Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/18259 K.2026/1392

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalıya ait iş yerinde 01.09.2019-23.03.2021 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını ancak bu çalışmalarının tamamının Kuruma bildirilmediğini ileri sürerek bildirilmemiş hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, davacının davalıya ait iş yerinde 05.07.2020-31.01.2021 tarihleri arasında çalıştığını ve tüm çalışmalarının Kuruma bildirildiğini belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde söz konusu hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün tek başına hiçbir sonuç doğurmayacağının Yargıtay'ın yerleşmiş görüşü olduğunu, 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7. mad. eklenen Kanun hükmü gereğince diğer davalı yanında fer'i müdahil olarak davaya katılan Kurumun aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile 1-Davacının davalı adına kayıtlı ... işyeri sicil numaralı ... ünvanlı iş yerinde 01.10.2019-31.01.2021 tarihleri arasında kesintisiz ve tam süreli çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde; dinlenen bordro tanıkları da davacının müvekkile ait iş yerinde çalışmasının olmadığına dair beyanda bulunduğunu, ayrıca bir an için davacının karara konu dönem için çalışması doğru kabul edilse bile müvekkilin işyerinde çalışmasının kısmi bir çalışma olduğu hususu hiç değerlendirilmemiş olduğunu yarı zamanlı çalışma olgusunun araştırılmadığını, dava kısmen reddolmuş olmak ile davalı vekili olarak tarafımıza red vekil ücreti tayin edilmemiş olmasının da bozma nedeni olduğunu, kararın bozulmasını talep etmektedir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının ihtilaf konusu 01.10.2019-31.01.2021 arası dönemde davalı işyerinde sürekli ve kesintisiz çalıştığını yazılı olarak ispat etmesi gerektiği halde, İlk Derece Mahkemesince davacının kesintisiz çalışma iddiasının ispatına elverişsiz ve yetersiz soyut ve çelişkili tanık beyanlarını esas alınarak eksik inceleme ve hatalı hukuki değerlendirme neticesinde hazırlanan 22.01.2025 havale tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek davacının davalı iş yerinde 01.10.2019-31.01.2021 arası dönemde çalıştığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar vermesi usul ve yasaya aykırı olup temyizen bozmayı gerektirme olduğunu, eksik araştırma ile karar verildiğini, kararın bozulmasını talep etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 01.09.2019- 23.03.2021 tarihleri arasında davacının davalı nezdinde çalıştığının tespitine ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79. maddenin 10. fıkrası maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3.Mahkemenin yazılı hükmü eksik araştırmaya dayanmaktadır. Mahkemece 01.10.2019- 31.01.2021 tarihleri arasında davacının çalıştığı tespit edilmiş müfettiş raporunda da tespite dayanak mahiyetinde ücret bordroları da belirtilmiş ise de davacının ücret ödemelerini ne şekilde aldığı davacıdan sorularak banka kaydı ile ödeme iddiası halinde banka kayıtları temin edilerek değerlendirilmelidir. Ayrıca çiftlik olan işyerinin hayvan kapasitesi araştırılmalı, hayvan işletmesi kaydı olup olmadığı, işyerinin kapasitesi değerlendirilmeli, kaç işçinin çalışması gerektiği gözetilmelidir.

4.Davalı işyerinde araştırmanın genişletilmesi kapsamında dinlenebilecek bordro tanığı bulunmadığı, komşu işyeri tespiti için iki kez emniyete müzekkere yazıldığı, emniyet tarafından yapılan araştırmada mahalle muhtarı ile bakıldığı ve belirtilen yerlerin boş tarla ve arazi olduğu tespit edilmiştir. Ancak davacı tanıkları ... yan çiftlikte bulunduğunu, tanık ... ise babasına ait davalı çiftlik işyerine komşu çiftlik bulunduğunu beyan etmiştir.

Bu tanıkların beyanları tekrar alınarak bahsettikleri çiftliklerin davalıya ait çiftlik ile komşu olup olmadığı aralarındaki mesafe emniyet incelemesi ile tespit edilmeli, bu işyerleri veya farklı işyerleri tespit edilirse bu işyerlerinin sahipleri veya bu işyerlerinde bordrolu çalışanların beyanı alınmalı yukarıda belirtilen toplanacak delillere göre değerlendirme yapılmalıdır.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup, sair hususlar incelenmeksizin bozma nedenidir.

VI. KARAR