Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1355 K.2025/7608

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum, davalılar ... Sanayi A.Ş., ... End. ve Tic. A.Ş., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; Kuruma bağlı sigortalı ...’ın 05.07.2003 günü geçirdiği iş kazası neticesinde vefat ettiğini belirterek Kurum tarafından vefat eden sigortalının hak sahiplerine 19.10.628.680 TL. peşin değerli gelir bağlandığını, gerçek zararla bağlı kalınarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 4.776 YTL. Kurum zararının, gelir bağlama kararının onama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; davalılar ... San. A.Ş. ..., ... ve ... aleyhine açılan, 05.07.2003 gün meydana gelen iş kazası ile ilgili vefat eden sigortalının hak sahiplerine 19.10.628.680 TL. peşin değerli bağlanan gelirin, gerçek zararla bağlı kalınarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 4.776 YTL. Kurum zararının gelir bağlama kararının onama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talepli dava, aralarındaki hukuki, fiili ve şahsi irtibat dolayısıyla HUMK. 45 ve devamı maddeleri gereğince iş bu dava dosyası ile birleştirilmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleşen davaların kabulü ile -11.463,97 TL'nin tahsilde tekerrrür olmamak kaydıyla gelir bağlama tarihi olan 27.10.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsisi ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Daire kararında; ceza davasında kusurlu bulunarak mahkum olanlara, zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde az da olsa bir miktar kusur verilmesi gereği gözetilerek, ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın mahkumiyet niteliğinde bulunmadığı gözönünde bulundurularak, aynı olayda ölen ve yaralananlara ait açılmış rücu davaları da araştırılarak, iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan yeniden kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

İş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahibine bağlanan gelir, hak sahibinin aynı zamanda ölüm aylığına hak kazanması nedeniyle, 506 sayılı Kanun'un 92. maddesinin uygulandığı anlaşılmaktadır.

Kurumun, hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda, Kurumun ödemediği veya ödeyemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Gelirden çıkan hak sahibi yönünden, fiili ödemenin mevcudiyeti halinde, Kurumun talep edebileceği miktarın hesabında da; şayet, ilk peşin sermaye değerli gelirin kusur karşılığı, fiili ödeme miktarından düşük ise o taktirde, ilk peşin sermaye değerine itibar edilmeli; aksine fiili ödeme miktarı, ilk peşin değerden düşük ise, o taktirde de fiili ödeme miktarı esas alınmalıdır.

Bu nedenle, hak sahiplerinden ...'nin yargılama sırasında 21.06.2007 tarihinde gelirden çıkmış olduğu da gözetilerek, ilk peşin değerli gelir fiili ödeme miktarından düşük olduğundan bu hak sahibi yönünden ilk peşin değerli gelirin kusur karşılığına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olduğundan

bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay ilamında bozma sebebi yapılan hususlar dikkate alınarak makina mühendisi, işyeri hekimi ve kimya mühendisi iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ve hükme esas alınan 12.02.2019 tarihli usul ve yasaya uygun kusur raporu ile davalı ... tarafından bu hükmün temyiz edilmemesi nedeniyle bu davalı yönünden davacı Kurum lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınarak;

asıl ve birleşen davanın davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davanın davalı ... yönünden reddine, -7.785,01 TL ilk peşin değerli gelirin 6.598,43 TL'sinin 26.10.2004 onay tarihinden, 1.092,75 TL'sinin 05.07.2003 onay tarihinden, 93,84 TL'sinin 21.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Endüstri ve Ticaret A.Ş., ... San. A.Ş, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK, davalılar ... Sanayi A.Ş., ... End. ve Tic. A.Ş., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararı kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararı kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 26. maddesi hükümleri

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı Kurum, davalılar ... Sanayi A.Ş., ... End. ve Tic. A.Ş., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR