Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12837 K.2026/1687

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 26.07.1980 doğumlu olduğunu ve 18 yaşını doldurmadan önce 01.10.1997 tarihinden önce Almanya’da ...

Sigortası kapsamına girdiğini, 01.01.1998 tarihinden itibaren Almanya'da aktif sigortalı işçi olarak çalışmasını sürdürürken 26.07.1988 tarihinde 18 yaşını doldurduğunu, 26.04.2022 tarihine kadar muhtelif konumlarda Almanya Sosyal Güvenlik şemsiyesi altında kaldığını, 26.04.2022 tarihinde almakta olduğu işsizlik ödeneğinin sonlandırılmasıyla Almanya'daki çalışma hayatını fiilen sonlandırdığını, davalı Kuruma 05.06.2023 tarihinde başvurarak asgari ücret üzerinden Almanya’daki "Sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı sürelerinden" 73 00... sayılı Kanun'a göre borçlandırılmasını talep ettiğini,

davalı Kurumca 7300 gün için bildirilen 1.095.876,00 TL'yi yasal süresinde Kurumun banka hesabına ödediğini, 7438 sayılı Kanun gereğince 21.06.2023 tarihinde davalı Kurumdan yaşlılık aylığı talebinde bulunduğunu, davalı Kurumun 20.07.2023 tarih ve E-77365138 sayılı işlemiyle.

"21.06.2023 tarihi itibariyle 7300 gün (Yurtdışı borçlanma) hizmetinin bulunduğu, emekli olabilmek için 60 yaşını doldurması gerektiği, kayıtlı (tahsis) dilekçesinin işleme alınmadığı" bildirilerek isteminin reddedildiğini, davalı Kurumun bu işlemine karşı itirazda bulunulduğunu, ancak yine davalı Kurumun 06.09.2023 tarih ve 79967980 sayılı işlemiyle "2018/38 sayılı Kurum Genelgesi gereğince; ilgili tahsis talebinin reddedildiğini belirterek davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; ilgili 3201 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrasına göre Türkiye'de sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti olanların sigortalılık başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise sigortalılığın başlangıcının, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek tespit edildiğini, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayanların sigortalılıklarının başlangıç tarihi ise aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek belirlendiğini,

bu nedenle borçlanmanın ödendiği tarihten gün sayısı kadar geriye gidildiğinde davacının 60 yaş şartına tabi olduğunu, 2018/38 sayılı Genelgeye göre ise ''5510 sayılı Kanun'un 26. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 28. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları ile 32. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi hükümleri ile 5 06... sayılı Kanunlara göre aylık bağlanabilmesi için sigortalılık süresi şartı bulunduğundan sosyal güvenlik sözleşmesinde özel hüküm bulunan akit ülkedeki çalışılmaya başlanılan tarihin, Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak esas alınmasının sadece bu kapsamdakiler için uygulanacağını, 1479,

5434 ve mülga 2926 sayılı Kanunlarda sigortalılık süresi şartı öngörülmediğinden bu kanunlar kapsamında olanlar hakkında bu düzenleme uygulanmayacaktır.'' hükmü amir olduğundan davacı tarafın yaşlılık aylığı için gerekli şartları sağlamadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ...'ın (5...42 4) davasının kabulü ile davacının sigorta başlangıcının 26.07.1998 olarak kabulü ile 01.07.2023 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı SGK Başkanlığı vekillinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacı hakkında yapılan Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, davacının sigortalılık başlangıcının tespitine karar verilmesinin mümkün olmadığı gibi tahsis şartları bakımından da yapılan Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, yasal mevzuata göre davacının aylığa hak kazanamamasına rağmen yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile aksi Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR