Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3463 K.2025/3432

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı .... ve .... A.Ş.'ye ait iş yerinde 01.10.1986 tarihinde çalışmaya başladığını, Davalı işveren, İşveren Vergi Karnesi, İşçi Çalışma ve Kimlik Karnesi, Sigorta Sicil Kartı davalı Kuruma 122312-06, 1986 sayı ve tarih ile verdiği halde ödenmesi gereken primi ödememesi sonucu müvekkilinin dönem bordrosunda kaydı bulunmadığını, mağdur olmasına sebep olduğunu belirterek müvekkilin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin 01.10.1986 tarihinde işe başladığının ve çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili, 20.04.2022 tarihli celsede, davalı şirkete karşı açtıkları davadan feragat ettiklerini bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, haksız ve hukuka aykırı bir şekilde açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacınınn sigortalılık başlangıç tarihinin 01.10.1986 olduğunun tespitine, davacının davalı ...Şirketine karşı açtığı davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. 1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Mahkemece davacının 01.10.1986 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespitine karar verilmesi isabetli ise de 18.09.1971 doğumlu davacının sigorta başlangıcı olarak tespitini istediği tarih olan 01.10.1986 tarihinde, 15 yaşında olduğu, buna göre Mahkemece, işveren ünvanı ve iş yeri sicil no.su da belirtilmek üzere davacının 01.10.1986 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının, sigorta başlangıcının ise 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi gereğince 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 18.09.1989 tarihi olarak tespiti ile 01.10.1986 tarihindeki (1) gün süreli çalışmasının prim ödeme gün sayısına ilave edilmesi gerektiğinin tespiti şeklinde hüküm kurulması yerine yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

3.Feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde düzenlenmiş olup davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat davayı sona erdiren taraf işlemlerindendir. Hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve Mahkemenin muvakatine de bağlı olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un 311. maddesi uyarınca kesin hükmün hukuki sonuçlarını da doğurur.

3.Ancak, sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesi talebi, kamu düzenine ilişkindir ve re'sen araştırma ilkesi uygulanır. Tarafların dava konusu üzerinde tasarruf yetkileri yoktur. Bu nedenle feragat/kabul edilemez. Dolayısıyla sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesi istemi açısından feragat beyanı 6100 sayılı Kanun'un 123. maddesindeki davanın geri alınması veya 150. maddesindeki davanın takipsiz bırakılması kapsamında değerlendirilebilir

5. Bu nedenle davacı taraftan, davalı işverenle ilgili feragat beyanının 6100 sayılı Kanun'un anılan 123 veya 150. maddelerinde düzenlenen haklardan birinin kullanımı niteliğinde olup olmadığı sorulmak suretiyle belirlenmeli beyanın anılan anlamlarda kullanıldığının saptanması halinde duruma göre belirtilen maddelerde öngörülen prosedür işletilmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR