Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/227 K.2025/10482

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili feri müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirket bünyesinde 14.06.1999-17.02.2006 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 14.06.1999 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde bu türden delilleri somut biçimide ortaya koyamadığını, dava konusu edilen işin mevsimlik, tarım sektörüyle ilgili bir iş olduğu davacının kendi beyanlarından ve davalı şirketin faaliyct alanından anlaşıldığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2013 tarihli kararı ile "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... T.C. kimlik numaralı ve .. sigorta sicil numaralı sigortalı ...'nin davalı ... Tarım Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'ye ait iş yerinde ......-17.02.2006 tarihleri arasında 1739 gün çalıştığının, bu çalışmasının 796 gününün SGK'ya bildirilmediğinin tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin 06.09.2000 olarak belirlenmesine,” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2013 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2013/13199 Esas 2014/11056 Karar sayılı kararı ile Mahkemece, davacının sigorta başlangıç tarihinin 06.09.2000 tarihi olduğu anlaşılmasına rağmen mahkemece yeniden bu tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitinde davacının hukuki yararı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu sigorta başlangıç tarihinin 06.09.2000 olarak tespiti usul ve yasaya aykırı olduğu ve bozma nedeni olduğu,

Mahkemece, verilen hükmün, kısmi kabul niteliğinde olduğu anlaşılmakla, avukatla temsil edilen davalı Kurum ve davalı şirket lehine, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan tarife uyarınca red sebebinin ortak olduğu da gözetilerek vekâlet ücretine karar verilmesi gerekirken, vekâlet ücretine hükmedilmemesi, ayrıca, 6100 sayılı HMK.'nın 312 ve 323. maddelerine uygun şekilde, tarafların haklı çıktıkları oranda yargılama giderlerinin paylaştırılarak karar verilmesi gerekirken, mahkemece, yanılgılı değerlendirme sonucu yargılama giderlerinin tamamının davalılara yükletilmesi,

usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmuş" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 07.06.2018 tarihli kararı ile ''Davanın kabulü ile .... TC kimlik no.lu ve .... sigorta sicil sayılı sigortalı davacı ...'nin davalı işveren ... Akça Tarım Ür. İth. İhr. San. Tic. A.Ş.'ye ait Manisa SGK İl Müdürlüğünde ... iş yeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde 06.09.2000-17.02.2006 tarihleri arasında toplam 1525 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 943 gününün SGK'ya bildirildiği 582 gününün SGK'ya bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine'' dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 07.06.2018 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2018/4835 Esas, 2019/2775 Karar sayılı kararı ile ''...Bozmaya uyulduğu halde, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, 09.05.1960 gün 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm kurmak zorunda olduğu, Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı 6100 sayılı H.M.K.

297 maddesinde belirtildiği, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerektiği, imzalı bordroların davacı çalışmalarının iş yerinde otuz günün altında geçtiğinin karinesi olduğu, karinenin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmeyeceği, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemeyeceği, davalı işveren tarafından bir kısım ücret bordroları ibraz edildiği,

bu bordroların çoğunluğunun imzalı olduğu görüldüğü, davalı tarafından imzalı ücret bordrosu ibraz edilen, ancak davacı tarafından aksi yazılı delil sunulamayan süreler yönünden ücret bordrolarında bildirilen sürelerden daha fazlasını tespit etmek mümkün olmadığını, ayrıca, davacı ve davalı tarafın yıllık ara verme tarihlerine ilişkin beyanları çelişkili olduğu halde çelişki giderilerek davacının yılın hangi aylarında çalışmasına ara verdiği netleştirilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu, yapılacak işin, işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordrolu tanıkları tespit ederek dinlemek, tanık beyanları ile yetinilmediği,

adreslerine ulaşılamadığı hallerde komşu iş yerleri sahipleri veya bu iş yerlerinin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak, yıllık ara verme tarihlerini netleştirmek, imzalı ücret bordrolarında yer alan hizmet gün sayısını davacı tarafından imzanın inkar edilip edilmemesine göre (aksi halde imza incelemesi yaptırmak) dikkate almak, sonucuna göre infaza elverişli şekilde hüküm kurmaktan ibaret olduğunu mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğu bozma nedeni olduğunu ve bozulmasına'' dair karar verilmiş,

İlk Derece Mahkemesi yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilamı ile; ''...Davanın kısmen kabulüne, davacı, ... T.C ve ... sigorta sicil sayılı sigortalı ...’nin davalı işveren ... Akça Tarım Ürn. İth. İhr. San. ve Tic.

A.Ş.’ye ait Manisa SGK İl Müdürlüğünde .... iş yeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi iş yerinde 06.09.2000–17.02.2006 tarihleri arasında toplam 1153 gün; sezon olan yılın Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında kesintisiz; diğer dönemlerde ise, SGK’ya yapılan bildirim kadar, hizmet akdiyle ve sigorta primine esas asgari ücretle çalıştığı ve bu çalışmalarının 943 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği,

2000/3. dönemde 26 gün, 2001/3. dönemde 43 gün, 2002/3. dönemde 36 gün, 2004/12. ayda 30 gün, 2005/8. ayda 10 gün, 2005/10. ayda 10 gün, 2005/11. ayda 25 gün, 2005/12. ayda 30 gün, olmak üzere toplam 210 günlük çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğinin ve bildirimi yapılmayan dönemlerde günün cari asgari ücreti karşılığı çalıştığının; tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine'' dair karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyizi; talebi doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini, tanık beyanlarıyla eldeki davanın ispatlandığını beyan etmektedir. Feri müdahil Kurum vekili temyizi; eksik inceleme ile karar verildiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,