Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3328 K.2025/7623

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı/birleşen davada davalı vekili ve davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili: davacının davalı Kurumda 01.01.2014 yılından beri yaşlılık aylığı almakta iken Kurumun 25.03.2018 tarih ve 215 sayılı işlemi neticesinde aylığın iptal edildiğini öğrendiğini, davacı tarafından 16.05.2018 tarihinde Kuruma yazılı olarak başvurulduğunu, ancak davacının talebinin reddedildiğini, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, davalı Kuruma prim borcunun olmadığının tespitine, yaşlılık aylığının devamına, ödenmeyen maaşların ödenmesi gereken tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; davacının SGK denetmeni tarafından hazırlanan 25.01.2016 tarihli müfettiş raporu ile...ziraat turizm şirketinde bildirilmiş olan 60 günlük hizmetin sahte olduğunun tespit edilmesi üzerine emeklilik şartları gerçekleşmediğinden aylığının iptal edildiğini bu nedenle yasal olmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.02.2020 tarihli kararı ile açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 07.02.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 23.06.2022 tarihli kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.06.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, ...davacının iddiasının davalı şirkete ait tarlada işçi olarak domates, patlıcan toplama işinde çalışma şeklinde olduğu göz önüne alınarak, davacıya iptal edilen sürelerde, davalı Şirket adına nerede veya nerelerde çalıştığı yer sorularak çalışma yeri belirlenmeli, bu belirlemeden sonra, çalışmanın geçtiği yerlerle ilgili araştırma yapılarak,

bu tarlaların bulunduğu yerde ve dava konusu çalışma döneminde görev yapmış muhtar, aza ile komşu tarla sahipleri araştırılıp belirlenerek tanık sıfatıyla bilgilerine başvurulmalı, davacıya bu çalışma dönemi içerisinde ücretini kimden aldığı sorulmak suretiyle ücretini aldığı kişiler tanık olarak dinlenilmeli, olay ile ilgili ceza dosyası celp edilerek içeriği irdelenmeli, tanık ifadeleri değerlendirilmeli, dosyadan dinlenen tanıklar ile ceza dosyasından dinlenen tanıkların ifadeleri arasında çelişki bulunması halinde bu çelişki giderilmeli,

gerekirse bu tanıkların tekrar ifadesine başvurularak davacının çalışmasının fiili olup olmadığı belirlenmeli, iptal edilen yaşlılık aylığı yönünden ise 20.06.2013- 19.08.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerin fiili olmadığının anlaşılması halinde, iptale konu süreler/primleri dışlanmak suretiyle kalan bakiye prim gün sayısı ve sigortalılık süreleri gözetilirek davacının kısmi veya tam aylık koşullarını taşıyıp taşımadığı irdelenmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir, gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile açılan asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davacı/birleşen davada davalı vekili: a.Müvekkilinin kazanılmış hakkının ihlal edildiğini, b.Hesaplamanın hatalı olduğunu, 96/b göre işlem yapılması gerektiğini, c.Kurumun denetleme ve inceleme yetkisini ihlal ettiğini, denetmen raporunun delil olarak kullanılmasının mümkün olmadığını beyanla eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili: A.Davacı/birleşen davada davalının temyiz itirazlarının reddi gerektiğini, b.Kısmen kabul kararının hatalı olduğunu beyan ederek kararın bu yönden bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık,asıl davada Kurum işleminin iptali, birleşen davada ise itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR