Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/15143 K.2025/16662

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, 01.06.1986 tarihinden itibaren ... sicil no.lu dava dışı ... isimli işyerinde Seydişehir'de köylere yayladan su getirme işinde yaklaşık 6 ay hizmet akdine dayalı olarak çalıştığını, müvekkilinin işe giriş bildirgesinin Kuruma verilerek 7...9 sigorta sicil numarası ile sigortalı tescilinin yaptırıldığını, müvekkilinin halen bu sicil numarasını kullandığını ancak dönem bordrolarında müvekkilinin isminin yer almaması nedeniyle sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmediğini, müvekkilinin eylemli ve gerçek çalışmasının davalı işyerindeki çalışanların tanıklığı ile ispatlanacağını belirterek,

müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1986 olduğunun ve bu tarihe göre emeklilik işlemlerinin yapılarak emeklilik aylığının bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, bunun kabul edilmemesi halinde bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle özenle yürütülmesinin gerektiğini, davacının çalışma iddiasında bulunduğu işvereni ...'un da davaya dahil edilmesi gerektiğini, davalı Kurumca yürütülen işlemlerde usul ve yasaya aykırılık tescil edecek bir halin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... "...01.10.1967 doğumlu davacı adına davalı Kuruma 01.08.1986 varide tarihli ve 01.06.1986 giriş tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği, bu bildirgenin imzalı olup, davacının kimlik bilgileri ile uyumluluk gösterdiği gibi, davalı Kurum tarafından dava öncesi yapılan davacının başvurusuna verilen cevap ile davacı adına işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmiş olduğu, fakat iş yerinden verilen bordrolarda adına rastlanmadığı gerekçesi ile sigortalılık başlangıç tarihine esas alınamayacağının belirtildiği,

bunun dışında davalı Kurumca davacı adına verilen sicil numarasının 1986 yılı serilerinden olduğunun belirtildiği, dava dışı ... sicil numaralı iş yerinin ... ve ... içme suyu inşaatı olarak 15.05.1986-07.07.1986 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, tespit istenen dönem bakımından iş yerinin faal olduğu, bu iş yerinin geçici ve özel nitelikte olduğu ve inşaat işlerine dair olduğu,

yargılama devam ederken dinlenen bordro tanıklarından ... genel olarak beyanında;"....Seydişehir ilçesinden ... ve ... köyüne yayladan su getirme işini ...'un yaptığını, 1986 yılının bahar ayları olan Mayıs Haziran aylarında başladığını tüm yaz boyunca devam ettiğini, kendisinin de bu işte çalıştığını, davacının da kendisi ile birlikte çalışan işçilerden olduğunu, sezon başında aynı anda işe başlayıp sezon sonunda aynı anda işi bıraktıklarını, kendilerine işveren tarafından sigortanın yapılacağının söylendiğini ancak ne kendisinin ne de çalışan arkadaşlarının çoğunun sigortasının yapılmadığını,

primlerinin yatırılmadığı..." yönünde beyanda bulunduğu, diğer tanık ... ise beyanında;"... nin ... köyüne ilişkin su getirme işinde 1986 yılının Mayıs ayında çalışmaya başladığını, kendisinin 3-4 ay çalıştığını, bu işi yapan kişinin ... olduğunu, davacının da kendisi ile bu işte çalıştığını, sezon başında birlikte girdiklerini sezon bitiminde birlikte çıktıklarını..." yönünde beyanda bulunduğu,

mahkememizce gerek tespit edilen yukarıdaki hususlar gerekse alınan bilirkişi raporu ile 01.10.1967 tarihinde emeklilik koşullarının oluşmadığı..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1986 olduğunun tespitine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtlarının esas olduğunu, aksinin yazılı deliller ispatlanabileceğini, tanık beyanlarının yetersiz olduğunu, resen araştırma ilkesinin geçerli olduğu ve Mahkemece eksik inceleme ve araştırma yapıldığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Eldeki davada, Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1986 olduğunun tespitine yönelik verilen karar isabetli ise de, sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, Mahkemece davacının 01.06.1986 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun yanı sıra asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine ve işveren ünvan ve işyeri sicil no.su da belirtilmek suretiyle infaza elverişli şekilde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

1.Davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile

İlk Derece Mahkemesi hükmününün (1) no.lu bendinin silinerek yerine "Davanın kısmen kabulü ile davacının ... ünvanlı işverenin ... sicil no.lu işyerinde, asgari ücretle 01.06.1986 tarihinde (1) gün süre ile çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1986 tarihi olduğunun tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,