Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12477 K.2025/16172

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı apartman yöneticiliğinde kapıcı olarak 2002 Temmuz ayından 2013 Ocak tarihine kadar kesintisiz çalıştığım, davalı yöneticiliğin müvekkilinin bu çalışmalarım Kuruma bildirmediğini, davaya konu apartmanın 7 katlı 18 dairesi bulunan bir apartman olduğunu, temizlik ve diğer daire ihtiyaçlarının müvekkili tarafından karşılandığını beyanla, müvekkilinin fiilen ve kesintisiz çalıştığı sürelerin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı Apartman yöneticiliği vekili cevap ve beyanlarında; davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacının hiçbir zamana apartmana bağlı olarak hizmet akdine tabi çalışmadığını, davacının muhtaç olması nedeniyle apartmana ait kapıcı dairesinde 10 yıla yakın bir süre ücretsiz kaldığım, davacının daireden çıkartılmak istendiğinde işbu davayı açtığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Cevap dilekçesinde; davacının müvekkiline ait işyerinde hizmet sözleşmesi ile ücret karşılığı sürekli ve düzenli biçimde işçi olarak çalışmadığını, SGK tarafından çalışmalarının bildirildiğinde başka işyerlerinde sürekli ve düzenli olarak çalıştığının görüldüğünü beyanla haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini istemiştir.

2-Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; öncelikle 5 yıllık hak düşümü süresinin geçmiş olduğunu, davacının iddia ettiği tarihten itibaren 11 yıl geçtiğini ve Kurum kayıtlarında hiçbir kayıt olmadığını, davacının hizmet akdine tabi çalışmalarını ispatlaması gerektiğini, bu tür hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğunu, şahsi sicil dosyası gibi çalışma olgusunu gösteren her türlü belge ve bilginin toplanması gerektiğini, eylemli çalışmanın ancak yazılı belgeyle ispatlanabileceğini, tanıkla ispatının mümkün olmadığını ve ayrıca davaya açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğinden bahisle yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle sorumlu tutulamayacaklarım beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.03.2015 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 04.03.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece "...Davacı, davalı apartman yönetimine ait işyerinde, 2002/Temmuz-2013/Ocak tarihleri arasında kapıcı olarak çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece, davalı işyerinden bildirilen süreler dışlanarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı Kurumca, 02.01.2013 tarihinde işyerinde yapılan denetim sonucunda, sabah giriş paspası, sabah servisi, çöp, temizlik ve pazar temizliği hizmetlerini yerine getiren davacının fiilen çalıştığının tespiti ile 02.01.2012-02.01.2013 dönemindeki hizmetlerinin tespit edildiği, davalı apartman yönetimi tarafından biri kira kontratı olmak üzere iki adet yazılı belge sunulduğu, tanıkların tarafların iddialarını doğruladıkları, Mahkemece re'sen tanık dinlenilmediği, apartmana ait kayıt ve defterlerin celbedilmediği, bu halde yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, tarafların gösterdiği tanıklar ile yetinilmeyerek, davalı apartman sakinleri ve civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerden kayıtlara geçmiş çalışanlar (diğer apartmanların kapıcıları, komşu market ve bakkal işleten ve çalışanları) ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle muhtarı veya azaları tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, apartmana ait kayıt ve defterler celbedilerek denetime imkan tanınmalı, kapıcı dairesinde hangi tarihten itibaren oturulduğu tespit edilmeli,

davacı eşinin davalı Kurum kayıtlarında yer alan sigortalılık durumu ile tarihleri araştırılmalı, yazılı belge üzerinde imza incelemesi yaptırılmalı, davacının N.

Mandıracılar isimli işyerinde çalıştığı iddia edilmekle, bu husus açıklığa kavuşturulmalı, kapıcı dairesine ait elektrik ve su aboneliklerinin başlangıç tarihleri ile kimin adına kayıtlı oldukları ilgili İdarelerden sorulmalı, dinlenen ve dinlenilecek tanık beyanları arasında çelişki oluşursa giderilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. .."gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 22.02.2018 tarihli kararı ile davacının davasının reddine dair karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 22.02.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece; "...Dairemizin 30.06.2015 gün ve 2015/11152 E. - 2015/13215 K. sayılı bozma ilâmına uyulması sonrası yapılan yargılama sonunda yazılı şekilde hüküm verilmiş ise de bozma gereklerinin tümüyle yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Zira anılan bozma ilamımızda davalı apartmana ait kayıt ve defterlerin celbedilmesi, davacının dava konusu dönemde ... isimli şahsın yanında çalışıp çalışmadığının açıklığa kavuşturulması gereğine işaret edilmiş ve Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de bozma gereği yerine tam olarak getirilmemiştir.

Yapılacak iş apartmana ait karar defterinin dava dosyası içine alınarak değerlendirmeye tabi tutulmalı, davacı adına alınmış karar bulunup bulunmadığı irdelenmeli, SGK denetmenleri tarafından tutulan işyeri durum tespit tutanağında adı geçen ve davacının yanında çalıştığı iddia edilen Nevin Mandırcılar isimli şahıs ile yine aynı tutanakta ifadelerine yer verilen site yöneticileri ... ve eski site yöneticisi ... isimli kişilerin tanıklıklarına başvurulmalı, toplanan deliller ışığında oluşacak sonuc göre karar verilmelidir..." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut davacı tanıklarınca davacı tarafın iddiasını doğrulamış olduğu, davalı tanıklarının ise davacının kapıcı olarak çalışmadığını, dairede yardım amaçlı oturmasına izin verildiğini beyan ettiği, bir kişinin 10 yıldan uzun bir süre bir dairede yardım amaçlı oturulmasına izin verilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

Yargıtay kararlarında da ifade edildiği üzere, ücretin nakit olarak ödenmesi hizmet akdinin asli unsuru olmayıp, kira karşılığı iş görme ediminin yerine getirilmesi halinde de bağımlılık ve zaman unsuru varsa sigortalılığı gerektiren bir hizmet akdinin varlığından söz edilebileceği, dinlenen tanık beyanları dikkate alınarak davacının çöp toplama ve akşam servisi için haftada 6 gün 2 saat üzerinden 12 saat, blok ve merdiven silme, temizleme işleri vb. için haftada 2 saat çalıştığı, bu veriler ve vardiyalı çalışılan süreler dikkate alınarak bilirkişi tarafından yapılan tespite de itibar edilerek 1...8 sigorta sicil numarada kayıtlı davacının,

davalı Apartman Yönetimi adına kayıtlı ... işyeri sicil numaralı işyerinde 01.07.2002-01.01.2012 tarihleri arasında ayda 8 gün olmak çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Apartman Yöneticiliği vekili; davada hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, çalışması bulunmadığını belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı Kurum vekili; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, sadece tanık anlatımlarıyla ispatının mümkün olmadığını beyanla Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir. 3.Davacı vekili; davacının çalışmasının tam süreli olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 7. maddesinin 6552 sayılı Kanun’un 64. maddesi ile eklenen son fıkrası ile 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve 5521 sayılı Kanun’u yürürlükten kaldıran 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. maddesinin 2. madde hükmü gözetildiğinde davanın niteliği gereği davalı Kurumun yasal hasım olması nedeniyle davada davalı gösterilip aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken buna ilişkin karar verilmemiş olması, ayrıca bakiye harcın davalı Kurum harçtan muaf olduğundan davalı Apartman Yöneticiliğinden tahsiline karar verilmesi gerekirken davacıdan tahsiline karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi atfıyla uygulamasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438. maddesi hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı ve davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile

Mahkeme karar başlığındaki "Fer'i müdahil ..." ibaresinin silinerek yerine "Davalı ..." ibaresinin yazılmasına, hükmün 2. bendinde yer alan "davacıdan...davalıdan " ibarelerinin silinerek yerine " davalı ... Yöneticiliğinden " ibaresinin yazılmasına, hükmün 3. ve 5. bentlerinde yer alan "davalıdan" ibaresi silinerek yerine "davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile" ibaresinin yazılmasına, hükmün 4. bendinde yer alan "davalıya" ibaresinin silinerek yerine "davalılara" ibaresinin yazılmasına ve hükmün 6. bendinde yer alan " davalı " ibaresinin silinerek yerine " davalı ... Yöneticiliği " ibaresinin yazılmasına, kararın bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,