Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2735 K.2025/9436

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir. Kararın, davacı, davalı ve fer'i müdahil vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının davalı şirketin ... ili, ... ilçesi, ...

Mah. 1/30 ada, 12 parselde kayıtlı gayrimenkul üzerinde yapımını sürdürdüğü inşaatta 06.01.2017 tarihinde şantiye şefi olarak işe başladığını, taraflar arasında akdedilen 06.01.2017 tarihli sözleşme gereği davalının, davacının ücret ve SGK primlerini ödemesi gerekirken yaklaşık iki yılı aşkın süredir davalının edimini yerine getirmediğini, davacının 26.02.2019 tarihinde haklı sebeple iş akdini feshettiğini, inşaat mühendisi olan davacının taraflar arasında akdedilen şantiye şefliği hizmet sözleşmesi uyarınca 06.01.2017 tarihinden haklı sebeple feshin gerçekleştiği 26.02.2019 tarihine kadar davalı şirkette şantiye şefi olarak çalıştığını,

sözleşmenin feshedildiği tarihte davacının aylık ücretinin 3.300,00 TL olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasının aksine taraflar arasında hukuki ilişkinin ticari nitelikte olup görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğunu, iş mahkemesinin görevsiz olduğunu, davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini, davacı ile sözleşme tanzim edildiğini ancak davacının sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmenin evrak üzerinde kaldığını, fiili olarak da davacının şantiye şefi görevini yerine getirmediğini, davacının bu iddialarını ispat etmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmede bedelin yıllık 300,00 TL olduğunu, davacının serbest meslek sahibi mükellef olup,

aynı zamanda serbest meslek erbabı olarak kendi adına bağımsız çalışan olarak sigortasının olduğunu, davacının sorumluluklarını yerine getirmemesi sebebi ile tüm inşaattan sorumlu olan yapı denetim firmasının davacının görevlerini de yerine getirdiğini, müvekkilinin 31.07.2018 tarihinde inşaatı fiili olarak bitirdiğini, 08.08.2018 tarihinde de sigorta ilişiksiz belgesi aldığını, davacının iddiasının yerinde olmadığını davanın reddini talep etmiştir

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan 20.01.2022 havale tarihli raporda, bilirkişinin belirttiği şekilde, davacı ...'nun davalı ... ... ... Gıda İnş. ve Tek. Tic. San. Ltd. Şti.'nde SGK'ya bildirilen çalışma süreleri dışlanarak; 12.04.2017-30.04.2017 tarihleri arasında 19 gün, 01.05.2017-31.12.2017 tarihleri arasında 8 ay (240 gün) 01.01.2018-30.11.2018 tarihleri arasında 11 ay (330 gün) 01.12.2018-26.12.2018 tarihleri arasında 26 gün olmak üzere toplam 615 gün çalıştığının ve çalıştığı bu sürelerin kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin tespit isteminin reddine, bilirkişi raporunun karar ekinden sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının sözleşme gereği fiili olarak görevini yerine getirmediğini, davacının bağımsız çalışmasına devam ettiğini, davacının yönetmelikte belirtilen hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı değerlendirmeler içerdiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının temyizen bozulmasını talep etmiştir. Feri müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; gerek resmi, gerek Kurum kayıtları, gerekse diğer davalı kayıtları ile davanın reddedilmesi gerekirken verilen kararı kabul etmediklerini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtayın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa iş yerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde iş yerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Bu kapsamda, davacının talep konusu dönemde bildirimlerinin yapıldığı işverenin dönem bordroları talep dönemleri itibari ile celp edilmeli, bordrolardan seçilecek tanıkların kendi çalışma dönemleri de gösterilmek suretiyle, davacının çalışması konusunda beyanlarına başvurularak davacının hizmetleri tereddütsüz ortaya konularak elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR