Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/15416 K.2025/17590

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketlerde işe başladığı tarihin 15.10.1996 olduğunu, işe başladığında şirketin isminin ... olduğunu,18.10.2011 yılında ... Tekstil olarak değişen aynı firmada işe başladığını, 1996 yılının 10. ayı ile 2001 yılının 7. ayına kadar olan ve 2004 yılı 10. ayı ile 2008 yılı 6. ayına kadar çalışmasında eksik olarak bildirilen çalışmasının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 01.11.1996 tarihinde çalışmaya başladığını ve 30.11.1998 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığını, bu süre zarfında 506 gün çalışmasının olduğunu, davacının daha sonra 12.01.2000 tarihinde ... A.Ş.'de tekrar işe başladığını ve 13.03.2008 tarihine kadar kesintili olarak çalıştığını, bu süre zarfında 1204 gün çalışmasının mevcut olduğunu, ...

Tekstilde 14.07.2010 tarihinde işe başladığını, 18.10.2012 tarihine kadar kesintili çalıştığını, bu süre zarfından 424 gün çalışmasının bulunduğunu, 01.11.1996 tarihinden önceki dönemin hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davacının çalışmasının kesintili olduğunu, 12.01.2000 tarihinden önceki döneminde hak düşürücü süreye uğradığını, davacının çalışmasının kesintili olup olmadığı çalışmasının gerçek olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tanık dinlenecekse tanıkların beyanlarının hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının araştırılması gerektiğini, muarazanın Kurum tarafından çıkarılmadığını,

Kurum aleyhine yargılama gideri hükmedilmemesi gerektiğini, çalışma olgusunun varlığının ispatlanması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 01.12.2015 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne, 01.10.1996 - 03.12.2004 arası dönemdeki çalışmaları için hak düşürücü sürenin geçmiş olması sebebiyle reddine, davacının 04.12.2004 - 13.03.2008 tarihleri arası dönemde davalılardan ... sicil no.lu iş yerinde asgari ücretle tam gün süreyle süreli ve kesintisiz çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 01.12.2015 tarihli kararının süresi içinde davacı asil ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, Mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan ilkeler ışığında öncelikle, davalı şirketlerin Kurum, Ticaret Sicil, Oda nezdindeki dosyaları, kayıt ve bilgileri celp edilerek iki şirket arasında devir, intikal ya da unvan değişikliği olup olmadığı irdelenerek aralarındaki hukuki ilişki belirlenmeli, davalı ...'in Kurum tarafından ibraz edilen dosyasının,

muhtemelen nakil sonrası yeni sicil numarasına ilişkin olduğu zira adı geçen şirket tarafından 1996 yılından itibaren bildirimde bulunulduğu nazara alınarak mevcut tüm belgeler araştırılmalı, bu kapsamda gerekirse her iki davalı işverenlerin yetkili kılınan yöneticileri, talep dönemi itibariyle bordrolara geçmiş kişiler de dinlenerek fiili durum itibariyle de işverenlik belirlenmeli, bu husustaki tereddüt giderildikten sonra davacıya davalı işverenler ve dava dışı işverenler tarafından ibraz olunan işe giriş bildirgelerindeki imzaları sorularak, fiilen dava dışı işyerlerinde çalışıp çalışmadığı belirlenmeli;

yine mevcut tanık beyanlarının reddedilen dönem yönünden hüküm kurmaya yeterli olmadığından hareketle, re'sen seçilecek bordro tanıkları ile aynı çevrede iş yeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler ilgili kolluk ve kurumdan sorulmak suretiyle saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu ile davacıya ödemelerin nasıl yapıldığı, çalışma gün ve saatleri titizlikle araştırılmalı;

ardından gerek ibraz olunan belgeler gerekse alınan beyanlar birlikte değerlendirilerek bu kez hak düşürücü süre, talep ve bildirim tarihleri ile dava tarihi esas alınarak, davacının kesintili ya da sürekli çalışma durumuna göre, her dönem yönünden ayrı ayrı değerlendirilmeli, bu anlamda tüm delillerden elde edilecek neticeye göre, davacının hizmet bildirimleri esas alındığında 01.11.1996-01.12.1998 ya da 04.10.1999-13.03.2008 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde kesintisiz çalışması ihtimalleri dahilinde hak düşürücü süre yeniden irdelenmeli;

böylece gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Kabule göre de davacı yanca davalı olarak husumet yöneltilen ... Tekstil Ltd. Şti. ile ilgili herhangi bir hüküm kurulmamış olması ve davacı ile davalı işverenler vekil ile temsil edilmedikleri halde, lehlerine avukatlık ücreti tayini usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak 09.12.2020 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne dair verilen karar Dairenin 29.09.2021 tarih 2021/5434 Esas, 2021/11221 Karar sayılı bozma ilamı ile ikinci kez eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur.

Mahkemece ikinci bozma ilamına uyularak 04.11.2022 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne dair verilen karar Dairenin 12.04.2023 tarih 2023/2729 Esas, 2023/4137 Karar sayılı bozma ilamı ile üçüncü kez eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur.

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 15.10.1996-01.11.1996 arası dönemdeki çalışmaların tespiti talebinin hak düşürücü süre yönünden reddine, davacının 01.11.1996-12.07.2002 ile 04.12.2004-13.03.2008 tarihleri arası dönemde davalı ... sicil no.lu iş yerinde asgari ücretle tam gün süreyle kesintisiz çalıştığının tespitine, davacının hizmet bildirimleri bulunan, 01.12.1998 - 15.03.1999 tarihleri arasında 1016692 sicilli iş yerindeki ve 15.03.1999 - 04.10.1999 tarihleri arasında 1017337 sicilli iş yerindeki hizmet bildirimlerinin iptaline, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; Davacının talebi bulunmamasına rağmen hizmet bildirimlerinin iptal edildiğini, bunun taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğunu, Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı Kurum vekili; Kamu düzenini ilgilendiren davada re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğunu ve eksik inceleme ile karar verildiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı Kurum yönünden davadaki taraf sıfatının davalı olmasına karşın aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hükmedilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR