyatifinde olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR