Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13616 K.2026/91

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili, davalı Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ... Mah. ...Sok. No: 21 adresindeki...Kıraathanesi isimli kahvehane işyerinde 01.10.1999 tarihinde ocakçı olarak işe başladığını, 11.04.2013 tarihinde iş akdine son verildiğini, müvekkilinin 01.10.1999-11.04.2013 tarihleri arasında...Kıraathanesi isimli kahvehane işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespiti ile müvekkilinin son aylık net ücretinin 1.650 TL olduğunun ve hizmet süresi içerisinde aylık gelirinin son aylık net gelirin asgari ücrete oranlaması ile tespit edilecek tutarda olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...'ın "... Mah. ...Sok.

No: 21" adresindeki kahvehanenin bulunduğu tapusuz taşınmazın kullanım hakkına sahip olduğunu, kahvehane ruhsatı alarak vergi açılışı yaptırdığını, ancak hiçbir zaman kahvehaneyi işletmediğini, yapmış olduğu kira sözleşmeleri ile işletmeciliği 3. şahıslara devrettiğini, kahvenin ilk ruhsatının 1989 yılında alınmış olduğunu ve 05.12.2006 tarihinde ... adına yenilendiğini ve 20.03.2012 tarihinden itibaren ...'ın gelini olan diğer müvekkili ... adına vergi açılışı yapıldığını,

davacının çalıştığını iddia ettiği dönemlerde 01.01.1998 tarihli kira sözleşmesine göre kahvenin ...'e kiraya verildiğini ve kira sözleşmesinin 31.12.1999 tarihinde bittiğini, ancak ...’in, kahvehaneyi işletmeye devam etmesi dolayısıyla her yıl kendiliğinden yenilendiğini ve davacının işçi olarak kahvehanede çalışmadığını, kahvehanenin işletmeciliğini yaptığını sözleşmenin 13.07.2009 tarihinde sona erdiğini 14.07.2009 tarihinde yenilendiğini kira sözleşmesi yenilenirken davacı tarafın ...isimli şahıs ile ortak olduğunu belirtmesi üzerine ...isimli şahsın kira sözleşmesine kefil olduğunu,

sözleşmenin 14.07.2011 tarihinde bittiğini ve bu tarih itibariyle ... adına yenilendiğini ve davacının 20.03.2011 tarihine kadar ... ortak olarak kahvehaneyi işletmeye devam ettiğini ve davada zamanaşımı süresinin de geçirildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın yetkili Mahkemede açılmadığını, davaya hak düşürücü süre yönünden itiraz ettiklerini, ileri sürülen iddianın yöntemince araştırılması gerektiğini, yasal dayanaktan yoksun haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından 20.06.2016 tarih ve 2014/141 E. 2016/224 K. sayılı karar ile; davanın kısmen kabulü ile 3...6 T.C kimlik numaralı, 3...4 sigorta sicil numaralı ...'ın davasının kısmen kabulü ile

24.09.2009-31.12.2009 tarihleri arasında, 98 gün günlük 23,10 TL,

01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında,180 gün günlük 24,30 TL,

01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında, 183 gün günlük 25,35 TL,

01.01.2011-30.06.2011tarihleri arasında, 180 gün günlük 26,55 TL,

01.07.2011-31.12.20111 tarihleri arasında, 183 gün günlük 27,90 TL,

01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında, 181 gün günlük 29,55 TL,

01.07.2012-31.12.2012tarihleri arasında, 183 gün günlük 31,35 TL,

01.01.2013-10.03.2013 tarihleri arasında, 68 gün günlük 32,62 TL brüt ücret ile ... 'a ait işyerinde

11.03.2013-11.04.2013 tarihleri arasında, 31 gün günlük 32,62 TL brüt ücret ile ......'a ait işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2016 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... - ......vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "... davalı işveren ile yapılan kira sözleşmeleri içeriği dikkate alınarak, kiracıların işveren olup olmadığı ayrıntılı bir şekilde araştırılıp, işveren olduklarının kabulü halinde, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesinin “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” hükmü uyarınca, ilgililere usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmeli, tarafların göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile; 1- 3...6 T.C kimlik numaralı davacı ...'ın, 24.09.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 97 gün, günlük 23,10 TL brüt ücret ile 01.01.2010-13.05.2010 tarihleri arasında 133 gün, günlük 24,30 TL brüt ücret ile davalı ... 'a ait işyerinde hizmet akti ile çalıştığının tespitine, 2- Davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin vermiş olduğu kararın (kısmen reddine dair olan kısmı) hukuka aykırı olduğunu, davacının bu yüzden yaklaşık 13 senelik ciddi bir kayıp yaşayacağını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davasının kısmen kabulüne yönelik usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının bozulması gerektiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur. 3.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın, esasa girilmeden tümden hakdüşürücü süre bakımından reddi gerektiğini, usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının bozulması gerektiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR