Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13912 K.2025/16281

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı Kurumun sigortalısı olarak 26.02.2004 tarihli tahsis talebine binaen yaşlılık aylığı bağlandığını, Mart 2016 ayına kadar kendisine yaşlılık aylığı ödendiğini, dava dilekçesinde belirttikleri nedenler ile davalı Kurum tarafından yapılan 2. karar işlemi ile müvekkilinin1479 sayılı Kanun uyarınca bağlanan yaşlılık aylığının başlangıç tarihinin iptal edilerek 2926 sayılı Kanun'a göre bağlanması ve yersiz ödeme tahakkuk işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ile dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumda sigortalı olan davacının 26.02.2004 tarihli yaşlılık aylığı talebine istinaden 01.03.2004 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlandığını, 05.01.2015 tarih ve 29786 sayılı 2015/1 E bağımsız tahsis işlemlerine istinaden davacının 20.01.2016 tarihinde maaşının durdurulduğunu, 2. karar maaş bağlama sırasındaki ibare gereği davacının aylığının tekrar bağlandığını, yapılan Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu haksız açılan davanın reddi ile tüm Mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmaına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacıya 1479 sayılı Kanun'a göre bağlanan aylığın iptali şartları oluştuğundan ve 2926 sayılı Kanun'a göre bağlanan yaşlılık aylığına ilişkin Kurum işlemi yerinde olduğundan davacının 1479 sayılı Kanun'a göre yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik tespit talebinin reddine, yersiz aylık ödemeleri nedeniyle 34.985,59 TL borç tahakkuku işlemine karşı talebin kısmen kabulü ile davacının, davalıya 16.513,32 TL borçlu olduğunun tespitine, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte tahsili gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Son Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairece.

5510 sayılı Kanun'un Geçici 2 nci maddesinin son fıkrası ise “Bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı veya iştirakçi olup bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylık talebinde bulunanlardan, farklı sosyal güvenlik Kurumlarına yada bu Kanun'da belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık bağlanmasına esas alınacak Kanun, bu Kanun'la mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit olunur ve bunlar hakkında, bu kanunun geçici maddelerindeki hükümler uygulanır...” biçiminde düzenlemeye yer verilmiştir.

Her ne kadar 5510 sayılı Kanun'un 106. maddesinin beşinci bendi ile 24.05.1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun, yürürlükten kaldırılmış ise de anılan kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlar bakımından 2829 sayılı Kanun'un 8. maddesinin uygulanacağı aynı kanunun Geçici 2. maddesi gereği olup son yedi yıl fiili hizmet süresi içinde en fazla sigortalılığın geçtiği sigortalılık halinin esas alınacağı belirgin olan davacı hakkında son 1261 günlük sürenin ilk defa 1479 sayılı Kanun kapsamında geçtiğinin belirgin olması karşısında,

davacı hakkında 1479 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsis yapılması gerektiği dikkate alınmaksızın, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir, gerekçesiyle Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemece; davanın kabulüne, davalı Kurumun 2. tahsis karar işleminin iptaline, davacının yaşlılık aylığının 1479 sayılı Kanun kapsamında ödenmesi gerektiğinin ve davacının davalı Kuruma 34.985,59 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı hakkında yapılan işlemlerde hata olmadığını, esasen davanın reddi yerine kabulüne dair verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı Kurumca aylığa esas kanunun değiştirilmesi ve bu nedenle yapılan borç tahakkukuna dair işlemin iptali gerekip gerekmediği hususundadır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,