Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/17832 K.2025/17563

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde, 25.08.1986 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak kabulünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2017 tarihli kararı ile davanın kabulüne, davacının, ... sicil sayılı ... Kol. Şti’ne ait restoran işi işyerinden verilen 25.06.1986 tarihinde işe başladığını gösterir 17.07.1986 tarih, 603091 vrkayıtlı İlk İşe Giriş Bildirgesi’ne göre, 25.06.1986 tarihinde işe başladığının ve asgari ücretle en az 1 gün fiilen çalışmış olduğu ve sigorta başlangıç tarihinin 25.06.1986 olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.05.2018 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.05.2018 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Kapatılan 21. Hukuk Dairesince, "...mahkemece yapılacak iş; dinlenen tanıklar çalışma iddiasını doğrulayacak vasıfta olmadıklarından, işyerinin lokanta olması ve uzun yıllar faal olması nedeniyle bu tür bir işin tek kişi ile yürütülemeyeceği dikkate alınarak,

aynı işyerinde çalışması olan başka tanıkların bilgisine başvurmak, tanıkların sigorta kayıtlarını getirterek beyanlarının içeriğini sorgulamak, bunun mümkün olmaması halinde, Kurumdan, Belediye'den ve Vergi Dairesinden sorulmak suretiyle ayrıca zabıta marifetiyle sağlıklı bir araştırma yaptırılarak komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit etmek, sonrasında bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının kayıtları SGK’dan getirterek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,

işe giriş bildirgesinin aslını Kurumdan getirterek imzanın davacıya ait olup olmadığını bilirkişi marifetiyle tespit etmek, sigorta sicil numarasının hangi ilin ve yılın serilerinden olduğunu Kurumdan sormak, çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....dosyadaki kayıt ve belgelerden. 10.05.1967 doğumlu, davacının işe giriş bildirgesinin verildiği 25.08.1986 tarihinde 19 yaşında olduğu, 25.06.1986 tarihli işe giriş bildirgesinin, .. sicil sayılı ... Tur Koll. Şti’ne ait restoran işi işyerinden 17.07.1986 tarih, 603091varide sayısı ile Kuruma intikal ettiği, aynı tarihli sigorta sicil kartı sureti sunulduğu, ...

Köyü Çeşme/İzmir adresinde bulunan ... sicil sayılı ... Kol. Şti’ne ait restoran işi işyerinin 10.07.1966 - 31.08.1990 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, davacının bildirgedeki kimlik bilgilerinin doğru olduğu, yapılan grafolojik incelemeden bildirge altındaki imzanın davacının eli ürünü olduğu anlaşılmış, somut olayda bildirgenin yasal hak düşürücü süre içerisinde Kuruma verilmesi ve içeriğindeki kimlik bilgilerine göre davacıya aidiyetinin belirlenmesi,

506 sayılı Kanun'un bildirgenin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan 9. maddesinde yer alan, işverenin, çalıştırdığı sigortalıları, bildirgelerle en geç bir ay içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğu yönündeki düzenlemeye göre, 4447 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi öncesinde Kuruma sunulan bildirgenin çalışma olgusunun karinesini oluşturması ve davacı yararına oluşan bu yasal karinenin aksini ortaya koyacak herhangi bir kanıtın Kurumca ileri sürülmemesi, işyerinin, uyuşmazlık konusu tarihi kapsar biçimde 506 sayılı Kanun kapsamında faaliyetinin bulunması,

yasal yönteme uygun olarak gerçekleştirilen bildirgeye dayalı tescilin Kurumca çekişmesiz sürdürülmüş olması, bildirgenin düzenlendiği tarihten itibaren süregelen dönemde prim ödemesi gerçekleştirmeyen işveren hakkında, sigortalıların sosyal güvenlik haklarını koruma anayasal yükümlülüğü altındaki Kurum tarafından herhangi bir işlem yapılmamış olmasının sigortalı aleyhine sonuç doğuramayacağına ilişkin hukuksal gerçeklik, bozma öncesi dinlenen tanıkların ifadeleri, bozma sonrası dinlenen tanık ...'ün davacıyı doğrulayan anlatımı, 1986 yılına ilişkin bordro tanığı ya da kolluk araştırmasında başkaca tanık tespit edilememiş ise de,

davacının eski tarihe rağmen işyeri sahipleri ile ilgili çok sayıda detay bilgiyi hatırlaması, bu bilgilerin diğer tanıklar ve vefat ettiği anlaşılan işyeri sahibinin oğlu tanık ... tarafından aynen doğrulanmış olması, çalışmanın eylemli olmaması halinde bu detay bilgilerin bilinmesinin hayatın olağan akışına uygun düşmemesi karşısında, davacının iddiasında samimi, çalışmanın gerçek olduğu kanaatine varıldığından, 4...0 TC Kimlik nolu, 3 50...52 2s. sicil numaralı, 10.05.1967 doğumlu davacı ...’in, ... sicil sayılı ...

Kol. Şti’ne ait restoran işi işyerinden verilen 25.06.1986 tarihinde işe başladığını gösterir 17.07.1986 tarih, 603091 vr. kayıtlı ilk işe giriş bildirgesi’ne göre, 25.06.1986 tarihinde işe başladığının ve asgari ücretle en az 1 gün fiilen çalışmış olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla ..." gerekçesiyle,

Davanın kabulü ile davacının ... sicil sayılı ... Kol. Şti’ne ait restoran işi işyerinden verilen 25.06.1986 tarihinde işe başladığını gösterir 17.07.1986 tarih, 603091 varide kayıtlı İlk İşe Giriş Bildirgesi’ne göre, 25.06.1986 tarihinde işe başladığının ve asgari ücretle en az 1 gün fiilen çalışmış olduğu ve sigorta başlangıç tarihinin 25.06.1986 olarak tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, fiili çalışmanın ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR