Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1711 K.2025/6753

Taraflar arasında Mahkemede görülen Tarım Bağ-Kur Sigortalılığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 19.01.1995 tarihinde Ankara toptancı haline ürün teslim ettiğini ve tevkifat primi kesildiğini, ... Bankası ... şubesine de yatırıldığını, davacının 27.08.1975 doğumlu olup prim yatırdığı tarihte 20 yaşında olduğunu, çiftçilik yaptığını, davacının 01.03.1995-01.03.2005 tarihleri arasında yine primler ödediğini, bu kesintilerden dolayı sigortalılığının başlatılmadığını, Beypazarı SGM'ye başvurduğunu ancak sonuç alamadığını, ilk tevkifat kesintisinin yapıldığı 19.01.1995 tarihi yerine 22.03.2003 tarihinin tescil edildiğini, davacının 22 yaşını doldurduğu tarihi takip eden aybaşı olan 01.09.1997-01.03.2005 tarihleri arasındaki sürede 2926 sayılı Kanun'a tabi zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın 2926 sayılı Yasa'nın 57. madde gereğince hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, davacının ürün teslimi yoluyla prim ödemesinde bulunduğu yılları Bağ-Kur'a bildirmediğini, 2926 sayılı Kanun'un 7. maddesinde; bu kanuna göre sigortalı sayılanlar sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorunda olduklarından davacının satmış olduğu ürünlerden gelir vergisi verip vermediğinin bilinmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.10.2013 tarihli ve 2011/1086 E. 2013/1129 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının 01.09.1997-01.03.2005 tarihleri arasındaki sürede 2926 sayılı Kanun'a tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.11.2014 tarihli ve 2014/629 E. 2014/2477 Karar sayılı kararında; ürün tesliminin özel kuruluşa yapılması karşısında; hak ve mükellefiyetin başlangıcı bu tevkifatın Bağ-Kur’un hesabına intikal etmesi koşuluyla tevkifat tarihini takip eden aybaşı olarak kabul edilmesi gerektiğinden, söz konusu tevkifatların Kurum hesabına intikal edip etmediğinin araştırılması; intikal etmiş ise davacının tevkifatı takip eden aybaşından sigortalı olduğunun kabulüne, sonrası için ise davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 26.04.2016 tarihli ve 2015/144 E. 2016/272 Karar sayılı kararda; davanın kabulüne, davacının 01.09.1997-01.03.2005 tarihleri arasındaki sürede 2926 sayılı Kanun'a tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. Karara karşı davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 25.09.2018 tarihli ve 2018/2261 E. 2018/7035 K. sayılı ilamında; öncelikle davacının Kuruma intikal eden tevkifat kesintileri ve prim ödemeleri gözetilerek, Kurumca kabul edilen sigortalılık süresinin açıklığa kavuşturulması,, 2926 sayılı Kanun kapsamında hak ve mükellefiyetin başlangıcının bu tevkifatların Bağ-Kur’un hesabına intikal etmesi koşuluyla tevkifat tarihini takip eden aybaşı olarak kabul edilmesi gerektiğinin gözetilmesi,

1999 yılı muhtelif aylara ait faturalarda görünen kesintilerin Kurum hesabına intikal edip etmediğinin Kurum, kesinti yapıp makbuzu düzenleyen firma ve ilgili bankalardan ayrıntılı olarak araştırılması, 1999 yılı sonrasına ilişkin olarak ise davacının, 2926 sayılı Kanun kapsamında tarımsal faaliyetinin devam edip etmediği hususunun araştırılması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davanın kısmen kabulüne, 1995 yılı Mart ayı 30 gün ve Nisan ayı 30 gün olmak üzere toplam 60 prim gün sayısının davacının hizmet cetveline işlenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 01.09.1997-01.03.2005 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi, 1086 sayılı Kanun'un 438. maddesi, 2926 sayılı Kanun'un 2, 5, 7, 9. maddeleridir.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu dosyada; davacı 01.09.1997-01.03.2005 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiş, Mahkemece ,1995 yılı Mart ayı 30 gün ve Nisan ayı 30 gün olmak üzere toplam 60 prim gün sayısının davacının hizmet cetveline işlenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Davacı adına ...-... sebze meyve komisyoncusu tarafından yapılan 1995 yılı Şubat ve Mart aylarına ilişkin tevkifat kesintilerinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği bildirilmiştir.

Somut davada, davacının talebi 22 yaşını ikmal ettiği tarihi takip eden aybaşı olan 01.09.1997 tarihinden 01.03.2005 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti olup, talep olmadığı halde 1995 yılı 3. ve 4. aylarda toplam 60 günün kabulüne karar verilmesi yerinde değildir. Bu itibarla 1997 yılı öncesi davacı talebinin bulunmaması ve mahkemenin son kararının davacı tarafından temyiz edilmemesi gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR