Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1633 K.2025/6709

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.04.2019 tarihli 71527256-203 13-E-6231598 sayılı kurum işleminin iptaline, müvekkilinin talepte bulunduğu 16.01.2019 tarihinde emekliliğe hak kazandığının tespitini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 01.12.2014 tarihinde 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 maddesi

kapsamında tarım sigortalılığı başlattığını, 16.01.2019 tarihinde aylık bağlanması talebinde bulunduğunu, yapılan kontrolde Ziraat Odası kaydının 22.05.2019 tarihine kadar devam ettiğinin tespit edilerek Ek-

5 sigortalılığı şartlarını taşımadığının anlaşıldığını, Ek-5 sigortalılığının geçerli olup olmadığı hususunda sigorta

Pirimler Genel Müdürlüğü Bağımsız ve Hizmet Akdi ile Çalışanlar Daire Başkanlığından görüş sorulduğunu, Başkanlığın cevabi yazısında davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında sigortalı olması sebebiyle Ek-5

kapsamında tescilinin iptal edilerek 4/b-4 kapsamında sigortalılığını yeniden başlatılması ve Ek-5 için ödenen

primlerin Bağ-Kur numarasına aktarılmasının bildirildiğini, talimat doğrultusunda ödemelerin Bağ-Kur primine

aktarılarak 22.05.2019 tarihinde durdurulduğunu, 2925 sayılı Kanun'un 2. maddesinde "süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet akdi ile çalışanlar istekte

bulunmak kaydıyla bu Kanun'a göre sigortalı sayılırlar" denildiğini, amacın tarım işlerinde aralıklarla çalışan

işçilerin sosyal güvenliklerini sağlamak olduğunu,

Ek-5 sigortalılığı için ziraat odası kaydının bulunmaması gerektiğini, şartları sağlamayan sigortalıların da sigortalılığının iptalinin yasaya uygun olduğunu, davanı reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.03.2023 tarihli 2020/717 Esas 2023/202 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 23.03.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli 2023/1253 Esas 2023/1165 Karar sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 08.11.2023 tarihli ve 2023/10547 Esas, 2023/10942 Karar sayılı ilamında; davacının tarımsal faaliyetten elde ettiği gelir belirlenerek, 5510 sayılı Kanun'un 82. maddesi uyarınca Türkiye Ziraat Odalar Birliğinden ihtilaflı dönemde sahip olduğu taşınmaz miktarı ve niteliğine göre bu taşınmazlarda bulunulan tarımsal faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan gelirin aylık ortalamasının 01.10.2008 öncesi 16 yaşından büyükler için tespit edilen asgari ücret tutarından az olduğunun, 01.10.2008 sonrası ise prime esas günlük kazanç alt sınırının 2008 yılı için 15, 2009 yılı için 16 katından az olup olmadığı sorularak,

davacının 2926 sayılı Kanun'un 4 ve 5510 sayılı Kanun'un 6/1-ı bendi kapsamına girip girmediğinin belirlenmesi gerektiği, diğer taraftan her ne kadar 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesinin C bendi kapsamında davacının aylık şartlarını haiz olduğu belirtilmiş ise de ilgili kısımdaki 15 yıl 3600 gün ve 55 yaş şartının tamamının yerine geldiği tarih dikkate alındığında davacının geçici 81. maddenin C -(be) bendi gereği 60 yaşını doldurduğu tarihte aylığa hak kazanacağının gözetilmesi gerektiği gerekçelerine dayalı olarak karar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini, davacının emeklilik yaşının 55 olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, Kurum işlemlerinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR