Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3356 K.2025/9288

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının emeklilik koşullarını kazandıktan sonra uzun bir süre emekli maaşı aldığını, ancak Kurum tarafından davacıya gönderilen 03.04.2007 tarih ve 249619 sayılı yazıda davacının Kurumdan almakta olduğu gelirinin iptal edildiği ve yersiz ödendiği iddia edilen 23.605,74 YTL nin iadesinin istendiğini, yazı altına Kurum yetkilileri tarafından elle yazılan notta ise "aylık bağlama esnasında dikkate alınan ..-01 seri sayılı ... ... Gıda Yemek San.

Tic. Şirketi işyerinde geçen 2001 yılına ait 210 günlük hizmetinizin sahte olduğunun anlaşılması üzerine aylık bağlama şartını yerine getirmediğinden aylığınız iptal edilmiştir" denildiğini, Kurumun bu iddiasının doğru olmadığını belirterek, müvekkilinin emeklilik işlemini iptal eden ve aynı nedenle müvekkilinden 23.605,74 YTL istenmesine dayanak teşkil eden davalı kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının tespitini talep ettiği hizmetlerinin geçtiği iddia edilen işyeri ile ilgili olarak Kurum yoklama memuru tarafından düzenlenen 21.01.2004 tarihli raporla davacının çalıştığı işyerinin faaliyet halinde olmayan ve herhangi bir personel çalıştırmayan bir iş yeri olduğu anlaşıldığından bu iş yerinden Kuruma bildirilen tüm hizmetlerin iptal edildiğini, ayrıca söz konusu işyeri ile ilgili olarak C. Savcılığına sahte belge tanzim ederek Kurumu zarara uğratmaktan ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından dolayı suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın devam ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.04.2009 tarihli kararı ile davacının davasının kabulüne, davacının 2001 yılında ....-01 sicilli iş yeri ... Gıda Yemekçilik Dayanıklı Tüketim Malülleri Tekstil Ürünleri Pazarlama Ltd.Şti. adlı bir işyeri bulunmadığı gerekçesi ile davacının burada geçen 210 gün süreli çalışmasının, dolayısıyla Nisan/2007 tarihinden itibaren aylıklarının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin (03.04.2007 tarih 249619 sayılı ) işyerinin mevcut olduğu anlaşıldığından iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 24.05.2010 tarih ve 2009/8146 Esas, 2010/5564 Karar sayılı kararında; "...Davalı Kurum yoklama memurunun yaptığı araştırma sonucu düzenlediği 21.01.2004 tarihli raporda, işveren Öz ... Gıda Yemekçilik …Ltd.

Şti’nin tescil dosyasındaki asıl ve şube adreslerinin kapalı olduğu belirlendiğinden işyerindeki çalışmaların fiili ve gerçek olup olmadığının Kurum müfettişlerince incelenerek sonucuna göre işlem yapılması gerektiğinin bildirildiği, Kurum Teftiş Kurulunun ise 08.1.1999 tarihli genel yazı gereğince işyerinin gösterilen adreste bulunamaması halinde bu gibi işyerlerinden verilen prim belgelerinin işleme alınmamasının gerektiğini bildirmesi üzerine,

davalı Kurumun anılan işyerinden davacı adına bildirilen çalışmaları iptal ettiği, bu çalışmaların iptali ile de davacının prim ödeme gün sayısı yaşlılık aylığı bağlanması için yetersiz hale geldiğinden, bu kez davacıya bağladığı yaşlılık aylığını başlangıcı itibarıyla iptal ederek ödediği aylıkları geri istediği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Mahkemece tanık anlatımlarına, vergi ve sicil kayıtlarına dayanılarak hüküm kurulmuştur. İfadeleri hükme dayanak alınan tanıklar davacıyla birlikte çalışan ve kayıtlara geçmiş kişiler olmadığı gibi, aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kimselerde değildir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta, soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.

Tespiti istenilen süreler çok öncelere ilişkin bulunduğundan tanıkların bu sürelerle ilgili bilgileri bu güne değin eksiksiz olarak hafızalarında korumaları da hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmez. Tanıklardan biri işyerinin muhasebesini tuttuğundan dolayı işyeri hakkında bilgisinin olduğunu açıklamışsa da işyerinin muhasebesini işverenin kendisinin tuttuğu KDV ve muhtasar beyannamelerden anlaşılmaktadır.

Diğer tanığın da davacının çalışmalarının fiili ve gerçek olduğuna dair anlatımı yoktur. Öte yandan davalı Kurumun şikayeti üzerine davacı dahil 14 kişi hakkında Adana Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlık soruşturmasının açıldığı ve soruşturmanın devam ettiği anlaşılmaktadır.

BK'nın 53. maddesine ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, hukuk hakimi sanığın isnat edilen eylemi işlemediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayalı beraat kararı ile ve o eylemin hukuka aykırılığını ve failini belirleyen mahkumiyet kararına bu yönleri ile bağlıdır. Bu durumda, Mahkemece, hazırlık soruşturmasının ve şayet bir ceza davası açılmışsa bunun sonucu beklenmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. ..." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile belirtilen işyerinin fiilen var olduğu, davacının burada çalışması sebebi ile 2001 yılında ..-01 sicilli işyeri ... Gıda Yemekçilik Dayanıklı Tüketim Malülleri, Tekstil Ürünleri Pazarlama Limited Şirketi adlı bir işyeri bulunmadığı gerekçesiyle davacının burada geçen 210 gün süreli çalışması dolayısıyla Nisan 2007 tarihinden itibaren aylıklarının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin (03/04/2007 tarih 249619 sayılı) iş yerinin mevcut olduğu anlaşıldığından iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; Kurum işlemlerinde hata olmadığını, kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 01.01.2001-31.12.2001 tarihleri arasındaki çalışmasının fiili olmadığından bahisle geçersiz kabul ederek, bu çalışmalar çıktığında aylık bağlanma koşullarının ortadan kalktığından bahisle 01.01.2003 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığını 19.04.2007 tarihinde başlangıcından itibaren iptal eden ve 01.01.2003 ile 19.04.2007 tarihleri arasında yersiz ödenen 23.605,74-TL’nin iadesini isteyen Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR