Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2035 K.2025/8089

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalılardan Milli Eğitim Bakanlığı, ... ve Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... bünyesinde işçi olarak çalıştığını, işçi haklarının hiçbirisinin verilmediğini, yalnızca Sosyal Yardımlaşma Vakfından kendisine 200 YTL harçlık ödendiğini ileri sürerek, davacının ... bünyesinde 15.12.2000 – 15.04.2007 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kaymakamlık nezdinde herhangi bir çalışması bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Kurum başkanlığına yöneltilmesi gerektiği, il müdürlüğünün tüzel kişiliği bulunmadığını, bu nedenle davanın öncelikle husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.04.2008 tarih ve 2007/245 - 2008/124 E.K. sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 08.10.2009 tarih ve 2008/13328 - 2009/12396 E.K. sayılı kararı ile "Somut olayda dava ... aleyhine açılmıştır. Davacının davasını Yüksekova Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfını temsil ettiği düşüncesiyle Kaymakamlık adına açtığının, bu durumda husumette değil, temsilcide yanılma halinin söz konusu olduğunun kabulü gerekir.

Hal böyle olunca, dava ekonomisi ve hizmet tespitine ilişkin davalarda kamu yararı ön planda olduğu için bu eksikliğin (hatanın) Mahkemece sonuçlandırılması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.04.2007 gün, 2007/9-218 Esas, 2007/227 Karar sayılı kararı da bu yöndedir. Yapılacak iş; davacıya önel verilerek Yüksekova ...

Başkanlığına husumetin yöneltilmesini sağlamak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir" şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 10.02.2010 tarih ve 2009/519 - 2010/47 E.K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 16.06.2011 tarih ve 2010/4823 - 2011/5714 E.K. sayılı kararı ile "Davacı, sosyal yardımlaşmadan aldığı yardımlar karşılığı çeşitli kurumlarda ve değişik işlerde sigortasız çalıştırıldığını iddia etmiştir.

Davacı tanıkları, davacının Köylere Hizmet Götürme Birliğine ait ... çalıştığını, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kalorifercilik yaptığını, Kaymakamlığın çevre temizliği, kömür dağıtma işleri gibi işlerde çalıştığını beyan etmişlerdir.

Dahili davalı ... ... cevabi yazısında, davacının Kurumlarında çalışmadığını, çalışmasıyla ilgili herhangi bir belgenin bulunmadığını, 10.02.2004 tarihinde vakıflarına başvurarak muhtaçlık dosyası oluşturduğunu, o tarihten bugüne kadar vakıf mütevelli heyetince müracaatları değerlendirmeye alınarak nakdi (para), ilaç, yakacak, gıda yardımlarının yapıldığını bildirmiştir.

Yüksekova Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfının davacıya yaptığı yardımlarla ilgili dosya suretinden, davacıya 23.06.2004 tarihinde 200,00.-TL, 09.11.2004 tarihinde 250,00.-TL, 13.01.2005 tarihinde 200,00.-TL, 13.03.2005 tarihinde 200,00.-TL, 16.05.2005 tarihinde 200,00.-TL, 13.07.2005 tarihinde 200,00.-TL, 19.10.2005 tarihinde 300,00.-TL, 04.01.2006 tarihinde 300,00.-TL, 10.04.2006 tarihinde 250,00.-TL, 10.07.2006 tarihinde 250,00.-TL, 13.09.2006 tarihinde 300,00.-TL ve 13.12.2006 tarihinde 250,00.-TL sosyal yardım adı altında ödeme yapıldığı görülmektedir.

Somut olayda, toplanan kanıtlar hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi dinlenen tanıkların beyanlarının, nitelikleri itibariyle hükme esas alınamayacağı da belirgindir.

Yapılacak iş, davanın nitelikçe kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması nedeniyle Mahkemece, doğrudan soruşturma genişletilmek sureti ile davacıya hangi tarihler arasında, hangi Kurumlarda, ne iş yaptığını açıklattırmak, davacının açıkladığı Kurumlarda davacının çalıştığını iddia ettiği tarihlerde çalışan ve Sosyal Güvenlik Kurumunda kayıtları bulunan kişilerin tanık olarak bilgilerine başvurulmak ve olabildiğince delilleri toplayıp, bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermektir." şeklindeki gerekçeyle eksik inceleme ve araştırma ile verilen hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 28.02.2019 tarih ve 2011/387 - 2019/287 E.K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile davacı ...'ın davalı ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfında 15/12/2000-15/02/2007 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ile ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairenin 01.10.2020 tarih ve 2020/6696 - 2020/5313 E.K. sayılı kararı ile "Dosyadaki kayıt belgelerden; bozma sonrasında davacı beyanında 50. Yıl İlköğretim okulunda bir yıl kadar, kaymakamlığın dağıttığı kömürlerin halka ulaştırılmasında 2000-2007 tarihleri arasında her yıl 2-3 ay kadar yüzme havuzu işinde 2-3 yıl ve ...

Köyü okul inşaatında çalıştığını belirtmiştir.

Somut olayda, davacı çalışmalarının bir kısmının ...İlköğretim Okulunda geçtiğini belirttiği halde bu durumun değerlendirilmediği, diğer bir kısım çalışmaların geçtiği iddia edilen Kaymakamlık kömür dağıtım işinde bordrolu çalışanlar belirlenip beyanlarına başvurulmadığı, inşa edilen yüzme havuzunun şuanda kim tarafından işletildiğinin araştırılmadığı , fiili çalışma olgusunun yöntemince ortaya konulmadan Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, öncelikle davacının okulda çalıştığı iddiası bulunduğundan husumetin Milli Eğitim Bakanlığına yöneltilmesi için davacı tarafa süre verilmek, inşaatı tamamlanan yüzme havuzunun kimin tarafından işletildiğinin belirlemek ve bordroları istenmek, bordrolu tanıkların beyanlarına başvurmak, çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir." şeklindeki gerekçeyle eksik inceleme ve araştırma ile verilen hüküm bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Dördüncü Karar

Mahkemenin 07.11.2024 tarih ve 2021/439 - 2024/1286 E.K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile 1-Davacı ...' ın 01.01.2001-15.04.2007 tarihleri arasında davalı ... ... bünyesinde her ay 30 gün süre ile olmak üzere aralıksız olarak 2265 gün çalıştırıldığının tespitine,

2-Davalılar Milli Eğitim Bakanlığı ile ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri 1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime açık olmadığını, itirazlarının nazara alınmadığını, yetersiz tanık beyanlarına dayalı olarak hüküm kurulduğunu, çalışma olgusunun hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya konulamadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı Kurum yönünden davanın reddine karar verildiği halde, lehlerine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, kararı bu yönüyle temyiz etmiştir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının vakıf bünyesinde çalışmasının bulunmadığını, Kuruma başvurusu üzerine kendisine yardım edildiğini ve muhtaçlık dosyası açıldığını, iddiaların soyut ve delilsiz olduğunu, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarının da çelişkili olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlara uygun olması nedeniyle davalılardan Kurum ve ... vekillerinin tüm, davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden davanın reddine karar verildiği halde kendisini vekille temsil ettiren Milli Eğitim Bakanlığı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği gözetilmeksizin karar verilmesi, ayrıca 03.08.2007 olan dava tarihinin karar başlığında 10.12.2009 olarak gösterilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3.Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Mahkemenin gerekçeli karar başlığında dava tarihi karşısında yer alan "10.12.2009" ibaresinin silinip yerine "03.08.2007" yazılmasına,

2.Mahkeme hükmüne (6) numaralı yeni bir bent eklenerek "Davalı Milli Eğitim Bakanlığı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Milli Eğitim Bakanlığına verilmesine" yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,