Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/14415 K.2025/13142

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya, babası üzerinden bağlanıp kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması gerektiğinin tespitini, aksine Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2022 tarihli ve 2021/236 E., 2022/48 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2022 tarihli kararının, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2023 tarihli ve 2022/1416 E., 2023/949 K. sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin17.05.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, tek başına isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin yaşlılık aylığı almaya yeterli olup olmadığı 506 sayılı Kanun'un Geçici 81. maddesinin (C) bendi de dahil olmak üzere değerlendirilip sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmediği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kabulü ile

1-)Davacıya ... sigorta sicil numaralı ... babası ...'dan dolayı bağlanıp daha sonra kesilen ölüm aylığının davalı Kurum tarafından kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki davalı kurum işleminin iptaline" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya babası üzerinden ölüm aylığının kesildiği tarihten bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının isteğe bağlı sigortalılık yönünden yaşlılık aylığı şartları değerlendirilirken, 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/C maddesinin (bb) bendine göre şartları taşıdığının gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

3.İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de 506 sayılı Kanun'un 99. maddesi uyarınca, ölüm aylığının, olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde istenmemesi durumunda zamanaşımına uğrayacağı ve bu durumda olanların aylıkları yazılı istek tarihini takip eden aybaşından başlayacağının hüküm altına alındığı ile davacının 25.06.2020 tarihinden önce Kuruma başvurusunun bulunmadığı gözetildiğinde, 01.07.2020 tarihinden itibaren davacıya babası üzerinden ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine dair hüküm kurulması ve buna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmesi ile yargılama giderlerinin buna göre paylaştırılması gerektiğinin gözetilmemesi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2.Mahkeme hükmünün tamamı silinerek yerine, "DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,

1-Davacıya ... sigorta sicil numaralı ... babası ...'dan dolayı bağlanıp daha sonra kesilen ölüm aylığının 01.07.2020 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden bağlanması gerektiğinin TESPİTİNE, aksi yöndeki davalı Kurum işleminin kısmen İPTALİNE, fazla talebin REDDİNE,

2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacının yatırmış olduğu 59,30 TL başvuru harcı, 59,30 TL peşin harç ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 127,10 TL harcın karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya iadesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5- Davalı vekili kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine

5- Davacı tarafından 550,00 TL bilirkişi ücreti ile 794,70 TL tebligat, posta ve sair giderler olmak üzere yapılan toplam 1.344,70 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre takdiren 672,35 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Taraflarca yargılama gideri olarak yatırılan gider avansının kullanılmayarak artan kısmı olması halinde kararın kesinleşmesini müteakiben taraflara iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak bir dilekçe veya Mahkememize gönderilmek üzere başka yer İş Mahkemesi Hakimliği'ne sunulacak bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17.06.2025" ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,