Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/164 K.2025/4931

Taraflar arasındaki ölüm aylığına hak kazandığının, aylıkların ödenmesi gerektiğinin, borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının eşi olan ...

TC no.lu ...'ın 2007 yılında vefatından sonra SGK'ya yaptığı müracaatta dul aylığı ödenmesi bakımından yapmış olduğu başvuru sonucunda 15.05.2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5763 sayılı Kanunla Bağ-Kur ve SSK prim borçlarına yeni bir “af” ve “yapılandırma" kapsamında mevcut borcun yapılandırıldığı ve yapılan ödeme sonrasında kendisine dul aylığı bağlanma şartlarını taşıması nedeni ile maaş bağlandığı,

aradan 14 yıl geçtikten sonra 22.06.2022 tarihinde davacıya “…Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bağımsız Çalışanlar Emeklilik Daire Başkanlığı'nın 01.08.2013 ve 07.07.2015 tarihli Basamak İntibakı ve Hizmet Hizmet Güncelleme işlemleri 2. karar işleminin yapılmasına ilişkin talimatına istinaden, 0324 337 742 Bağ-Kur numaralı sigortalı ...'ın sigortalılık dosyası tekrar incelendiği ve vergi kaydı tespit edildiğinden sigortalılık hizmetleri buna göre yeniden düzenlendiği..." gerekçesiyle neticeten hayatta iken vergi kayıtlarına ilişkin Kuruma herhangi bir belge ve bilgi sunmadığı,

5510 sayılı Kanun gereği yapılan yapılandırmanın bu sebeple bozulduğu ve 5510 sayılı yapılandırmanın ana parası 9.524 TL ve 39.749,98 TL faizi olmak üzere 49.273,98 TL'yi yatırması halinde ölüm aylığı ödenmeye devam edileceği gerekçesiyle aylığının kesildiği, Kurum alacaklarının zamanaşımına uğradığı,

tahsis koşullarının bulunduğu iddiasıyla mirası red ve zamanaşımı dikkate alınarak 22.06.2022 tarih ve E-67310376-205.01.99-47763340 sayı ile ölüm aylığı 3/4704 konulu yazı ile bildirilen dul aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin dair karar ile dul aylığının yeniden bağlanması hususunda 01.07.2022 tarihli dilekçeye 22.07.2022 tarihinde verilen red cevabının kaldırılması ile dul aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına, davacının borçlu olmadığının tespitine ve ödenmeyen aylıkların ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının murisi ...'ın Kurumun 0724 337 742 Bağ-Kur numaralı sigortalısı olduğu, davacıya eşinden dolayı dul aylığı bağlandığı, Kurum Emekli Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bağımsız Çalışanlar Emeklilik Daire Başkanlığının 01.08.2013 ve 07.07.2015 tarihli Basamak İntibakı Hizmet Güncelleme İşlemleri için 2. karar işleminin yapılmasına ilişkin talimatına istinaden davacının ... eşi Kurum 0724 337 742 Bağ-Kur numaralı sigortalısı ...'ın sigortalılık dosyasının tekrar incelendiği ve vergi kaydı tespit edildiğinden sigortalılık hizmetleri buna göre yeniden düzenlendiği,

davacının murisi sigortalı ..., hayattayken sadece şirket ortaklığı kayıtlarına göre hizmet almış olup vergi kayıtları ile ilgili olarak Kuruma herhangi bir belge ve bilgi sunulmadığı, Kurumca yapılan hizmet güncellemesi işlemi sırasında sigortalı ...'ın 19 Mayıs ve Çarşamba Vergi Dairesinde kayıtlarının bulunduğu tespit edilmiş olup bu kayıtlara göre hizmetleri değiştiğinden 5510 sayılı Kanun'a göre yapılan yapılandırma işleminin de bozulduğu, bu hizmet girişi nedeniyle davacının eşinden almakta olduğu ölüm aylığının durdurulduğu,

yapılandırma işleminin yeniden hesaplanması sonucunda davacıya borç tahakkuk ettirildiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla kısmi borçlanmanın mümkün olması nedeniyle Kurum işleminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ölüm aylığını iptal eden Kurum işleminin iptaline, davacının ölüm aylığına hak kazandığının tespitine, davalı Kurum tarafından kesilen dul aylığının yeniden bağlanılmasına, ölüm aylığının kesilme tarihinden itibaren ödenmeyen aylıkların davacıya (talep olmadığından faizsiz olarak) ödenmesine, davalı Kurum tarafından yeniden aylık bağlanması için 22.07.2022 tarih ve ... varide numarlı yazı ile çıkarılan borç tutarı yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine, aksine tüm kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrarla Kurum işleminin yerinde olduğu ve eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ölüm aylığına hak kazandığının, aylıkların ödenmesi gerektiğinin, borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptaline ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR