Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12328 K.2025/16772

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı davalı Kurum ve davalı ... ve ... Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 15.03.1995-29.11.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın mahiyeti itibari ile kamu düzenini ilgilendirmesi nedeni ile davanın her türlü kuşkudan uzak olarak kesin bir şekilde ispatlanmasını gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... ve ... Ltd. Şti. vekilleri cevap dilekçesinde; 506 sayılı Kanun'un 79/8 maddesine göre davanın öncelikle hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının müvekkili şirkette Kuruma bildirilen dönem dışında herhangi bir çalışmasının olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2015 tarihli 2010/7 04... /45 Karar sayılı kararıyla; davacının Kuruma bildirilen süreler dışında çalıştığının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 09.02.2016 tarihli 2015/66 45... /1504 Karar sayılı ilamı ile ihtilaflı dönemde davacının bir kısım çalışmalarının bildirildiği ... Tic. San. A.Ş. ... Tarım Ürünleri Koll. Şti. ve ... Tar. Hayvancılık Paz. Tic. San.

A.Ş. ile davalı şirket arasındaki ilişkiyi araştırmak, davacı adına bildirim yapan bu işyerleri ve davalıya ait işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin bordrolarını getirtmek, bordro tanıklarını dinlemek, şirketler arasında organik bağ bulunup bulunmadığını ortaya koymak, buna göre gerekirse bu şirketleri de davaya dahil etmek üzere davacıya süre vermek ve davacı adına bildirim yapılan tüm işyerlerinden ihtilaflı dönemde çalışması bulunan tanıkların beyanlarına başvurmak, davacının çalışmasının bazı aylarda kısmi olarak bildirildiği göz önüne alınarak imzalı ücret bordrosu,

puantaj kaydı gibi belgelerin bulunup bulunmadığı araştırmak gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 23.11.2023 tarihli kararı ile "Davanın kabulüne, davacı ...'in 15.03.1995-11.12.2010 tarihleri arasında davalılar ... A.Ş., ... Tarım Ürünleri Koll. Şti., ... Tarım Hayvancılık ve ... Organik Ürünler Tarım Ür. Hay. Paz. A.Ş.'de aralıksız ve kesintisiz olarak çalıştığının tespiti ile 19 95... gün, 19 96... gün, 19 97... gün, 19 98... gün, 19 99... gün, 20 02... gün, 20 03... gün, 20 04... gün, 20 05... gün, 20 06... gün, 20 07... gün, 20 08... gün, 20 09... gün, eksik bildirilen sürelerin diğer hizmet süreleri ile birleştirilmesine" karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum, davalı ... ve ... Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.03.2024 tarihli, 2024/1806 E. ve 2024/2550 K. sayılı ilamı ile "Somut olayda, Mahkemece, kabul edilen hizmet sürelerinde davacının hangi davalıya ait hangi sicil numaralı işyerinde hangi süre ile çalıştığı açıkça belirlenerek hüküm kurulması gerekirken, "15.03.1995-11.12.2010 tarihleri arasında davalılar ... A.Ş., ... Tarım Ürünleri Koll. Şti., ... Tarım Hayvancılık ve ... Organik Ürünler Tarım Ür. Hay. Paz. A.Ş.'de aralıksız ve kesintisiz olarak çalıştığının tespiti" denilmek suretiyle infaza elverişsiz şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Davanın kabulüne;

1-Davacının hizmet tespiti talebinin kabulü ile davacı 5...8 sigorta sicil no.lu davacı ...'in 15.03.1995-29.11.2010 tarihleri arasında kesintisiz şekilde davalılar nezdinde olmak üzere; ... sicil numaralı iş yerinde 15.03.0995-15.12.1995 tarihleri arasında 135 gün eksik bildirim yapıldığı,

110033 ... sicil numaralı iş yerinde 1996/1-2-3 dönemlerinde 160 gün eksik bildirim yapıldığı,

10 ... sicil numaralı iş yerinde 1997/1-2-3 dönemlerinde 99 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 1998/1-2-3 dönemlerinde 70 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 1999/1-2-3 dönemlerinde 97 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 2002/1-2-3 dönemlerinde 15 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 2003/1-2-3 dönemlerinde 243 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 2004/5-12 aylarda 180 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 2005/1-12 aylarda 180 gün eksik bildirim yapıldığı,

... sicil numaralı iş yerinde 2006/1-12 aylarda 180 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 2006/1-29.06.2007 tarihleri arasında 89 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 30.06.2007-01.01.2008 tarihleri arasında 89 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 2008/1-12 aylarda 180 gün eksik bildirim yapıldığı, ... sicil numaralı iş yerinde 2009/1-12 aylarda 40 gün eksik bildirim yapıldığı,

Toplam 1757 gün eksik bildirim yapıldığı, 15.03.1995-29.11.2010 tarihleri arasında davalılara ait ilgili iş yerlerinde sürekli ve kesintisiz olarak; 506 Sayılı Yasaya tabi olarak sürekli ve kesintisiz hizmet aktine istinaden çalıştığının tespitine, Davacının belirtilen tarihler arasında 1757 gün davalı kuruma bildirilmeyen eksik çalışmalarının davalı SGKB'ya bildirilen diğer çalışmaları ile birleştirilmesine,” karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; resmi kayıtlar ile çelişen tanık anlatımlarının hükme esas alınmaması gerekirken tanık beyanlarına itibar edilerek hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketler arasındaki organik bağın varlığının kesin delillerle ispatlanmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden müvekkili Kurumun diğer davalılar ile birlikte sorumlu tutulmasının da hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... ve ... Ltd. Şti. vekil vekili özetle; davacının 30.06.2007 tarihinden itibaren davalı şirkette çalışmaya başladığını, kesintili olarak çalıştığını, davalı ... şirketinin 20.10.2005 tarihinde tüzel kişilik kazandığını, daha öncesinde tüzel kişiliği bulunmadığını, iş yeri devrinin de söz konusu olmadığını, tüm şirketlerin adresleri ve ortaklarının farklı olduğunu,bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, birden fazla işe giriş bildirgesinin kesintili çalışmaya karine olduğunu, karinenin tersinin eşdeğerde yazılı belgelerle kanıtlanabileceğini, davacının iddiasını ispatlayacak yazılı delil bulunmadığını, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

2.İnceleme konusu eldeki davada, davacı 15.03.1995-29.11.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

3.Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden davacı adına verilmiş 15.03.1995,16.12.1995, 01.07.1996, 08.06.1997 tarihli işe giriş bildirgelerinin bulunduğu, bildirgelerin imzalı olduğu, birden fazla işe giriş bildirgesinin bulunmasının çalışmanın kesintili geçtiğinin karinesi olduğu, dinlenen bordro tanıklarının davacının bir kaç kez işe girip çıktığını beyan ettikleri, iş yerinde teknik nedenlerle işe ara verilen dönemler olduğu dosya kapsamından anlaşılmış olup bu durumda davacının 15.03.1995-29.11.2010 tarihleri arasındaki çalışmalarının kesintisiz olduğunun kabulü isabetsizdir.

4.Diğer taraftan ... Tarım Ürünleri Koll. Şirketinin ünvan değişikliği ile ... Tarım Hayv. Paz. Tic. San. A.Ş. ünvanını aldığı, 08.05.2014 tarihinde re'sen terkin edildiği, dosya kapsamında ihya kararı alınarak tasfiye memuru atandığı anlaşılmakla karar başlığında eski ünvana (... Tarım Ürünleri Koll. Şirketi) da yer verilmesi isabetsizdir.

5. Mahkemece bu hususlar ve tanık beyanları gözetilmek suretiyle davacının işe ara verdiği kabul edilerek ara verilen bu dönemler belirlenmeli, davacının çalıştığı süreler tereddütsüz biçimde ortaya konulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR