Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/15812 K.2025/13952

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekilileri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 26.06.1996-04.09.1997 tarih aralığında 427 günü, 26.06.1998-24.07.1998 tarihleri arasındaki 27 günü, 09.09.2000-22.09.2000 tarihleri arasındaki 12 günü borçlanma talep tarihi itibariyle bu talep kabul edilmez ise dava tarihi itibariyle borçlanabileceğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.08.2019 tarih, 2018/410 E., 2019/309 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2021 tarih, 2019/2840 E., 2021/835 K. sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1-Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Somut olayda, davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Kanun'un 5. maddesi ve 06.10.2008 tarih ve 27046 sayılı Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesi hükümlerine göre borçlanılan sürelerin sigortalının iradesine bırakılamayacağının belirgin olması,

yine davacının borçlandığı yurt dışında geçen ev kadınlığı süresinin Türkiye'de geçen kısmı için borçlanamayacağından yalnızca yurt dışında geçen süreler borçlanılabileceğinden, davacının ülkeye giriş ve çıkış tarihleri net bir şekilde belirlenerek kurumla ihtilaflı olan süreler yönünden sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hükümde yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2-İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile önceki kararda kısmen direnilmesine, davacının 26.06.1998 - 24.07.19 98... .09.2000 - 22.09.2000 tarihlerine ilişkin süreleri talep tarihinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın dava tarihindeki prim üzerinden (günlük 27,29 TL'den az olmamak üzere) 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanma hakkı bulunduğnun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

3-İlk Derece Mahkeme kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca "...

4. somut olayda dosya içeriğine göre 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun (3201 sayılı Kanun) kapsamında yurt dışı ev kadınlığı borçlanma süreleri arasında Türkiye’de geçen süreleri de borçlanma hakkı olduğunun tespiti istemiyle açılan eldeki davada, İlk Derece Mahkemesince davacının yurt dışında ikamet etmekte olduğu sabit olup yerleşme kastı olmaksızın yurda giriş-çıkış yapılan sürelerde de ev kadınlığı statüsünün devam ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 26.06.1996-04.09.1997,

26.06.1998-24.07.19 98... .09.2000-22.09.2000 tarihleri arası dönemleri 3201 sayılı Kanun kapsamında dava tarihindeki prim üzerinden borçlanma hakkının olduğunun tespitine yönelik verilen karara ilişkin taraf vekillerinin istinaf başvurularının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedildiği, Özel Dairece davacı yurt dışında geçen ev kadınlığı süresinin Türkiye'de geçen kısmı için borçlanamayacağından yalnızca yurt dışında geçen süreleri borçlanılabileceğinden, davacının ülkeye giriş-çıkış tarihleri net bir şekilde belirlenerek Kurumla ihtilaflı olan süreler yönünden sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulduğu,

İlk Derece Mahkemesince direnme kararında ise bozma ilâmında belirtildiği şekilde davacının ülkeye giriş-çıkış tarihleri net bir şekilde belirlenmek amacıyla araştırma yapılarak gelen kayıtlar da değerlendirilmek suretiyle 26.06.1996-04.09.1997 dönemi yönünden bozma ilâmına uyulmasına, diğer dava konusu 26.06.1998–24.07.19 98... .09.2000–22.09.2000 dönemleri yönünden kısmen direnme kararı verildiği anlaşılmıştır.

Bu hâli ile İlk Derece Mahkemesince direnme adı altında verilen kararın yeni delil ikamesi suretiyle bu delile de dayanılarak değişik gerekçe ile verilen ve Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

5. Hâl böyle olunca yeni hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece incelenmelidir. 6. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir. .." denilerek temyiz itirazları yönünden inceleme yapılması üzerine dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının ikametgahının 24.07.1980 tarihinden itibaren başladığını, hükümdeki aleyhe hususların düzeltilmesi gerektiğini beyan etmektedir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 26.06.1996-04.09.1997 tarih aralığında 427 günü, 26.06.1998-24.07.1998 tarihleri arasındaki 27 günü, 09.09.2000-22.09.2000 tarihleri arasındaki 12 günü borçlanma talep tarihi itibariyle bu talep kabul edilmes ise dava tarihi itibariyle borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-3201 sayılı Kanun'un "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir düzenlemesi ile sigortalıların ancak yurt dışında geçen sigortalılık süresini borçlanabileceği düzenlenmiştir.

3-İnceleme konusu davada davacının 14.12.2017 tarihli yurt dışı borçlanma talebine istinaden davalı Kurum tarafından davacının ikametgah kaydına göre hazırladığı tahakkuk belgesinde davacının ülkeye giriş çıkış kaydını esas aldığı, buna göre hazırlanan tahakkuku kabul etmeyen davacının eldeki dava ile tahakkuk dışı bırakılan süreyi de borçlanabileceğinin tespitini talep ettiği, Mahkemece davacının 26.06.1998-24.07.19 98... .09.2000-22.09.2000 tarihleri arasındaki süreyi borçlanabileceğine dair karar verimiştir.

Dosya içinde bulunan ve davacının ülkeye giriş çıkış kaydını gösteren belgeye göre; 26.06.1998-24.07.19 98... .09.2000-22.09.2000 tarihleri arasında davacının Türkiye'de bulunduğu anlaşıldığından davanın reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

VI.KARAR