Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12802 K.2025/14896

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, Orman İşletme Müdürlüğü, ... San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli işyerinde orman amenajman işlerinde 07.09.1989 tarihinde 1 günlük çalışmasının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile davada hak düşürücü sürenin gözetilmesi gerektiğini, Kurum kayıtlarında, ... adına tescilli herhangi bir işyeri dosyasının olmadığını, ... isimli işçinin hizmet dökümünde de 07.09.1989 tarihinde adına bildirilen bir hizmet bulunmadığını, resmi ve yazılı belge niteliğindeki Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte yazılı delillerle kanıtlanabileceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2022 tarihli Kararı ile davanın kabulüne, davacının ... sicil numaralı .... nezdinde 07.09.1989 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1 gün fiilen çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 07.09.1989 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2022 tarihli Kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 07.04.2023 tarihli Kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.04.2023 tarihli Kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece,"...Mahkemece, SGK, belediye, vergi ve emniyet aracılığıyla komşu işyeri ve çalışanları yöntemince tespit edilerek ve çalışma kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanları alınmalı, komşu işyeri bu şekilde tespit edilemediği takdirde, çalışmasını bilebilecek komşu işyeri ve çalışanları konusunda davacının beyanı alınarak,

belirlenecek tanıkların çalışma kayıtları da getirtilmek suretiyle dinlenmeli, dosya kapsamında davacı tanıkları olarak dinlenen kişilerin hizmet döküm cetvelleri celbedilmeli, öte yandan gerekirse davacıdan da çalışmasını bilebilecek komşu işyerleri ve çalışanları sorulmalı, belirlenmesi halinde bu kişilerin çalışma kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanları alınmalı böylelikle toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır.

.." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Yargıtay bozma ilamında belirtilen komşu iş yeri tanıklarının tespiti için komşu iş yeri araştırması, davacının çalışma iddiasına konu olan ve 07.09.1989 tarihli, ... sigorta sicil numaralı işe giriş bildirgesinde işveren olarak yazılı olan ....'nin kayıtlı adres bilgileri ve resmi kayıtları dikkate alınarak yapılmış olup, yapılan araştırma sonucunda beyanı alınabilecek komşu iş yeri tanığı tespit edilememiştir.

Eldeki davada esasen çalışma iddiasına konu işin orman işi olduğu ve işin niteliği itibariyle çalışma iddiasının da ormanlık arazide olduğu dikkate alındığında, işe giriş bildirgesinde işveren konumunda olan şirketin kayıtlı adres bilgileri dikkate alınarak komşu iş yeri tanık araştırmasında şayet tanık tespit edilebilse dahi, bu kişiler davacının çalışması hakkında bilgi sahibi olamayacağından, bu konuda yargılama aşamasında yapılan araştırma dışında başkaca bir araştırma yapılmamıştır.

Yargılama aşamasında toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; işe giriş bildirgesinin yasal hak düşürücü süre içerisinde Kuruma verilmiş olması ve içeriğindeki kimlik bilgilerine göre davacıya aidiyetinin belirlenmesi,

506 sayılı Kanun'un bildirgenin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan 9. maddesinde yer alan, işverenin, çalıştırdığı sigortalıları, bildirgelerle en geç bir ay içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğu yönündeki düzenlemeye göre, Kuruma sunulan bildirgenin çalışma olgusunun karinesini oluşturması ve davacı yararına oluşan bu yasal karinenin aksini ortaya koyacak herhangi bir delilin Kurumca ileri sürülememiş olması, işyerinin, uyuşmazlık konusu tarihi kapsar biçimde 506 sayılı Kanun kapsamında faaliyetinin bulunması,

işe giriş bildirgesinde bulunan imzanın davacıya aidiyeti hususunda yapılan inceleme sonucu düzenlenen 31.05.2022 tarihli uzmanlık raporunda bahse konu imzanın davacının eli ürünü olabileceğinin tespit edilmesi, ayrıca bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların da davacının iddiasını destekler nitelikteki beyanları göz önüne alındığında, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu tarihte hizmet akdine tabi 1 günlük çalışma olgusunun varlığı ve davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 07.09.1989 tarihi olduğu ispatlanmış olup, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle,

davanın kabulü ile davacının ... sicil numaralı .... nezdinde 07.09.1989 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1 gün fiilen çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 07.09.1989 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, fiili çalışmanın ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR