Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12116 K.2025/15817

Mahkemece uyulan bozma kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davacının 1998 yılı Eylül ayından 15.03.2010 tarihine kadar davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, müvekkili şirketin 1996 yılında kurulduğunu ancak 2 yıl faatliyette bulunduktan sonra pasif hale gelip şirket faaliyetlerini durduğunu ve 2005 yılında tekrar aktif hale geldiğini, bu nedenle davacının 1998 yılının Eylül ayında müvekkilinin yanında işe başladığı iddiasının asılsız olduğunu,

ayrıca davacı tarafından açılan 2010/366 Esas sayılı dosyası üzerinden kıdem tazminatı işçilik alacakları ile ilgili alacak davasında SSK'dan celp edelin işyeri dosyası içinde 20.02.2004 tarihli yazıya göre davacının 05.09.1997-10.08.1998 tarihleri ile 11.08.1998-21.10.1998 tarihleri arasında "..." isimli işyerinde çalıştığını, bununda davacının işe başlama tarihiyle ilgili iddiasını çürüttüğünü,

davacının sadece müvekkili şirket tarafından yapılan inşaatlarda kullanılacak demir doğramaların hazırlanıp işlendiği müvekkili şirket yetkili temsilcisi ...'a ait ...Sitesinde bulunan demir atölyesinde çalıştırılmak üzere 2006 yılının 6. ayında işe alındığını ve çalıştığı süre içinde sigortalı olarak gösterildiğini, davacının ... sicil sayılı müvekkiline ait iş yerinde 13.06.2006-31.03.2007 tarihleri arasında 288 gün, ... sicil sayılı iş yerinde ise 08.06.2007-15.03.2010 tarihleri arasında 998 gün çalışması bulunduğunun Kurum kayıtlarından da sabit olduğunu, ...

Şirketine ve başka mağazalara yemek taşıma işi ve Gonca İlköğretime yapılan servis işlerinin müvekkili şirket üzerine tescilli işlerden olmadığını, müvekkili şirketin pasif husumet sıfatı olmadığını, 20 06... . ayından önceki çalışma iddialarının bu nedenle reddi gerektiğini, davacının çalışmalarının da kesintili geçtiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum kayıtlarına göre ... sigorta sicil numaralı davacınnı diğer davalıya ait inşaat işyerleri olan ... sicil sayılı işyerinde 13/06/2006 - 31.03.2007 tarihleri arasında 288 gün, ... sicil sayılı iş yerinde 08.06.2007-18.03.2010 tarihleri arasında 998 gün çalışmasının bulunduğunu, dava dilekçesinde bahsedilen davalının farklı iş yerlerinin Kurum kayıtlarında tespit edilemediğini, dava konusu ile ilgili olarak davacının Kuruma şikayetinin bulunduğunu, şikayetle ilgili incelemenin henüz yapılmadığını ve raporun düzenlenmediğini, davacının 12 yıl gibi uzun bir süre sigorta bildirimlerinin yapılmadığının araştırılmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.03.2016 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Son Bozma Kararı

Mahkeme kararının süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Somut olayda, Mahkemece, temyiz edenin sıfatına göre uyuşmazlık konusu dönem olan 01.04.2007-07.06.2007 tarihlerine ilişkin dönemde, davacının davasını somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında beyanı alınmak suretiyle nerede, hangi işi yaptığı, kimlerle çalıştığı açıklattırılmalı, bu dönem Kuruma verilen bordrolarda adı geçen ... dinlenilmeli, beyanının yetersiz gelmesi halinde komşu işyerleri tanıkları da tespit edilip dinlenilmek suretiyle davacının çalışmaları hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulup deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulüne ve kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, Mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı Kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan Mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

2. Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Somut olayda, davacının 08.06.2007-15.03.2010 tarihleri arasındaki bildirimleri davalı şirketin bina inşaatı mahiyetli .../... adresli ... sicil numaralı işyerinden yapılmıştır.

Son bozma ilamında, temyiz edenin sıfatına göre uyuşmazlık konusu olan 01.04.2007 - 07.06.2007 tarihlerine ilişkin dönemde, davacının davasını somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında beyanı alınmak suretiyle nerede, hangi işi yaptığı, kimlerle çalıştığının açıklattırılması, bu dönem Kuruma verilen bordrolarda adı geçen ...'nin dinlenilmesi gerektiği, beyanının yetersiz gelmesi halinde komşu işyerleri tanıklarının da tespit edilip dinlenilmesi gerektiği belirtilmiş olup bozma sonrasında yapılan yargılama neticesinde ...

Mahkemece dinlenilmiş ise de tanığın beyanlarının somutlaştırılmadığı, tanığın genel ifadelerde bulunduğu anlaşılmıştır.

Gelinen aşamada uyuşmazlık konusu dönem sonuç itibariyle 01.04.2007-07.06.2007 arasındaki dönemden ibaret olup davacıya bu dönemde nerede, kimlerle çalıştığı, ne iş yaptığı sorularak bu hususta ayrıntılı beyanı alınmalı, davacının bu dönemde birlikte çalıştığını bildirdiği kişiler dinlenilmeli, ayrıca uyuşmazlık konusu dönemde ... sicil numaralı inşaat işyerinden sigorta bildirimi yapılan tek bordro tanığı olan ...'nin (01.04.2007-07.06.2007) süresindeki ve davalı şirketin .../... adresli ... sicil numaralı inşaat işyerindeki çalışmasına hasren beyanı alınmalı, beyanlar hüküm kurmaya yeterli olmadığı taktirde inşaat işyerine komşu işyerleri ve çalışanlar tespit edilip beyanları alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR