Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/14934 K.2025/15997

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Bakanlık vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ... Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünde çalışmakta iken 06.03.2018 tarihinde doğum iznine ayrıldığını, 696 sayılı KHK ile taşerondan kadroya geçiş işleminin doğum izninin bitiş tarihi 26.06.2018 tarihinde yapılması nedeniyle raporlu olduğu günler içinde işten çıkışının verilerek, SGK tarafından iş göremezlik ödeneğinin ödenmediğini, işveren tarafından da maaşının ve SGK primlerinin yatırılmadığını ileri sürerek, doğum izninde olduğu ayların (geriye dönük) SGK primlerinin yatırılmasını ve iş göremezlik ödeneği ile diğer haklarının ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; iddiaları kabul etmediklerini, davacının anılan süreçte, henüz sürekli işçi kadrosuna geçirilmeye ilişkin iş ve işlemlerin son tarihi geçmeden 06.03.2018 tarihinde doğum iznine ayrılmış olması sebebiyle izin süresinin sona erdiği tarihten itibaren işleminin yapılması gerekeceğini, davacının 26.06.2018 tarihinde kadroya geçiş işleminin yapılması sebebiyle hak kaybına uğradığı yönündeki iddiasının yersiz olduğunu ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın 06.03.2018 - 26.06.2018 tarihleri arasındaki günlere ilişkin olarak iş göremezlik ödeneği ve maaşının verilmesini, SGK priminin yatırılması yönündeki taleplerini kabul etmediklerini belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.İhbar olunan Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama devam ederken Kurum tarafından yapılan inceleme sonucunda davacının doğum izninde olduğu döneme ilişkin olarak resen hizmet girişi yapıldığı, ancak buna ilişkin bir kazanç bildirilmediği ve davacıya 11.06.2019 tarihli yazı ile geçici iş göremezliğine ilişkin ödeme yapıldığı, davacının hizmetlerinin kazançsız olsa da Kuruma bildirildiği,

kaldı ki doğum izninde olması nedeni ile kazanç bildirilmeyeceği, davacının doğum izninde olduğu dönemlerin Kurum tarafından resen harekete geçilmesi nedeni hizmet dökümünde yer aldığı bu hali ile davacının bu talebinin konusuz kaldığı, her ne kadar davacı tarafça 20.10.2020 tarihli celsede tüm davadan feragat edilse de, hizmet tespiti davalarından feragatin mümkün olmadığı, bu nedenle hizmet tespiti ve prim bakımından davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinin daha uygun olduğu,

davacının geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenmesi talebinden dava açılmasından sonra tarafına Kurum tarafından ödeme yapılması nedeni ile feragat ettiği, feragatin bu talep bakımından hüküm ve sonuçlarını doğuracağının izahtan vareste olduğu, ancak her ne kadar davacı davasından feragat etse de, davacının davasından feragat etme nedeninin dava açıldıktan sonra tarafına ödeme yapılması ve hizmetlerin dava açıldıktan sonra Kurum tarafından dikkate alınması olduğu, bu hali ile davacının dava açmakta haklı olduğu,

dava açtıktan sonra hakkına ulaşması nedeni ile bazı taleplerinin konusuz kaldığı ve bazı taleplerinden feragat ettiği anlaşılmakla, dava açmakta haklı bulunan davacı aleyhine hükmedilmeyerek yapmış olduğu yargılama giderlerinin tarafına ödenmesine dair, 1-Davacının doğum izinli olduğu dönemde çalışmasını SGK'ya bildirilmesi ve prim talebinin konusuz kaldığı anlaşılmakla bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

2-Davacının geçici iş göremezlik ödeneği talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece yargılama giderlerinin tarafları üzerinde bırakılması ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararı bu yönüyle temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenmesi ve sigorta primlerinin yatırılması istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Somut olayda, 06.03.2018 tarihinde doğum iznine ayrılan davacının, doğum izninde olduğu döneme ilişkin sigorta primlerinin yatırılmasını ve geçici iş göremezlik ödeneğinin tarafına ödenmesini istediği eldeki davada, Sosyal Güvenlik Kurumu yasal hasım olup, elde edilecek hükmün sigortalılık hakları yönünden uygulayıcısı konumundadır. Zira, istem bir anlamda prime esas kazancın tespiti ve primlerin yatırılmasına ilişkin olduğundan, davanın niteliği itibariyle alınacak karar, sonuçta Kurum tarafından infaza ve böylece sigortalının bu hakkının tescili gerçekleştirileceğinden husumetin Kuruma da yöneltilmesi gerekmektedir.

3.Mahkemece yapılması gereken iş; Sosyal Güvenlik Kurumunun zorunlu dava arkadaşlığı nedeni ile yargılamaya devam edilebilmesi için HMK 124 kapsamında Kuruma usulüne uygun bir şekilde husumet yönetilmesi ve davalı konumunda davaya katılımının sağlanmasına karar vermek olmalıdır.

VI. KARAR