Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/16231 K.2025/16283

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 5434 sayılı Kanun kapsamında sigortalı eşinden ve 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı babasından ölüm aylığı alabileceğinin tespitini, aksine Kurum işleminin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinde hata olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 24.09.2020 tarihli kararı ile davanın kabulüne, 03.02.2016-31.12.2017 tarihleri arasında davacıya babasından dolayı almakta olduğu kesilen yetim aylıklarından ödenmeyen kısımlarının her birinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Kurumdan tahsiline, davacıya Kurum tarafından tahakkuk ettirilen borcun iptaline, Kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacı aleyhine tahakkuk ettirilen borçtan dolayı davacıdan yapılan kesintilerin davacıya yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Son Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Daire 07.03.2022 tarihli kararında; davacının babadan dolayı hak sahipliği sıfatı, 01.10.2008 tarihi sonrası 14.06.2010 tarihinde eşin ölümüyle kazanıldığından, hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 54. maddesine göre hak sahibinin tercihine göre ana/baba veya eşe ait dosyaların birinden aylık bağlanacağı açıkça düzenlenmiş bulunmakla, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir, gerekçesiyle Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin 13.12.2022 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin babası ... 08.06.2000 tarihinde vefat ettiğini, iki maaşı birden almaya engel olan değişiklikten önce vefat ettiğini, müvekkilinin bu sebeple hem babasından hem de eşinden ölüm aylığı almaya hak kazandığını, ikisini birden almasına engel olan bir yasal düzenlemenin olmadığını, davacının babasından dolayı ölüm aylığına hak kazandığı tarih aralığında Kanun koyucu tarafından aranan tek şart "sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama, bu kapsamdaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama" olup, dosya kapsamından da davacının kendi çalışmasından dolayı gelirinin bulunmadığının açık olduğunu, müvekkilinin kazanılmış hakkının olduğunu beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının eşinden dolayı ölüm aylığı almakta iken; babasından dolayı kendisine bağlanan yetim aylığının Kurumca kesilmesi ve adına tahakkuk ettirilen borç işleminin iptali ile kesilen aylıkların faiziyle birlikte tahsiline, Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,