Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/14801 K.2025/16187

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle ve davacı vekilinin duruşma talep ettiği ancak kararın nitelik bakımından duruşmaya tabi işlerden olmadığı anlaşılmakla duruşma talebinin reddine karar verilerek; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı murisi olan ...’in, davalı ... Ltd. Şti.’de çalıştığı esnada 09.02.2012 günü görevli olarak şirkete ait olan ve kendisinin kullandığı ... plakalı araç ile yanında yine şirket işçisi olan ... olduğu halde geçirdiği trafik kazası sonucu vefat ettiğini belirtmek sureti ile davacı murisinin ... Ltd. Şti.’de çalıştığının ve iş kazası sonucu öldüğünün tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Ltd. Şti. vekili, ... mahkemelerinin yetkili olmadığını ve ... mahkemelerinin yetkili olması nedeni ile yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, söz konusu olayın; müteveffanın, çocukluk arkadaşı olan şirket çalışanı ...’un kullandığı araca binmesi ve aracı kullanmak istemesi üzerine ...’tan devralması ve birkaç dakika sonra trafik kazası yapması şeklinde gerçekleşmiş olduğunu, ... ile şirket arasında hukuki ve fiili herhangi bir irtibat bulunmadığını ve şirket çalışanı olmadığını belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili, davanın ... veya ... mahkemelerinde görülmesi gerektiğini ve yetki seçimini ... mahkemelerinden yana kullandıklarını, iddia konusu olay nedeni ile yapılmış bir iş kazası ihbarı bulunmadığını, davacıya ölüm aylığı bağlanmış olduğunu ve müteveffanın olay tarihinde çalıştığını gösterir bir kayıt olmadığını belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2018 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 02.06.2020 tarihli kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.06.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizce; "Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Somut davada, davacı tarafça muris ...'in davalı ... Ltd. Şti'nde çalışmak üzere ... İlinde kurslara gidip eğitim aldığı ve ...’a gittiği iddiası ile iş bu davanın açıldığı, mahkemece dinlenen tanık beyanlarının farklı anlatımlarındaki çelişkileri gidermeksizin eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında davacı murisinin kaza geçirdiği yere çalışma amacıyla gidip gitmediği, eğitim aldığı kurs bilgileri ilgili kurs ve kişilerden celbedilerek, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde,

"Bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma doğrultusunda yargılamaya devam olunmuş, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda daha önce dinlenen tanıkların yeniden dinlenmesi için işlem yapılmıştır. Davacı asıldan ... 'nin staj yaptığı iddia edilen yer yeniden sorulmuş, davacı tarafın bildirdiği ... adına iş yeri tespiti için işlemler yapılmış, Sigortacılık Denetleme Kurumuna müzekkere yazılarak bu kişi adına iş yeri varlığı tespiti yapılmıştır. ...Sigorta Eksperlik Ltd.

Şti'nin 2016 yılında faaliyete başladığı, yetkilisi olan ......'ın ise 2002 yılından itibaren faaliyette olduğu anlaşılmış, ... adına vergi kayıtları ve iş yeri kayıtları, bordrolar ve bordrolu çalışanların kimliği istenmiştir. ... iş yerine müzekkere yazılmak sureti ile de ... adına kayıt olup olmadığı sorulmuş, olumsuz cevap verildiği görülmüştür. Staj yeri olduğu iddia edilen ... iş yeri çalışanları da dinlenmiştir.

Gerek bozma öncesi gerek bozma sonrası toplanan tüm bilgi ve belgeler kapsamında; davacı tarafın iddia ettiği şekilde davacı murisi ...'in eksperlik için eğitim aldığı/ staj yaptığının ispatlanamadığı, iddia edilen staj yeri olduğu beyan edilen ... iş yeri çalışanlarının hepsinin davacı murisi ...'nin stajyer kursiyer olmadığını, ... 'in arkadaşı olması sebebi ile geldiğini, bu arada küçük notlar aldığını ifade ettikleri, hatta bir kısım tanıkların ... 'un iş yeri açacağını, bu nedenle ...'yi yanında getirdiğini ifade ettiği, ... kuzeni olduğunu beyan eden ... 'un da aynı yönde beyan verdiği,

yine bozma sonrası davalı şirket çalışanları yeniden dinlenmiş ve iş bu davalı şirket çalışanlarının da ...'nin ... arkadaşı olması sebebi ile ... 'a iş yerine birlikte geldikleri ifade edildiği, sürekli ... ile onun yanında bulunduğu ifade edildiği görülmüştür.

Her ne kadar iş yerine arkadaş olarak yanında birisinin getirilmesi olağan görülmemiş ise de, tanıklara bu konuda ısrarlı sorulmasına rağmen sadece ...'nin ... arkadaşı olması sebebi ile yanında olduğu, iş yerinde çalışan olmadığı beyanları ele alındığında, davalı şirket ile ... arasında iş akdi, bağımlılık unsuru, delil, belge olmaması sebebi ile, olayın iş kazası olarak nitelendirilemeyeceği kabulleri ile davanın reddine karar verildiği" belirtilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1-Davacı murisinin ... ilinde, davalı şirkete ait aracı sürdüğü sırada iş kazasında vefat ettiğini, davalı şirket yetkilisinin de SGK müfettişlerinin yaptığı soruşturma kapsamındaki ifadesinde ölen kişinin işyerinde ofiste kaldığını beyan ettiğini,

2-... dosyaya sunulan bilgisayar kasası ve monitörü ile ... iline işverenin ofisine gitmiş olup o ofiste kaldığı sürece bu bilgisayarı kullandığını, iş yerinde sadece misafir olsa masa üstü tabir edilen monitor, kasa ve klavyeden oluşan ve taşınabilir nitelikte görülmeyen bilgisayarını davalının işyerine götürmeyeceğini,

3-...'in davalı ... Ltd. Şti.'nin ofisine ait IP numarası ile bilgisayardan yazışma yapmış olup 01.11.2011 tarihinden vefat ettiği 09.02.2012 tarihine kadar davalı şirketin kullandığı internet servis sağlayıcıyı kullandığını,

4-Dosyaya gelen telefon kayıtlarında sadece müvekkilinin aradığı numaralar görülmekte olup baz istasyonunun belirtilmediğini, aramalar sırasında bulunduğu baz istasyonlarının gönderilmesinin de istenmesini talep etmelerine rağmen bu talebin Mahkemece kabul edilmediğini,

5-Mahkemece SGK Başkanlığından müfettiş raporu istendiği halde dosyaya gelmediğini, rapor gelmiş olsaydı şirket yetkilisinin SGK müfettişlerine verdiği ifadesinde murisin açıkca şirkete ait iş yerinin 2. katında kaldığının beyan edildiğinin görüleceğini,

6-Tanık ... her ne kadar ifadesinde murisin henüz işyerinde çalışmadığını beyan etmiş ise de iş için kullanılan davalı aracının davacı murisince işe giderken kullanılmasının izahının ancak işyerinde çalışması halinde mümkün olacağını, bu beyanın tanığın halen iş ilişkisinin devam etmesi nedeniyle davalıyı korumak amacıyla söylendiğinin açık olduğunu,

7-Müvekkilinin oğlunun ...'a ait işyerinde kurs gördüğünü ve işi öğrendiğini, sonrasında ... iline karşılıklı iş yaptıkları davalı işyerine gittiğini söylediğini,

8-Mahkemece ...'un iş yerine müzekkere yazıldığını, ...tarafından verilen cevapta bu kişinin tanınmadığı, kendisinin bilinmediği, işyerine hiç gelmediğinin beyan edildiğini, fakat duruşmada dinlenen ...çalışanı tanıkların ...'in bir ay kadar işyerine gelip gittiğini, masa masa gezerek iş öğrenmek için izlediğini, notlar aldığını beyan ettiklerini,

9-Müvekkilinin murisi ...'nin davalı şirkete ait işyerinde hizmet ilişkisi ile bulunduğunu ve işyerine ait aracı, yanında şirket çalışanı ile işyerine ait işi yapmak için giderken kullandığı sırada kaza meydana geldiğinden iş kazası olduğunu,

10-Mahkemece tanıkların davalı işyeri ile bağının devam ettiği, bu nedenle işlerini kaybetme baskısı altında oldukları dikkate alınmadığı gibi kazazadenin işyerine ait aracı kullanmasının da delil olarak değerlendirilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı murisinin davalıya ait iş yerinde çalıştığının ve ölümü ile sonuçlanan kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR