Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/16495 K.2025/18040

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Türkiye'de 1996/Ağustos-1998/Şubat tarihleri arasında askerlik yaptığını, bu süreyi borçlanarak ödediğini, ... Sigortası kapsamına 08.01.2001 tarihinde girdiğini, yaptığı 521 günlük askerlik süresinin bu tarihten önceki bir tarih olması nedeniyle Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin tespiti için; ödenen askerlik borçlanmasına göre, ... Sigortasına giriş tarihinin 521 gün geriye götürülerek tespit edilmesi gerektiğine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ödenen askerlik süresi borçlanmasının, ... Sigortasına giriş tarihini geriye götürmesi ile Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı olan Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 2. maddesi; bu sözleşme hükümlerinin sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, Türk mevzuatı bakımından, işçiler hakkında uygulanan sosyal sigortalar (hastalık ve analık, iş kazaları ile meslek hastalıkları, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları) hakkındaki mevzuat hakkında uygulanacağını,

Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları (aylıkları) başlıklı V. Bölümde bulunan 32. maddesi; akit taraflardan birinin mevzuatına göre geçmiş olmamakla beraber, bu akit taraf mevzuatına göre nazara alınması gereken sigortalılık süreleri diğer akit taraf mevzuatına göre de sigortalılık süresi olarak kabul edilir düzenlemesini içerir.

3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5/5. bendine 10.09.2014 tarih, 6552 sayılı Kanun'un 29. maddesi ile eklenen cümle ile uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.

5510 sayılı Kanun'un "Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi" başlıklı 38/1. maddesi; malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, mülga 02.06.1949 tarihli ve 5417 sayılı İhtiyarlık Sigortası Kanunu'na, mülga 04.02.1957 tarihli ve 6900 sayılı Malûliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Hakkında Kanun'a, 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'na,

17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu'na, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'na ve 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir dedikten sonra uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümlerinin saklı olduğunu düzenlemiştir.

5510 sayılı Kanun'un "Sigortalıların borçlanabileceği süreler" başlıklı 41/b bendi, er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay, yedek astsubay okulunda geçen sürelerin borçlanılabileceğini, 41/3. bendi, bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihinin borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürüleceğini düzenlemiştir.

İnceleme konusu davada davacının ... Sigortasına giriş tarihinin 08.01.2001 olduğu, davacının 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanma yaparak ödediği, Türkiye'de 21.08.1996-02.02.1998 tarihleri arasında geçen 521 günlük askerlik süresini borçlanarak süresinde ödediği, ödenen askerlik borçlanma süresinin ... Sigortasına giriş tarihini geriye götürerek sigorta başlangıç tarihinin tespitine dair talebinin davalı Kurum tarafından reddi üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanarak Türkiye'de elde ettiği sigortalılık süresine göre Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin 08.01.2001 olması ve davacının bu tarihten önceki sürede 21.08.1996-02.02.1998 tarihleri arasında yaptığı askerlik üresini borçlanması karşısında ödenen 521 günlük sürenin 08.01.2001 tarihini 521 gün geriye götürmesi gerekmektedir.

Bu durumda Mahkemece, dosya içinde bulunan tüm bilgi ve belgelerin bu kapsamda yeniden değerlendirerek buna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

VI.KARAR