Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/301 K.2025/7757

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisinin davalı ...’in sahibi bulunduğu taksi durağında diğer davalı ...'ya ait aracın 2014 yılından bu yana şoförlüğünü yaptığını, 20.08.2020 tarihinde müşteriyi bırakıp döndüğü sırada silahla vurularak öldürüldüğünü, bu durumun Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/136 E. sayılı dosyasında dinlenen tanık beyanları ile sabit olduğunu; Ankara Batı 2. İş Mahkemesinin 2021/117 E. sayılı dosyası ile ölüm ve cismani zarar nedeniyle işverenlere karşı tazminat davası açıldığını; bu davanın 16.09.2021 tarihli duruşmasında hizmet tespiti davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, işbu karar gereği davacılar murisinin davalılar nezdindeki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, davalının iş yeri taksi durağı sahibi olmadığını, davacıların iddia ettiği üzere müteveffanın 6 yıl çalışması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, müteveffanın sigara ve günlük yemek parasını çıkarabilmek adına haftada 1 veya 2 gün takside işe çıktığını, taksi durağında düzenli çalışmadığını, her hafta işe gelmediğini, müteveffanın vefatından 7-8 ay öncesinde söz konusu taksi durağında çalışmaya başladığını, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların iddia ettiği üzere müteveffanın 6 yıl çalışması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, müteveffanın sigara ve günlük yemek parasını çıkarabilmek adına haftada 1 veya 2 gün takside işe çıktığını, taksi durağında düzenli çalışmadığını, her hafta işe gelmediğini, ara sıra harçlık çıkarabilmek adına vefatından 7-8 ay öncesinde söz konusu taksi durağında çalışmaya başladığını, müvekkili davalının söz konusu ticari taksinin sahibi olduğunu, arkadaşı olan müteveffaya taksisini belirli dönemlerde verdiğini, müteveffanın davalının arkadaşı olup ticari taksiyi belli dönemlerde kullandığını,

ancak bu kullanımın ayda 3-4 günü geçmediğini ve harçlık çıkarabilmek adına emekli aylığı yetmediği için ayda 3-4 gün taksiye çıktığını, bunun da vefatının son yılında 7-8 aylık bir dönem içinde gerçekleştiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

3.Feri müdahil Kurum vekili özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacılar murisinin 20.08.2019- 20.08.2020 tarihleri arasında davalı ...'nın sahibi, ...'in işleten olduğu ... plakalı araçta prime esas asgari kazanç tutarı üzerinden çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacılar vekili dava dilekçesinde davacılar murisinin 2014-Ağustos/2020 tarihleri arası dönemde davalılar nezdinde ... plakalı ticari takside çalıştığını ve bu sürelerin tespitini talep ettiği, muris adına davalılar tarafından herhangi bir bildirim yapılmadığı, davalılardan ... ... plakalı araçtan dolayı diğer davalının ise taksiyle yolcu taşımasından dolayı vergi kayıtlarının bulunduğu, alacak davasında dinlenen tanıkların murisle 1 yıl kadar beraber çalıştıklarını belirttikleri, muris adına Ekim/2015-Aralık/2018 tarihleri arası dava dışı iki farklı işyerinden kısmi bildirimler yapıldığı,

murisin vefatıyla ilgili görülen ceza davasında tanık olarak dinlenen ... isimli şahıs murisle taksi durağında 6 yıl taksi şoförlüğü yaptığını beyan ettiği, davalı tarafından gösterilen tanıklar davacılar murisinin haftada 2-3 gün kadar gelip çalışığını ve %30 kâr ortaklığı ile çalıştığını belirttikleri, yine ceza davasında beyanı bulunan ... ile ... isimli kişiler mahkemece alınan tanık beyanlarında, davacılar murisi ile birlikte 6 ay 1 yıl kadar çalıştıklarını ve %30 hasılatla çalışıldığını belirttikleri anlaşılmaktadır.

Somut olayda, muris adına dava dışı işyerinden yapılan bildirimler ile tanık beyanları dikkate alınarak Mahkemece verilen karar yerinde olmuştur.

Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davacılar vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle,

1.Kurumun işbu davadaki sıfatının davalı değil fer'i müdahil olması gerektiğini, Kurum aleyhine, Kanunun açık lafzına rağmen, vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedildiğini,

2.Davacıların talep ve sonucunun açık olmadığını, davacılara taleplerinin açıklattırılmadığını,

3.Tüm tanık beyanları davacının hasılat kirası ile çalıştığını ortaya koymuş iken İlk Derece Mahkemesince bu hususun göz ardı edildiğini,

4.Cevap dilekçesindeki ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçesindeki itirazları hakkında hiç bir karar verilmeden sonuca gidildiğini, gerekçeli kararda da hiç bir açıklama yapılmadığını, bu durumun açık bir şekilde hukuki dinlenilme hakkı ile gerekçeli karar hakkının ihlali anlamına geldiğini,

5.Eldeki dosyada ne bordro tanığı ne de komşu işyeri tanığı dinlendiğini, Ağır Ceza Mahkemesinde dinlenen tanığın beyanının hükme esas alınamayacağını,

6-Davacıların sigorta primine esas kazancın tespiti yönünde bir talep ileri sürmemiş olmalarına rağmen, davacıların dava dilekçesi ile açıkça talep etmediği bir husus hakkında değerlendirme yapılmasının kabul edilemeyeceğini, kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64. maddesiyle, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7. maddesine eklenen 4. fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma re'sen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya, davalı yanında fer'i müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiş olup, 28.09.2021 tarihinde açılan eldeki davada, Sosyal Güvenlik Kurumunun fer'i müdahil konumunda yer alması gerekirken, karar başlığında davalı konumunda gösterilmesi ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulması bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Fer'i müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, feri müdahil Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile 3.İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığındaki "Davalı ..." ibaresinin silinerek yerine "Fer'i Müdahil ..." yazılmasına,

4.Hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine "Alınması gereken 179.90 TL harçtan davacı yanca peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile kalan 120.60 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına" yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,