Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/14113 K.2025/17598

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı Kurum vekili ve davalılardan ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 29.07.2005 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler ile cenaze masrafından oluşan Kurum zararının davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili; zamanaşımı itirazlarının kabulünü, davacı Kurumun 29.07.2005 tarihindeki iş kazasında sigortalısı ...'un hak sahiplerine ödemiş olduğu peşin sermaye değerinin tazmini talebi ile şirketlerine işbu davayı ikame ettirdiğini, şirketlerinin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirdiğini, hak sahibi ...'un müracaatı üzerine Trafik Poliçe teminatı olan 50.000,00 TL'nin tamamının 31.10.2005 tarihinde ... hesabına ödendiğini belirtmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili 04.03.20 11... .03.2011 havale tarihli dilekçesinde; zamanaşımı nedeni ile davanın reddini, dava konusu olaya sebebiyet verdiği iddia edilen 34... plakalı vasıtanın gerçekte müvekkil şirket nezdinde mecburi mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, işbu poliçe gereği müvekkil şirketin sorumluluğunun limitle sınırlı olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre trafik kazasının meydana gelişinde sigortalı vasıtayı kullanan sürücünün kusuru bulunmadığı takdirde sigortacının da sorumluluktan kurtulacağını belirtmiştir.

Davalı ... ; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı Kurumun zararının mevcut olmadığını, kazada ölen ...'un davalılardan ... Petrol Ltd. Şti.'nin işçisi olmadığını, emekli bir kişi olduğunu, iş yerinde arkadaşlarını ziyaret etmek için misafir yolcu olarak yanında bulunduğunu, dolayısıyla iş kazası olmadığını, davacı Kurumun kendine özgü halefiyet ilkesine göre kurduğu illiyet bağını kabul etmediğini belirtmiştir.

Davalı ... Hazır Beton Pet. İnş. Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkil ... Petrol Ltd. Şti'.nin ... A.Ş.'nin satış ve taşıma taşeronu olduğunu, ... A.Ş.'nin davaya dahil edilmemesinin ilginç olduğunu, davacı Kurumun zararının mevcut olmadığını, kazada ölen ...'un davalılardan ... Petrol Ltd.

Şti.'nin işçisi olmadığını, emekli bir kişi olduğunu, iş yerinde arkadaşlarını ziyaret etmek için misafir yolcu olarak yanında bulunduğunu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettişlerinin iş kazasıdır şeklinde yorum getirmelerinin hatalı olduğunu, dolayısıyla iş kazası olmadığını, müvekkile ait araç içinde seyahat eden ...'un kazaya maruz kalmasından dolayı ailesine destek amaçlı olarak yardımcı olunduğunu, davacı Kurumun kendine özgü halefiyet ilkesine göre kurduğu illiyet bağını kabul etmediğini, asıl ölen kişinin de bir işçi olmadığının tespit edilmesini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.04.2014 tarihli kararı ile davanın kabulüne, Kurumca ödenen gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı olan 21.950,385 TL zarar ile 208 TL cenaze masrafı olmak üzere toplam 22.158,385 TL 'nin gelir bağlama onay tarihi olan 17.4.2009 tarihinden itibaren, davalılardan ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe limitleri dahilinde ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı Kuruma ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 13.04.2014 tarihli kararının süresi içinde davacı Kurum ile davalılardan ... Hazır Beton Petrolcülük İnş. Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile ...

Sigorta A.Ş. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, Mahkemece yapılacak iş, öncelikle davanın yasal dayanaklarının 506 sayılı Kanun'un 9 ve 10. maddeleri ile 87. maddesi ve ayrıca 26/2 maddesi olduğu dikkate alınarak ceza davasındaki maddi olguları irdeleyen ve meydana gelen trafik-iş kazasında davalı şirket ile davadışı ...’nın asıl ve alt işveren ilişkisi içerisinde olup olmadığı ile varlığı halinde asıl ve alt işverenlerin 506 sayılı Kanun'un 9 ve 10. maddeleri kapsamında kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince sorumluluklarının irdelenmesi,

aynı zamanda 26. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında diğer davalıların sorumluluklarının da irdelenmesi için öncelikle olayın meydana geldiği iş kolunda iş güvenliği hususunda uzman bilirkişilerden kusur raporu almak, sonrasında ise teselsüle dayalı olarak açılan bu davada davacı Kurum alacağının belirlenmesi ile sigorta şirketinin ödeme define ilişkin belgelerin de varlığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 43.990,77 TL ilk peşin sermaye değerli gelir ile 208,00 TL cenaze masrafından oluşan toplam 44.108,77 TL Kurum zararının, peşin sermaye değerli gelir yönünden ödeme ve sarf tarihi olan 05.05.2009 tarihinden itibaren, cenaze masrafı yönünden ise sarf ve ödeme tarihi olan 17.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... Hazır Beton Ltd.

Şti. ile (davalılar ...'ın 28.420,22 TL ilk peşin sermaye değerli gelir ile 156,00 TL cenaze masrafından oluşan toplam 28.576,21 TL Kurum zararından sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla ve davalı ...Ş. yönünden poliçe limitiyle sınırlı olması kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı Kuruma ödenmesine davalı ...Ş. yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili: Kararın eksik inceleme ile verildiğini, tüm davalılar yönünden davanın kabulü gerektiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir. Davalı ...: Olayın iş kazası olmadığını, vefat eden sigortalının misafir yolcu bulunduğu, kusur raporuna itiraz ettiklerini, 5510 sayılı Kanun 21/4 e göre sorumlu olduğunun değerlendirilmesi gerektiğini, kabul edilen miktarla sınırlı olmak üzere vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR