Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12336 K.2025/16763

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2001 yılının Ekim ayından 2007 yılının Mayıs ayına kadar aralıksız olarak davalı şirket nezdinde mobilya ustası olarak çalıştığını, 2009 yılının Kasım ayında tekrar işe girdiğini ve bu çalışmasının da 2010 yılınan Mayıs ayına kadar devam ettiğini, 6. İş Mahkemesinin 2015/635 Esas sayılı dosyasında işçilik alacakları davasının açıldığını, davacının çalışma süresinin ...’ya eksik bildirildiğini, sigorta primlerinin eksik yatırıldığını, sigortasının eksiksiz ve tam yatırılması için kendi haftalığından eksik ücret aldığını, ancak buna rağmen primin yatırılmadığını,

davacının ayrıca 15 gün boyunca ... adlı kişiye ait ... adlı iş yerinde bir çalışmasının olduğunun gözüktüğünü, bu kişinin davacının halasının oğlu olduğunu, ancak davacının bu kişinin yanında gerçekte çalışmasının olmadığını belirterek davacının davalı şirket yanında fiili çalışma süresinin tespiti ve bu çalışmalara ait yatırılmayan sigorta primlerinin davalı işverenden tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili, yetki husumet, hak düşürücü süre itirazında bulunmuş ve davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.11.2020 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 18.11.2020 tarihli kararına karşı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli kararının süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 22.09.2022 tarihli kararı ile, "Somut olay bakımından öncelikle davacının talebi net olarak açıklatılmalı, akabinde mahkemece verilen hükmün dava dışı ...’ın hizmet bildirimlerinin silinmesine yönelik olduğu ve verilen bu kararın adı geçen dava dışı şahsın hak alanını ilgilendirdiği anlaşılmakla, HMK m. 124 gereğince dava dışı ...’a usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltilerek, davaya katılımı sağlanmalıdır.

Belirtilen neden ve açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde. HMK’nın 124. maddesi gereğince dava dışı ...’a husumetin yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, duruşma günü tebliğ edilip, anılan şahsın davaya iştiraki sağlanmalı ve bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 05.06.2023 tarihli kararı ile bozma ilamına karşı “uyma” kararı verilmek suretiyle yapılan yargılama neticesinde "davacının davasının kısmen kabulü ile davacının 02.09.2001-01.10.2001 dönemi tespit talebinin çalışma kanıtlanmadığından reddine, 01.10.2001-01.03.2004 dönemi davacının davalı şirkete ait ... sicilli iş yerinde asgari ücret ile çalıştığının tespitine, dava sırasında aynı iş yerindeki 20 04... ve 11. aylar, 20 05... ve 5. aylar Kurumca hizmet cetveline işlendiğinden bu dönem ile ilgili istek konusuz kalmakla bu aylar yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

01.03.2004-30.04.20 07... .03.2010-28.05.2010 dönemi hizmetler Kuruma bildirilmiş olduğundan bu dönem ile ilgili hukuki yarar yokluğundan isteğin reddine, 01.05.2007-22.05.2007, 01.11.2009-02.03.2010, 29.05.2010-31.05.2010 dönemi çalışma tespiti isteğinin ispatlanmadığından reddine" karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 05.06.2023 tarihli kararının süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 11.07.2024 tarihli kararı ile

"Eldeki dava dosyası ve Mahkemece verilen hüküm incelendiğinde, davacının davalı yanında çalıştığının kabulüne konu sürelerde, davacının dava dışı ... yanında kayıtlı bildirimlerinin bulunduğu ve hüküm fıkrasında bu sürelerle ilgili herhangi bir tespite yer verilmeyip, anılan sürelerle çakışacak biçimde davacının davalı yanında çalıştığının kabulüne karar verildiği ve verilen bu kararında adı geçen dava dışı ...’in hak alanını ilgilendirdiği anlaşılmakla, HMK m. 124 gereğince dava dışı ...’e usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltilerek, davaya katılımı sağlanmalıdır.

Belirtilen neden ve açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde. HMK’nın 124. maddesi gereğince dava dışı ...’e husumetin yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, duruşma günü tebliğ edilip, anılan şahsın davaya iştiraki sağlanmalı ve bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile "davacının davasının kısmen kabulü ile

Hizmet cetvelinde gözüken 02.07.2003-16.07.2003 dönemi 15 günlük ... sicilde ... iş yerinden yapılmış bildirimlerin fiili çalışmaya dayalı olmadığı anlaşılmakla iptaline,

Davacının 02.09.2001-22.05.20 07... .11.2009-31.05.2010 dönemi hizmet tespiti talebi ile ilgili olarak 02.09.2001-01.10.2001 dönemi çalışmanın varlığı kanıtlanmadığından bu dönemi için isteğin reddine,

20 04... ve 11, 20 05... ve 2. aylar hizmeti dava devam ederken Kurumca cetvele işlendiğinden bu dönem için istek konusuz kalmakla bu aylar bakımından karar verilmesine yer olmadığına,

01.10.2001-01.03.2004 dönemi tespit isteğinin kabulü ile asgari ücret ile davacının davalı şirkete ait ... sicilli iş yerinde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine,

01.03.2004-30.04.20 07... .03.2010-28.05.2010 dönemi Kuruma bildirilmiş olmakla bu dönem için hukuki yarar bulunmadığından isteğin reddine,

01.05.2007-22.05.2007, 01.11.2009-02.03.20 10... .05.2010-31.05.2010 dönemi tespit taleplerinin ispatlanmamış olması sebebiyle reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer’i müdahil Kurum vekili özetle, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, eksik inceleme neticesinde karar verildiğini, Kurum aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada davacı, 2001 yılının Ekim ayından 2007 yılının Mayıs ayına kadar aralıksız olarak davalı şirket nezdinde mobilya ustası olarak çalıştığını, 2009 yılının Mayıs ayında tekrar işe girdiğini ve bu çalışmasının da 2010 yılının Mayıs ayına kadar devam ettiğini, ayrıca 15 gün boyunca ... adlı kişiye ait iş yerinde bir çalışmasının olduğunun gözüktüğünü, bu kişinin halasının oğlu olduğunu, ancak fiilen ... yanında çalışmadığını beyan ederek, davalı şirket yanında fiili çalışma süresinin tespitini talep etmiş olup, hizmet cetveline göre davacının 02.07.2003-16.07.2003 tarihleri arasında 15 gün ...'e ait iş yerinden.

01.03.2004 -30.04.2007 tarihlerinde davalıya ait iş yerinden, yine 02.03.2010-28.05.2010 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinden sürekli bildirimlerinin olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının hizmet cetvelinde gözüken 02.07.2003-16.07.2003 dönemi 15 günlük ... sicilde ... iş yerinden yapılmış bildirimlerin fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle iptali ile davanın kısmen kabulüne, davacının 01.10.2001-01.03.2004 dönemi tespit isteğinin kabulü ile davacının davalı şirkete ait ... sicilli iş yerinde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, 01.03.2004-30.04.20 07... .03.2010-28.05.2010 dönemi Kuruma bildirilmiş olmakla bu dönem için hukuki yarar bulunmadığından isteğin reddine karar verilmiştir.

3.Dosyadaki yazılara toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre fer’i müdahil Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

4.Davacının 02.07.2003-16.07.2003 tarihleri arasında ... işyerinden bildirilen hizmetlerinin iptaline yönelik karar yerinde olmakla birlikte bu bildirimin öncesi döneme ilişkin talepler hakkında davanın 28.01.2016 tarihinde açılmış olmasına göre 28.05.2010 tarihinden sonra 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşıldığından 02.07.2003 tarihinden önceki talepler yönünden ret kararı verilmemesi isabetsizdir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR