Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12639 K.2025/15243

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından dava dışı ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin işlem gören iş yeri dosyasından yapılan işe giriş çıkışlar ile yapılan bildirimlerin müvekkili şirketin taşeronu olarak tescil edilerek dosyaya aktarımının gerçekleştirilerek oluşan 54.101,56 TL borcun ödeme tarihi itibariyle hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmesinin bildirildiğini, şirketin işi anahtar teslimi olarak anlaştığını, işin anahtar teslimi olması nedeniyle müvekkili şirket adına dosya açılmasının ve dava dışı şirketinin dosyasındaki bildirimlerin alt taşeron olarak müvekkili şirketin dosyasına aktarılmasının hukuka aykırı olduğunu, şirkete yapılan tebligatın usulsüz olduğunu,

şirket tarafından yapılan işlemlere yapılan itirazın reddine karar verildiğini, kurum tarafından yersiz tahakkuk ettirilen prim borcunun iptalinin gerektiğini belirterek Kurumun işleminin iptali ile, davacı şirket adına tahakkuk ettirilen 54.101,56 TL tutarındaki borcun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum müfettiş raporunda belirtıldığı üzere davacı taraf ...Danışmanlık şirketi ile inşaat yapım sözleşmesi akdetmiş olup, üstlendiği işe ilişkin alt yüklenici ile inşaat yapım sözleşmesi imzaladığını, bu durumda 5510 sayılı Kanun ve Sigorta İşleri Yönetmeliği uyarınca davacıdan iş alan alt yüklenicilerin davacının iş yeri dosyası üzerinden taşeron dosyası açtırması gerektiği halde usulsüz şekilde işyeri dosyaları açıldığının tespit edildiğini, davacı tarafın ana yüklenici olarak Kurumun prim alacaklarından sorumlu olduğunu, prim borcuna ilişkin sorumluluğunun olmadığına ilişkin tespit talebinin reddinin gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda 23.05.2019 tarihli kararı ile iş sahibi olarak dava dışı ... A.Ş.'nin olduğu, diğer şirketlerin arasında da asıl iş veren-alt iş veren ilişkisinin olduğu, kaldı ki davacının ... 3. İdare Mahkemesinin 2018/842 Esas, 2019/247 Karar sayılı ilamında da davacı ile ...İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında asıl-alt iş veren ilişkisi kabul edildiği ve kararın kesinleştiği dikkate alınarak Kurum işleminin hukuk ve yasaya uygun olduğu, davacının prim ve gecizme cezalarından sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 23.05.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.02.2024 tarihli kararı ile davacı şirket ile dava dışı ... şirketi arasında Niğde Pozantı Karayolu 359+500 km ve 361+200 km lerinde yapılan B tipi otoyol hizmet tesisi-petrol istasyonu binası yapımına ilişkin 15.12.2014 tarihli sözleşme bulunduğu, İdare Mahkemesi kararı ile yapılan işin niteliği ve taraflar arasındaki sözleşme içeriğine göre mahkemenin davanın reddine dair vermiş olduğu karar yerinde olduğu değerlendirilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.02.2024 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Somut olayda; ... Lokanta A.Ş.'ye ait ... sicil numaralı işyeri hakkında Kurum tarafından sahte işyeri olup olmadığı hususnda denetim yapıldığı, yapılan denetim üzerine düzenlenen 18.01.2018 tarihli Denetim Raporuna göre; dava dışı ... Ltd.

Şti. ile aralarında düzenlenen sözleşme gereğince Ulaştırma Bakanlığının 15.07.2014 tarihinde ...yolu Kuzey - Güney Hizmet Tesisinin projelendirilmesi ve işin yürütüm işinin davacı şirkete bırakıldığı, davacı şirketin de bu işyerinin yapım işini dava dışı ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiği hususları dikkate alınarak, davacı şirket adına aynı iş kolu üzerinden işyeri dosyası tescil edilmesi ve dava dışı ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. adına da taşeron tescili yapılması gerektiği değerlendirilmiş ve dava dışı ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... sicil numaralı işyerinden 30.06.2015 tarihine kadar olan bildirilmelerin de davacı şirket adına tescil edilen yeni işyeri dosyasına aktarılmasına karar verilmiş olup, bu kapsamda dosya içerisinde bulunan sözleşemelere göre dava dışı ... Ltd. Şti.'nin Ulaştırma Bakanlığından aldığı ...

İşletme işinde ruhsat sahibi olduğu, ruhsat sahibi şirket tarafından bu işyerlerinin davacı şirkete kiralandığı, davacı şirket tarafından da kira sözleşmesi kapsamında devraldığı işyerinin anahtar teslimi suretiyle dava dışı ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne yapım işinin verildiği, buna göre davacı şirket ile dava dışı ...İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında alt işverenlik ilişkisinin unsurlarının oluşmadığı dikkate alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, Kurumun 20.07.2018 tarih ve ... sayılı yazısı ile prim tahakkuku işlemine karşı itirazının kabulü ile iş bu prim tahakkuku nedeni ile 54.101,56TL borç bildiriminin iptaline, iş bu borçtan davacının sorumlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Yasanın açık hükmüne ve denetim raporuna dayanan somut tespitlere rağmen davanın kabulü yönünde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, diğer yandan ... 3. İdare Mahkemesinin 2018/842-2019/247 E.K. sayılı ilamında da davacı ile ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında asıl-alt iş veren ilişkisi kabul edildiğini, somut ve kesin delillerle sabit olan davacı ile ...İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında asıl-alt iş veren ilişkisi olduğu tespitine aykırı olarak davanın kabulü yönünde verilen kararın hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirket ile dava dışı ...İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup olmadığı, buna göre davacı şirketin alt işveren şirket olduğu kabul edilen ...İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin prim borçları sebebiyle davalı Kuruma borçlu olup olmadığı hususlarının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR