Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12720 K.2025/16168

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum ve davalı ... Güvenlik Hiz. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... Ltd. Şti.’de 01.05.2008 tarihinde güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başladığını, 01.04.2012 tarihinden itibaren de diğer davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti.’de çalışmaya devam ettiğini, 27.09.2012 tarihinde emeklilik sebebiyle işten ayrıldığını, davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğunu, son aylık ücretinin 1.235,00 TL olduğunu, ücretinin asgari ücret kısmının banka kanalıyla, kalanının ise elden ödendiğini, işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan ...

20. İş Mahkemesinin 2013/675 Esas sayılı dosyasında aylık ücretinin 1.235,00 TL olduğunun kabul edildiğini, bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini ancak 01.05.2008-27.09.2012 tarihleri arasındaki kesintisiz çalışmasının Kuruma asgari ücret üzerinden bildirildiğini ileri sürerek davalı işverenler nezdinde 01.05.2008-27.09.2012 tarihleri arasında aylık net 1.235,00 TL ücretle çalıştığının tespiti ile prim ve ödeneklerin gerçek ücret üzerinden hesaplanarak aradaki farkın gecikme zammı ile birlikte davalı işverenlerden tahsiline, tespit edilen prime esas kazancın hizmetlerine eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1. Davalı şirketler vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, sadece aynı alanda faaliyet gösteren rakip şirketler olan müvekkilleri arasında organik bağ bulunmadığını, Kurum kayıtlarının doğru olduğunu, davacının davalı şirketlerde kesintisiz hizmet akdiyle çalıştığı ve prime esas kazancının eksik bildirildiği iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. 2. Davalı ... (SGK/Kurum) vekili; Kurum kayıtlarının esas alınması, işyerinin varlığının ve Kanun kapsamında olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacının iddialarını ancak yazılı delille ispat edebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.09.2017 tarihli ve 2016/216 Esas, 2017/224 Karar sayılı kararı ile toplanan deliller, tanık beyanları, ... 20. İş Mahkemesinin 2016/86 Esas, 2016/103 Karar sayılı kararı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının 20.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 10 gün, günlük 27,90 TL ücretle davalı ... Ltd. Şti.’de hizmet akdi ile çalıştığının; davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. nezdinde geçen 01.07.2012-27.09.2012 tarihleri arasındaki hizmet süresi yönünden günlük ücretinin 57,37 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 21.03.2019 tarihli ve 2018/173 Esas, 2019/583 Karar sayılı kararı ile tespiti talep edilen çalışma döneminde davalı şirketlere ait işyerlerinin Kanun kapsamında olduğu, İlk Derece Mahkemesince tespitine karar verilen 20.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasındaki 10 günlük süre hariç olmak üzere 01.05.2008-31.03.2012 tarihleri arasında davalı ...

Ltd. Şti.’ye ait üç farklı işyerinden Kuruma bildirim yapıldığı, işçilik alacakları davasında bilirkişi tarafından davacının aylık ücretinin 1.235,00 TL olduğu kabul edilerek yapılan hesaplama esas alınarak verilen hükmün Yargıtay tarafından ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağında takdiri indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, eldeki davada tanık dinlenmediği ve emsal ücret araştırması yapılmadığı anlaşılmakla birlikte imzalı bordroların bulunması,

işçilik alacakları davasında dinlenilen tanıkların beyanları ve kabul edilen ücret miktarı dikkate alındığında davacının 01.07.2012-27.09.2012 tarihleri arasındaki çalışma dönemi yönünden prime esas kazanca ilişkin talebinin yerinde olduğu, öte yandan davacının davalı ... Ltd.

Şti.’ye ait üç farklı işyerinde kesintisiz çalıştığı anlaşıldığından bildirimi yapılmayan 10 günlük hizmetin tespitine karar verilmesinin isabetli bulunduğu, imzalı bordroların aksinin tanık beyanıyla ispatlanması mümkün olmadığından fazlaya ilişkin istemin reddedilmesinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davacı ve davalı Kurum vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra "...2-Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 01.05.2008-30.04.2010, 01.05.2010- 20.12.2011, 01.01.2012-31.03.2012 tarihleri arasında farklı işyeri sicil numaraları ile davalı ... Güv. Hiz. Ltd. Şti.'den, 01.04.2012-27.09.2012 tarihleri arasında davalı ... Güv. Hiz.

A.Ş.'den hizmet bildiriminin yapıldığı, davacının güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, davacının prime esas asgari kazançtan daha yüksek bir ücretle çalıştığına yönelik yazılı delil olmadığı anlaşılmaktadır. Şu halde hizmet tespiti yönünden verilen karar yerinde ise de davacının prime esas asgari kazançtan daha yüksek bir ücretle çalıştığına yönelik yazılı delil olmadan sadece tanık beyanları esas alınmak sureti ile davacının ücretinin tespitinin yapılması yerinde değildir.

Yapılacak iş, davacının prime esas kazancının testiti talebinin reddine karar vermektir. O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince fer'i müdahil SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ortadan kaldırılması, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2021 tarihli kararı İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... 20. İş Mahkemesinin 2016/86 Esas sayılı dosyasında aylık ücretinin net 1.235,00 TL olduğu kabul edilerek verilen kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, bu kararın eldeki davada esas alınmamasının hukuki güvenlik ve adil yargılanma hakkına aykırı olacağı, aynı olayın farklı mahkemelerde farklı şekilde değerlendirilmesinin kanun önünde eşitlik ve hukukun tutarlılığı ilkelerine de aykırı olduğu, birbiriyle çelişen mahkeme kararlarının hukukun üstünlüğüne zarar verdiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1.Direnme kararı süresi içinde davalılar...Ltd. Şti. ve Kurum vekillerince temyiz edilmiştir. 2.Dairenin 12.05.2021 tarihli kararı ile "direnme Dairece yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine" karar verilmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.05.2023 tarih ve 2022/10-650 - 2023/483 E.K. sayılı kararı ile "..14. Somut olayda İlk Derece Mahkemesi ile Özel Daire arasında davacının 20.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 10 gün, günlük 27,90 TL ücretle davalı ... Ltd. Şti’de 01.07.2012-27.09.2012 tarihleri arasında ise davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. nezdinde çalıştığı konusunda uyuşmazlık bulunmamakta olup uyuşmazlık 01.07.2012-27.09.2012 tarihleri arasındaki hizmet süresine ilişkin prime esas kazancın miktarı noktasında toplanmaktadır.

15. Yukarıdaki açıklamalara göre uyuşmazlık kapsamında somut olay değerlendirildiğinde davacının aylık ücretinin net 1.235,00 TL olduğunu, bunun asgari ücret kısmının banka kanalıyla, kalanının elden ödendiğini iddia ettiği, ...

20. İş Mahkemesinin 2016/86 Esas, 2016/103 Karar sayılı kararı ile davacının aylık ücretinin net 1.235,00 TL olduğu kabul edilerek bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alındığı kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği ve dosya kapsamındaki deliller gözetildiğinde davacının 01.07.2012-27.09.2012 tarihleri arasındaki çalışma döneminde aylık ücretinin asgari ücretin üzerinde net 1.235,00 TL olduğuna dair iddiasını 1086 sayılı Kanun'un 2 88....

(6100 sayılı Kanun'un 2 00... .) maddelerindeki hükümler çerçevesinde ispat edemediği belirgin olmakla bozma kararı yerindedir.

Ancak işçilik alacakları davasında verilen karar sonrasında davacıya işverence ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenip buna göre ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dâhil edilebileceği dikkate alınarak toplanan deliller değerlendirilerek sonucuna göre son aya ilişkin prime esas kazancın tespiti yönünden bir karar verilmesi gerekmektedir.

16. Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında prime esas kazancın tespiti istemli eldeki dava bakımından işçilik alacağı davasında kabul edilen ücret miktarının kuvvetli (güçlü) delil olduğu, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde düzenlenen son aya mal edilecek ödemenin ücret dışındaki ödemeleri kapsadığı anlaşıldığından işçilik alacağı davasında kabul edilen ücret tutarının son aya değil ödeme yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın tüm hizmet süresine mal edilmesi ve bu nedenle direnme kararının onanması gerektiği ileri sürülmüş ise de bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

17. Hâl böyle olunca, direnme kararı Özel Daire bozma kararında belirtilen nedenler yanında yukarıda açıklanan ilâve nedenden dolayı bozulmalıdır.

" şeklindeki gerekçeyle direnme kararı bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 21.04.2025 tarihli kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı, davalı işverenler nezdinde 01.05.2008-27.09.2012 tarihleri arasında kesintisiz devam eden çalışmaları karşılığında aldığı ücretin 1235 TL olduğunun, SGK primlerinin düşük gösterildiğinin tespitini talep ve dava etmiş, 20.07.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle de 01.05.2008-27.09.2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının kesintisiz olduğunun tespitini talep ettiği, dosyada davacının yıllar itibariyle alabileceği gerçek ücrete ilişkin yazılı delil ve belge, emsal ücret bilgisi bulunmadığı, işçilik alacaklarına ilişkin ...

20. İş Mahkemesi 2013/675 E., 2014/346 K. sayılı dosyasında davacının sadece son ay ücretinin tespit edilmesi, Yüksek Mahkemenin içtihatlarında davacının ücret iddiasının tanık beyanlarına dayanılarak ispat edilmesinin kabul edilmemesi hususları ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/(21)10-650 E., 2023/483 K. sayılı ilamı nazara alındığından davacının 01.07.2012-27.09.2012 tarihleri arasındaki çalışma döneminde aylık ücretinin asgari ücretin üzerinde net 1.235,00 TL olduğuna dair iddiasını 1086 sayılı Kanun'un 2 88....

(6100 sayılı Kanun'un 2 00... .) maddelerindeki hükümler çerçevesinde ispat edemediği, davacının davalılara ait işyerinde 01.05.2008-27.09.2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının kesintisiz olduğu, davacının Kuruma bildirimi yapılmayan 21.12.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 10 gün, günlük 27,90 TL ücretle ... Güvenlik Hizmetleri Şirketinde çalıştığı, işçilik alacakları davasında hüküm altına alınan ve ...

9. İcra Dairesinin 2014/26089 sayılı dosyasından girişilen icra takibi sonrasında davacıya ödendiği tespit edilen 17.190,00 TL fazla çalışma ücreti ile 1481,37 tl genel tatil ve hafta tatili ücreti olmak üzere toplam 18.671,37 TL'nin davacının davalı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. unvanlı işyerinde geçen son ay (2012/9.ay) primine dahil edilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne;

A-Davacının ... sicil numaralı davalı ... Ltd. Şti. ünvanlı iş yerinde; 21.12.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında 10 gün, günlük 27,90 TL ücret ile hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, B- Davacının davalı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. ünvanlı işyerinde 2012/9 dönemde geçen son çalışma ayında prime esas kazanç fark matrahının 18.671,37 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir. Davalı ......A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum ve davalı ... Güvenlik Hiz. A.Ş. vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 5510 sayılı Kanun'un 82. maddesinde (506 S.K. m. 78) prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden, günlük kazançları üst sınırdan fazla olan sigortalıların günlük kazançları da üst sınır üzerinden hesaplanır. Prime esas kazancın tespiti istemli eldeki davada, yargılama sonucunda, Mahkemece tespit edilen prime esas kazancın hüküm kurulurken 2012 yılı ikinci 6 aylık dönemde geçerli olan 6.113,40 TL tavan ücret ile sınırlı olması gerektiği gözetilmeksizin infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması hatalı bulunmuştur.

3. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR