Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13317 K.2026/1615

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Kurum tarafından davalının fiili olmayan çalışmalarının tespit edilmesi üzerine almakta olduğu yaşlılık aylıklarının iptal edildiğini, davalıdan Kurum zararının giderilmesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalıya yersiz olarak ödenen 110.687.29 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle:davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 27.07.2013 tarihinden sonraki yersiz olarak ödenen aylık toplamı olan 82.156,87 TL’nin, 5510 sayılı Kanun’un 96/1-b. maddesi uyarınca 27.08.2018 tarihinden itibaren yirmi dört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Yukarıda belirlenen ilgili hukuk kuralları uyarınca somut olaya dönüldüğünde; davacı Kurum tarafından davalının fiili olmayan çalışmalarının tespit edilmesi üzerine almakta olduğu yaşlılık aylıklarının iptal edilerek davalıya yersiz olarak ödenen 110.687.29 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil istemiyle açılan davada,

Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda uyuşmazlık konusu dönemde aksi yönde bir delil bulunmadığından mevcut vergi kaydına da (Diyarbakır) itibar edilerek işveren ...’ın uyuşmazlık konusu dönemde faaliyette olduğunun kabulü ile iş yerinin sahte olmayıp eylemli olarak var olduğu kabul edilmiş ise de işbu iş yerinde davalı ... ...'ın eylemli çalışması tam olarak ispatlanamamış, davalının fiili çalışmasına ilişkin eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği görülmüştür.

Mahkemece öncelikle, somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında davalı sigortalıdan kimlerle çalıştığı sorulmalı, yine Mahkemece 25.06.2024 tarihli duruşmada davalı ...’ın alınan beyanında geçen ... isimli şoförün ve işveren ...'ın iş aldığını iddia ettiği ... ... Kooperatif görevlilerinin de tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, İzmir 9. İş Mahkemesinin 2018/5 05... /569 Karar sayılı dosyası içeriği de göz önünde tutularak elde edilecek tüm deliller bir arada değerlendirilip davalı ...’ın eylemli çalışması her türlü şüpheden uzak, hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya konularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

VI.KARAR