Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1348 K.2025/8594

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde 24.11.2008 – 10.08.2012 ve 05.05.2013 – 06.09.2016 tarihleri arasında, en son net 3.500,00 TL ve turizm tesisinde biriken bahşişten verilen pay ücretiyle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkette önce 24.01.2009 tarihinde şoför olarak çalışmaya başladığını, yaklaşık 3.5 yıl çalıştıktan sonra 10.08.2012 yılı içinde işten kendisinin ayrıldığını, ...'da başka bir iş ile iştigal ettiğini, davacının daha sonra işe ihtiyacı olduğunu söylediğini, bu sebeple 07.05.2013 tarihinde tekrar işe alındığını, şirkette 3 yıl kadar daha çalıştığını ve 06.09.2016 itibariyle istifa ederek işten ayrıldığını, davacının Eylül 2016 tarihindeki son maaşının 1.500,00 TL olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde (506 s. K m. 79), Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamlarının dikkate alınacağı belirtilmiştir. Bu nedenle sigortalının ücretinin ve davalı ... Kurumuna (Devredilen SSK) davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli serbestlik söz konusu değildir. Ücretin ispatında Hukuk Genel Kurulunun 2005/409-413, 2010/480-523, 2011/608-649 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 200. (1086 sayılı HUMK m. 288) maddesinde yazılı sınırları aşan, ücret alma iddialarının, yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret miktarı maddelerde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için veya bu miktar üzerinde olsa bile varlığı iddia edilen çalışma süresine ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgelerin bulunması halinde tanık dinletilmesi mümkündür (1086 sayılı HUMK m. 292; HMK m. 202). Eğer ispat sınırının altında kalan ücretler, yine işçinin imzası bulunan belgelere dayanıyorsa yine aksinin yazılı delillerle ispatlanması gerekecektir (HMK m. 201).

5510 sayılı Kanun 82. maddede (506 s. K. m. 78) prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden, günlük kazançları üst sınırdan fazla olan sigortalıların günlük kazançları da üst sınır üzerinden hesaplanır.

3. Mahkemece, emsal ücret araştırmaları, dinlenen tanıkların davacının tam olarak maaşının ne olduğu hususunda net bir ifade kullanmaması, senetle ispat zorunluğu olan 2.500,00 TL'nin davacı işçi tarafınca ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de verilen karar eksik araştırmaya dayalıdır.

Dosya kapsamından, İş Bankası tarafından yazılan 18.06.2018 tarihli yazıyla davalı tarafça davacıya yapılan ödemelerin CD ortamında gönderildiği belirtilmiş ise de dosya içinde bulunmamakla birlikte 2012/1-2016/9 dönemlerine ait maaş ödemeleri listesinin yer aldığı, ayrıca 2015/7 ve 12. aylarına ait (12. ay yönünden davacı adına teslim alan ...) kasa tediye makbuzları bulunduğu, bu ödemelere ilişkin tüm ücretlerin prime esas kazanç tespitinde dikkate alınması gerekirken bilirkişi raporunda yalnızca bir kısmı yönünden değerlendirme yapıldığı,

keza davacı tarafından dosyaya sunulan kasa tediye makbuzlarının da dikkate alınmadığı anlaşılmış olup banka kayıtlarında yapılan ödemelerin her ay için doğru belirlenip, yine davacı tarafından ibraz edilen ödeme belgelerinin de dikkate alınması gerektiği gözetilerek dosya kapsamında yer alan yazılı deliller ve tanık beyanları yukarıda açıklanan yasal mevzuat ve ispat sınırı da gözetilmek suretiyle değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece yukarıda öngörülen yönteme uygun inceleme ve araştırma yapılarak prime esas kazanç belirlenmeli, yine yargı kararı ile hak kazanılan ücret ve ikramiye alacaklarının, ödenmeleri koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması halinde ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi mümkün olmakla, bu kapsamında yapılacak değerlendirme ve hesaplama sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR