Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/14154 K.2026/949

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, dava dışı ...

İl Sağlık Müdürlüğü ünvanlı iş yerinde 1991 yılının 3. bordro döneminde 60 gün çalıştığını, bordro iş yeri sorgulama belgesinde görüleceği üzere müvekkilinin dava dışı işyerinde çalıştığının sabit olduğunu, ancak davacı müvekkiline sicil numarası verilmemesi nedeniyle 19 91... .döneminde sigortalı olduğunun tespit edilemediğini, müvekkilinin davalı Kuruma 30.09.2013 tarihli dilekçesiyle başvurduğunu, davalı Kurumun 04.10.2013 tarihli yazısıyla başvuruyu reddettiğini, sigorta kayıtlarında müvekkilinin ilk işe giriş tarihinin 28.11.2006 olarak görüldüğünü, ne var ki sigortalılık başlangıcı tarihinin fiiliyatta 01.09.1991 tarihi olduğunu,

sicil numarası verilmemesi nedeniyle 19 91... . dönemde davacı müvekkilinin çalıştığının tespit edilemediğini belirterek müvekkilinin dava dışı ... İl Sağlık Müdürlüğü ünvanlı işyerinde 01.09.1991 yılında 1 günlük hizmetinin tespiti ile sigortalılık başlangıcının 01.09.1991 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından verilen 24.10.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davacının sigortalılılık başlangıç tarihinin 01.11.1991 tarihinden itibaren tespit ve tescil edilmesi ile bordro kayıtlarında ... olarak görünen kişinin davacı ... olduğunun tespiti talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; ...

İl Sağlık Müdürlüğü unvanlı işyerinde 01.09.1991 yıllında 1 günlük hizmet tespiti ile sigortalılık başlangıcının 01.09.1991 tarihi olarak tespitini talep ettiğini, davacı tarafından açılan ve Kurumlarına ihbar edilen hizmet tespiti istemli iş bu davanın yasalara ve emsal Yargıtay kararlarına aykırı olup reddinin gerektiğini, hizmet tespiti talepli olarak ikame edilen davalarda Sosyal Güvenlik Kurumu’na davalı olarak husumet yöneltilemeyeceğini yalnızca fer’i müdahil sıfatıyla bulunabileceğini, ...

İl Sağlık Müdürlüğünün ise davalı olması gerektiğini, bu sebeple davanın husumet yokluğu nedeni ile usulden reddi gerektiğini, davacının ... İl Sağlık Müdürlüğünde çalıştığı iddiasıyla tespitini istediği döneme dair davacı adının bulunduğu bir bordro bulunmadığı gibi Kuruma, davacı adına iddia olunan çalışma sebebiyle yatırılmış herhangi bir prim ödemesi de bulunmadığını, ayrıca dosyada mevcut ...

İl Sağlık Müdürlüğünün 19.08.2013 tarihli yazısında evrakların tetkikinde davacı adına herhangi bir kaydın bulunmadığının açıkça ifade edildiğini, yine ... Defterdarlığının gönderdiği 27.05.2022 tarihli müzekkerede davacı adına İl Sağlık Müdürlüğünde çalıştığına dair bir kayda rastlanmadığını açıkça ifade ettiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının ... sicil no.lu dava dışı ... İl Sağlık Müdürlüğü ünvanlı işyerinde 01.11.1991 tarihinde hizmet akdine dayalı işçi olarak çalıştığının ve bordro kayıtlarında görülen ... isimli kişinin davacı ... olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle,

1.İşbu davanın 5510 / m.86'daki hak düşürücü süre dışında açıldığından davanın reddi gerektiğini,

2.Davacının çalışma tarihinin mevzuata aykırı olacak şekilde tespit edildiğini, ... SGM İl Müdürlüğünün 21.11.2023 tarihli müzekkere cevabında “İlgili bordroda 15.11.1991-14.12.1991 arası eksik gün olmadığı ve 30 tam gün bildirildiği için işe başlama tarihinin 15.11.1991 kabul edilmesi gerektiği” belirtilmesine rağmen Mahkemece bilirkişi raporu da aldırılmadan davanın kabulüne karar verildiğini ve davacının çalışma tarihinin mevzuata aykırı olacak şekilde 01.11.1991 olarak tespit edildiğini,

3.Bordroda yazılı olan ...'ın işbu davadaki ... olduğu net bir şekilde tespit edilmeden davanın kabulüne karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada davacı, ... İl Sağlık Müdürlüğünce Kuruma verilen, sicil numarası yazılmaksızın 1991/3.Dönem Dört Aylık Sigorta Primleri Bordrosunda ismi geçen ...'ın kendisi olduğunun, bildirilen çalışmanın kendisine ait olduğunun ve sigortalılılık başlangıç tarihinin 01.11.1991 olduğunun tespitini talep etmiş ve Mahkemece bordro tanıkları dinlenmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar eksik araştırmaya dayalıdır.

3....'ın 60 günlük çalışma süresi dışında bu iş yerinde devam eden çalışması bulunmamaktadır. Söz konusu bordroda ise isim ve soy isim haricinde herhangi bir kimlik bilgisi yer almadığından bordrodaki ...'ın davacı ... olup olmadığının açıkça ortaya konulması gerekmektedir.

4.Mahkemece bu kapsamda, dinlenen bordro tanıklarına davacı, talimat ile dinlenecek olmaları halinde ise fotoğrafı gösterilmek suretiyle, yüzleştirme yapılmalı, çalışanın davacı olup olmadığı sorulmalıdır. Ayrıca Nüfus Müdürlüğünden ... isminde başka biri olup olmadığı araştırılmalı, tespit edilen başka ... var ise dinlenilmeli, bordroda yazılı ...'ın davacı olup olmadığı hususu tereddütsüz bir şekilde ortaya konulup sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR