Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12483 K.2025/17141

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, davacının davalı nezdinde 29.07.2008-02.08.2011 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir. 2.Fer'i müdahil SGK vekili, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2019 tarihli ve 2016/677 E.-2019/44 K. sayılı kararıyla, davacının davalı nezlinde çalıştığını iddia ettiği döneme ait kamu tanıkları ve taraf tanıkları dinlendiği, ayrıca kolluk tarafından yapılan araştırmada tespit edilen kamu tanıkları dinlendiğinden başkaca araştırma yapılacak husus ve beyanına başvurulacak tanık bulunmadığından ve mahkeme tarafından dinlenen kamu tanıklarının birbirleri ile çelişmeyen beyanları nazara alınarak hüküm oluşturulduğundan başkaca araştırma yapılmasını gerektiren husus bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 24.02.2021 tarihli karar ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 22.12.2021 tarihli ve 2021/4833 E.-2021/16454 K. sayılı ilamında, "...Davacı, dava konusu dönemde eşi, davalının evinde ev hizmetlerinde çalışırken kendisinin de evin bahçe bakımı işleri yaptığı, eşi ile birlikte davalının evinin bahçesinde bulunan müştemilatında yaşadıklarını iddia etmiş, buna karşın Mahkemece davacının yaptığını iddia ettiği işin mahiyeti, varlığı, süresi ve niteliği yöntemince araştırılmamıştır.

Dosyadaki adres kayıt bilgilerine göre davacının dava konusu ettiği dönemin bir kısmını da içerir şekilde, 23.02.2007-01.04.2010 tarihleri arasında, dava konusu adres dışında Düzce İlinde, 01.04.2010-05.08.2011 tarihleri arasında ise davalının adresinde ikamet ettiğine ilişkin kaydın mevcut olduğu göz önüne alındığında, davacının dava konusu ettiği dönemin 01.04.2010 tarihine kadar olan dönem için; Düzce İlindeki adresinde, belirtilen tarihlerde fiilen bulunup bulunmadığı, ikamet edip etmediği, bu dönemde buna göre davalı işyerinde çalışıp çalışmadığının bu adreste emniyet araştırması da yapılmak suretiyle usulünce belirlenmeli,

01.04.2010 tarihi ve sonrasına ilişkin dava konusu dönem için de; davacının çalıştığını iddia ettiği davalının evinin bahçesinin büyüklüğü, bahçede budama, sulama, aşılama, ilaçlama gibi emek ve mesai gerektiren meyveli/meyvesiz ağaç, çim alanı vs. bulunup bulunmadığı, bahçenin buna göre sürekli bakıma ihtiyacı olup olmadığı, buna göre işin kapasitesinin ne olduğu,

bahçe bakımı işini asıl olarak kimin yaptığı, davacı tarafından mı yoksa başka bir kişi ya da şirket eliyle mi yapıldığı hususları emniyet araştırması yoluyla ve gerekirse yerinde keşif yapılmak suretiyle belirlenmeli, davacı tarafından yapıldığı kanaatine ulaşılırsa, başlangıç tarihi, çalışma şekli, süresi, günlük kaç saatte haftada ve ayda kaç güne tekabül ettiği hususu belirlenmeli, bu kapsamda davalının evine komşu çalışan ya da oturanlar zabıta marifetiyle belirlenmeli, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde;

iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak taraflar arasındaki ilişkinin niteliği tereddütsüz belirlenerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. ..."gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 11.01.2023 tarihli ve 2022/14751 E.-2023/199 K. sayılı kararıyla; " Mahkemece, davacının çalışma iddiasının geçtiği davalıya ait evde çıkan yangına ilişkin emniyet tarafından düzenlenen 26.04.2010 tarihli fezlekede davalının ve davacının beyanları değerlendirilmeli, evin merkezde olduğu gözetilerek yöntemince komşu işyeri/komşu ve sigortalı çalışanları tespit edilerek çalışma kayıtları da getirtilerek dinlenmeli,davacının eşine ait işçilik alacak dosyasında her ne kadar ...

Akary. Ltd.

Şti. aleyhine karşı açılmışsa da eşin 29.07.2008-02.08.2011 tarihleri arasında davalı şirket iş yerinden bildirimi olsa da eşin, davacının işyeri sahibinin anne babasının evinde yani davalının evinde çalışarak ev temizliği ve diğer işleri yaptığı belirlenmiş olduğu ve davacının kendisi ve eşinin ev hizmetlerinde çalıştığı yönündeki iddiası değerlendirilip araştırılmak suretiyle davacının çalışmasının olup olmadığı, çalışmanın varlığının tespiti halinde çalışma süreleri, tereddütsüz şekilde ortaya konulmak suretiyle bir karar verilmelidir" gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kabulü ile davacının davalıya ait ... Hendek/Sakarya adresinde bulunan tescilsiz ev hizmetleri iş yerinde 29.07.2008-02.08.2011 tarihleri arasında tam gün süreli hizmet akdi ile günlük brüt asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, Bozma kararı sonrası Hendek İlçesi, ... Mahalle Muhtarlığı tarafından yapılan araştırma sonucunda davacının davalının yanında çalışmadığının bildirildiği, Hendek İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırmada ise bahse konu ikametin çevresinde bir iş yerinin olmadığı, davacı şahsı tanıyan bilen birilerinin olmadığı ve burada çalıştığına dair iddiasını destekleyecek nitelikte bilgi sahibi kişilerin tespitinin mümkün olmadığının bildirildiği, davalı tanıkları ve bordro tanıklarının beyanlarıyla davacının çalışması bulunmadığı ortaya çıktığı halde davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın 5 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, davacının, davasını ispata yarar herhangi bir yazılı delil dosyaya ibraz edemediğini, ancak Mahkemece objektiflikten uzak tanık anlatımlarına itibar edilerek davanın kabulüne karar verildiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR