Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3294 K.2025/9155

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.1998 ile 31.12.2001 tarihleri arasında kesintisiz olarak tütün yetiştiriciliği yaptığını, tevkifat kayıtlarından da anlaşılacağı üzere 01.05.1997 tarihinden 31.12.2001 tarihine kadar aralıksız biçimde tütün teslim ettiğini belirterek Kurumca kabul edilen süreler haricindeki 01.01.1998 ile 31.12.2001 tarihleri arasında sigortalılığının devam ettiğinin tespitine ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının ...

Ziraat Odasında 29.12.2014 tarihinde başlayan oda kaydına istinaden Kuruma ilk başvurusu 08.01.2015 tarihinde olması nedeniyle 5510 sayılı Kanun uyarınca 4/1-b kapsamında (Tarım Bağ-Kur) tescilinin 29.12.2014 tarihinde yapıldığını, Kurum kayıtlarına 21.07.2018 tarihinde intikal eden dilekçesi ekinde beyan edilen firmalara satmış olduğu ürün bedellerinden yapılan tevkifat kesintilerine istinaden Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak sigortalılık sürelerinin yeniden düzenlenmesini talep ettiğinin görüldüğünü ve Kurumca yapılan inceleme neticesinde.

Mart 1997 ayında yapılan tevkifat kesintisinin Kuruma intikal ettiğini, dava ile davacının 01.01.1998 ile 31.12.2001 tarihleri arası sigortalı olması istenmiş ise de 01.01.1998 ile 31.12.2001 tarihleri arasını kapsayan tevkifat kesintisi olmadığından söz konusu yıllarda ilgili genelge gereği Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 01.01.1998 ile 31.12.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Tüm deliller incelendiğinde. Yargıtay uygulamalarına göre ilk prim kesintisini izleyen ayın başından itibaren sigortalılık hizmetlerinin kabul edilmesi gerekir.

İlk kesintiyi izleyen yıllarda ise kesinti bulunmasa dahi tarımsal ürün satışı yapıldıysa o dönemlerin de hizmet sürelerinde dikkate alınması mümkündür. Ayrıca iki yıla kadar boşluk dönemlerindeki sigortalılık iddiasının her türlü delil ile ispat edilmesi de mümkündür.

Bu nedenle, davacının ilk kesintisi 1997 yılında olup, kayıt bulunmayan 1998 yılındaki tarımsal faaliyetinin gerek tanık beyanları gerekse kolluk araştırma tutanağı ve ilgili belgeler ile ispat edildiği, 1999 yılında prim kesintisi bulunduğu, 2000 yılındaki tarımsal faaliyetin de 1998 yılı ile benzer şekilde ispat edildiği, 2001 yılında da prim kesintisi yapılmış olduğu, bu prim kesintilerinin ilk kesintiyi izleyen yıllara ait olması nedeniyle kesintinin intikal etmesinin öneminin olmadığı, bu yıllarda kesinti bulunmaksızın ürün satışı halinde de aynı sonucun doğacağı göz önüne alındığında;

davacının 01.01.1998-31.12.2001 tarihleri arasındaki sigortalılık tespit talebinin kabulüne yönelik ilk derece mahkemesi kararı yerindedir." gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle, ilgili genelgeye istinaden kesinti yapılan yıllarda Ziraat Odası kaydının bulunmaması, tevkifata esas ürüne ilişkin kamu kurum ve kuruluşları, meslek kuruluşları, kooperatif veya birliklerde kaydının bulunmaması ve üzerine kayıtlı tarla tapusu olmaması sebebiyle sadece tevkifat kesintilerinin intikal ettiği 01.04.1997-31.12.1997 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur tescili yapıldığını, kişilerin Kuruma başvuru ile sigortalılık statüsü kazanmayıp yükümlülüklerini yerine getirmeden,

yıllar sonra geçmişte sattığı bir ürün bedelinden yapılan kesinti nedeniyle geçmişe yönelik sigortalılık kazanmanın hukuk sistemi içerisinde mümkün olmadığını, Kuruma yüklenecek bir kusur da bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR