Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/16299 K.2025/16292

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işverene ait işyerinde 01.08.2010- 26.02.20 11... .06.2011-01.10.2012 tarihleri arasında çiftçilik yapmak suretiyle çalıştığı ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hiçbir şekilde müvekkiline ait çiftlikte çalışmadığını, çiftlikte misafir olarak bulunduğunu, davanın kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle, çalışma iddiasının yazılı belgelerle ispatlanması, tanık dinlenmesi aşamasında aynı iş yerinde ve aynı dönemde çalışan bordo tanıklarının dinlenmesi gerektiğini, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle ilk dönem için talepte bulunamayacağını beyanla davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davada hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum kayıtlarında davacının, ... numaralı iş yerinden 01.03.2011 - 07.06.2011 tarihleri arasında 97 gün çalışmasının bildirildiğinin tespit olunduğunu, davacı tarafın davalı işyerinde ikinci kez 07.06.2011 tarihinde çalışmaya başladığı iddiasının, aynı tarihte ... numaralı işyerinden çıkış bildirimi yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda kabul edilemeyeceğini, dava dilekçesinde davalı olarak her ne kadar ... gösterilmiş olsa da; belirtilen T.C.

Kimlik numarası ile yapılan sorgulamada işyeri unvanının ... Tarım Hayavancılık Gıda İth. İhr. San. ve Tic. olarak kayıtlı olduğunun görülmesi nedeniyle öncelikle husumet yönünden davalı sıfatının tespitinin gerektiğini, ... sicil numaralı ... Tarım Hayavancılık Gıda İth. İhr.

San. ve Tic. unvanlı işyerinin 30.09.2011 tarihinde Kanun kapsamından çıkması nedeniyle davacının 01.09.2010 tarihi öncesi ve 30.09.2011 tarihi sonrasına ilişkin çalışma iddialarının da dayanaksız kaldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından 21.03.2019 tarih ve 2016/272 E. 2019/241 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.01.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, Mahkemece, yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı davalı ...’a ait çiftlik işyerinde 01.08.2010-26.02.2011,07.06.2011-01.10.2012 tarihleri arasında çalıştığını iddia etmekte olup dosyaya gelen kayıt ve belgelere göre,davalı adına gelen işyeri tescil bilgilerinde ise davalı adına 464 sicil sayılı çatı inşaatı mahiyetli 08.11.2003 tarihi itibariyle kanun kapsamına alınan bir işyeri olduğu, öte yandan davalının ortağı olduğu işyeri tescil bilgisinden anlaşılan 756 sicil sayılı çiftlik mahiyetli “... Bes. Ür. Görs. Yap.

Tic. San. Ltd.

Şti.” adına tescil edilmiş 10.05.2004-30.06.2005 tarihleri arasında kapsamda olduğu anlaşılan işyeri ile yine 607 sicil “Tarımsal ve hayvancılık” mahiyetli 01.09.2010-30.09.2011 arası kanun kapsamında bir işyeri olduğu görümekle, Mahkemece öncelikle davacının beyanı alınmak suretiyle davacının kimin işyerinde çalıştığının,davalının mı yoksa yukarıda anılan şirketlerden birinde mi çalıştığı hususu açıklığa kavuşturularak öncelikle işverenlik tereddütsüz belirlenmeli,

işverenliğin dava dışı şirketlerden birinin olduğunun anlaşılması halinde yöntemince davaya dahil edilmeli,öte yandan,davacının dosyada mevcut 17.06.2012 tarihli yangın raporunda belirtilen yerde çalıştığı iddiasının olması halinde,anılan yere ilişkin tapu kayıtları da getirtilmek suretiyle davalıya ait olup olmadığı,

davalıya ait olduğunun tespiti halinde hangi tarihte iktisap ettiği de tespit edilmeli, söz konusu yangın raporunda davacının ot biçme makinesi ile meyve bahçelerinde bulunan otları çim biçme makinesi ile temizlerken makine bıçağının taşa çarparak çıkan kıvılcım ile yangın çıktığı belirtildiğinden,,yine bu meyve bahçesinde kaç ağacın olduğu,çeşitleri,bahçenin büyüklüğü, meyve ağacı cinslerine göre meyve toplama sezonları belirlenmeli,davacının burada yaptığı işin ne olduğu belirlenmeli, davalı işverenliğin dava konusu dönemde bordrolu çalışanları resen dinlenmeli,

bu kapsamda yöntemince komşu gayrimenkul sahipleri ile bordroya çalışmaları geçmiş bordrolu çalışanları resen tespit edilerek dinlenmeli,meyve bahçesinin bulunduğu yerin bağlı olduğu muhtar ve azalar da tespit edilerek dinlenmeli, varsa beyanlar arasındaki çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle;

çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamında bu güne kadar tüm iş/işlem, yazışma ve tebligatlar dosyanın asıl vekaletnameli avukatı Av. ... tarafından yapılmış olmasına rağmen gerekçeli kararın 7 yıla yakın bir süre önce duruşmaya girmiş bir avukata yapılması ve bu suretle sürenin kaçırılmasına sebebiyet verilmesi mahkemeye erişim hakkının, adil yargılanma hakkının ihlali olduğunu, davacının, 01.08.2010-26.02.20 11... .06.2011-01.10.2012 tarihleri arasında çiftlikte bulunduğunun davalı tarafından kabul edildiğini, ihtilafın bulunma şekline ilişkin olduğunu,

davalı tarafın müvekkilinin çiftlikte misafir olarak kaldığı iddiasını ispat ile yükümlü olduğunu, dosya kapsamında dinlenen tanıkların davacının çalışmasını ispatlar mahiyette beyanda bulunduğunu, hükme esas alınan bilirkişinin raporunda, davanın ispatına ilişkin hukuki değerlendirmelerde bulunmak suretiyle HMK. 266. ve 279. maddesindeki görev sınırlarını ihlal ettiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2025 tarih ve 2022/550 E. 2025/16 K. sayılı ek karar ile temyiz dilekçesinin süreden reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 361/1 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde 6100 sayılı Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-c hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, 08.03.2025 tarihinde tebliğ edilmiş; temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 04.08.2025 tarihinde verilmiştir.

VII. KARAR