Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/27 K.2025/6800

Taraflar arasındaki hizmet ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı iş yerinde Mart 2012-12.09.2018 tarihleri arasında aşçı/... yardımcısı olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığını, ancak davalı işverence Kuruma herhangi bir bildirim yapılmadığını belirterek davacının Mart 2012-12.09.2018 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı iş yerinde çalıştığının, en son net ücretinin 1.900.-TL olduğunun diğer dönem ücretlerinin de asgari ücrete oranlanmak suretiyle diğer dönem ücretlerinin de tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkil arasında herhangi bir iş akdinin bulunmadığını, davacının sürekli çalışmasının olmayıp yevmiye usulü ile çalıştığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili davanın reddini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacı ... (T.C...)'in Mart 2012-12.09.2018 tarihleri arasında davalı ... (T.C...) nezdinde asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının yevmiye usulü ile günü birlik çalışan bir işçi olduğunu, müvekkili bünyesinde herhangi bir iş sözleşmesi olmadığından iş akdinin sona ermesi gibi bir durum olmadığı gerekçeleriyle, Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava edilen dönemlerde davacının sigortalı hizmetinin bulunmadığını, Kurum tarafından yapılan tüm işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle, yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.03.2012-12.09.2018 tarihleri arası asgari ücret ile davalı iş yerinde çalışmasına rağmen bu hizmetlerinin Kuruma bildirilmediği, sonuç olarak Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında herhangi bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını, davacının parası olmadığı zamanlarda bir günlük çalışmayı dahi kapsamayan yevmiye ile günde bir-iki saatliğine bulaşık yıkamaya geldiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte talebin zamanaşımına uğradığını belirterek temyiz isteminde bulunmuştur. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce Kuruma başvuru yapılmadığını, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, fiili çalışmanın usulüne uygun ispat edilemediğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu iddia ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacının davalı nezdinde Mart 2012-12.09.2018 tarihleri arasında, net 1900 TL ücret karşılığında iş sözleşmesi ile çalışıp çalışmadığı istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri,

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77. maddesinin birinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

Sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Eldeki davada; iddia edilen işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, davacının işe başlama tarihi net olarak belirlenmeli ve davacının geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle istirahatli gün olup olmadığı usulünce araştırılmalıdır. Bu hususlar irdelenmeden yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR