Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/16246 K.2025/16708

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalılardan ... Dağıtım A.Ş., ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkillerin murisi olan ...'ün 25.01.2005 tarihinde Antalya ili ... ilçesi ...'de bulunan elektrik direğinde çalıştığı sırada elektrik hattına akım verilmesi neticesinde vefat ettiğini, olayın iş kazası olduğu hususunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 2005 yılında gerçekleşen ve bu davalara konu olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, yargılama sırasında birden fazla kez alınmış raporların hiçbirinde müvekkiline atfedilen bir kusur olmadığını, öncelikle davanın husumet yönünden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayın hiçbir şekilde iş kazası olmadığını, bir an için iş kazası olduğu varsayılsa bile davanın, zamanaşımı süresi geçirildikten sonra açıldığını, davanın konusunu oluşturan olayın 25.01.2005 tarihinde meydana geldiğini, davanın açılış tarihinin ise 18.08.2020 olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.10.2022 tarihli kararı ile davanın kabulüne davacılar murisi ...'ün 25.01.2005 tarihinde davalılar ..., ..., ..., ... bünyesinde ... Antalya İl Müdürlüğüne ait iş yerinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ..., SGK ve ... vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 24.02.2023 tarihli kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ..., SGK ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 19.10.2023 tarihli kararıyla, "... somut olaya dönüldüğünde, davacının iş kazası geçirdiği 25.01.2005 tarihinde davacının hangi işverenlik nezdinde çalıştığı usulünce tespit edilmeden işverenlik sıfatı olmayan ... görevlileri ve köy muhtarı hakkında dava açılarak yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesis edilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece davacılar murisinin hangi işverenlik nezdinde çalıştığı tespit edilerek usulüne uygun hüküm kurulması gerekmektedir.." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin 23.05.2025 tarihli kararı ile tüm dosya kapsamından Korkuteli genelinde yaşanan sel felaketi dolayısıyla elektrik arızası meydana geldiği, bu nedenle ... tarafından köy muhtarlıkları vasıtasıyla elektrik işiyle uğraşan kişilerin arıza tadilatı işinin görülmesinin istenildiği, muhtarlıklarca elektrik işinden anlayan kişilerin belirlendiği ve arıza tadilatı işine girişildiği, müteveffanın ...'ın sorumluluk ve yönetiminde bulunan direğe muhtarlıklar aracılığıyla ...'ta görevli çalışanların talimatlarıyla çıktığı, dinlenen tanık beyanlarından müteveffaya direğe tırmanması için gerekli donanımların sağlandığı,

... tarafından bildirilen direğe tırmandığı, dinlenen tanıklardan ... ve ...'nin beyanlarından açıkça anlaşıldığı üzere ... adına elektrik arızasını giderenlere daha sonra ücret de ödendiği, dava konusu olayın ... ...'a bağlı direk üzerindeyken gerçekleştiği, o esnada ...'a ait işin görüldüğü ve ... ilgilileri tarafından verilen talimatlara uyduğu, müteveffanın kendi keyfiyeti ile sel vakti ...'a bağlı direğe çıkmadığının gerek Mahkeme dosyası muhtevasından gerek ceza yargılaması dosyasından açıkça anlaşıldığı,

bu nedenle müteveffanın sigorta kaydı bulunmasa dahi yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereğince "bağımlılık" unsurunun gerçekleşmesi nedeniyle iş akdi ile çalıştığı ve sigortalı sayılması gerektiği, olayın ...'a bağlı iş yerinde ve ...'ın işi görülürken gerçekleşmesi ve de illiyet bağı bulunması nedeniyle olayın iş kazası tanımına uyduğu,

yukarıda açıklandığı üzere ücret unsurunun değil fakat bağımlılık unsurunun önem arz ettiği, bağımlılık unsurunun ön planda tutulması gerektiği ve ücret bulunmayan hallerde dahi işçinin sigortalı sayılabileceği, olayın gerek kaza tarihindeki mevzuat gerek yürürlükte bulunan mevzuat gerekse içtihat ve doktrin gereğince iş kazası tanımına uyduğu nazara alınarak davacılar murisinin davalı ... işverenlik nezdinde çalıştığı tespit edilerek davalı ... ve SGK yönünden davanın kabulü ile ... görevlileri ..., ..., ... ve köy muhtarı ... hakkında işverenlik sıfatı olmadıklarından bahisle pasif husumetten ret kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir. Davalı ... vekili eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir. Davalı Kurum vekili eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 25.01.2005 günü meydana gelen ve davacılar murisinin vefatı ile sonuçlanan olayın, iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Eldeki davada, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; Mahkemece davalılardan ..., ... ve ... lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacılardan tahsili gerekirken davalılar Kurum ve ...'tan alınmasına şeklinde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR