Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3475 K.2025/10713

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının, sigortalılık başlangıç tarihindeki yasa hükümleri kapsamına göre yaşlılık aylığı bağlanma unsurlarını tamamlayarak Kuruma başvurduğunu ve Kurum tarafından 01.03.2015 tarihinde müvekkiline yaşlılık aylığı bağlandığını, müvekkilinin 05.06.1984 tarihinde ... ... ...

Üretim Tesisleri nezdinde 05.06.1984-28.06.1984 döneminde işletme içinde stajyer olarak adlandırılmasına rağmen tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışması sebebiyle 4 aylık sigorta primlerinin bu durum belirtilerek Kuruma yatırıldığını, davalı Kurum tarafından müvekkilinin herhangi bir kusuru ve kötüniyeti bulunmadığı halde tek taraflı yaptığı bir işlem ile 13.05.2019 tarihinde davacının 05.06.1984 tarihindeki sigorta girişini iptal ederek, 01.03.2015 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığını iptal ettiğini ve 01.03.2015-13.05.2019 dönemindeki ödenen aylıkların yersiz ödeme olarak iadesinin istendiğini belirterek,

davacıya 01.03.2015-18305.2019 dönemine ait olmak üzere 68.839,55 TL ve 2.000 TL ve faizi ile birlikte borç çıkarılmasına ilişkin işleminin iptaline ve davacının kesilen yaşlılık aylığının tekrar bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yaşlılık aylığı almakta olan davacı ile ilgili yapılan tetkikte, davacının 17.02.2015 tarihli tahsis talebine istinaden 01.03.2015 tarihinden itibaren 506 sayılı kanunun geçici 81/B-E alt bendine göre 2110 gün Bağ-Kur ve 3618 gün SSK hizmeti olmak üzere toplamda 5728 gün hizmetine karşılık yaşlılık aylığı bağlandığını, davacıya ait Genel Müdürlüğün 12.09.2018 tarih ve 11764150 sayılı talimat yazısı, bordro kayıtları ve iş yeri ile yapılan yazışmalar sonucunda ......... sicil numaralı ... ...

Tarım unvanlı iş yerinde geçen 17 günlük çalışmasının çıraklık olarak geçmesi nedeniyle ilk işe girişinin 23.01.1987 tarih olarak alındığından ve bu durumda da emeklilik şartlarından 50 yaş şartını yerine getirmediğinden aylığı başlangıç tarihi itibariyle durdurularak,

yersiz ödenen aylıkların borç çıkarıldığını, davacının 20.05.2019 tarihli tahsis talebine istinaden, emeklilik şartlarının tamamlanmış olması nedeniyle davacıya 01.06.2019 tarihinden itibaren tekrar yaşlılık aylığı bağlandığını, bu nedenle Kurum İç Tüzüğü gereği aylığın durdurulmasında ve 01.03.2015-13.05.2019 tarihleri arasında yersiz ödenen aylıklara ait çıkarılan ve tebliğ edilen yersiz ödeme borç işlemlerinde herhangi bir maddi hatanın bulunmadığını,

Kurumun tamamen mevzuat çerçevesinde hareket ederek yapmış olduğu işlemlerde hukuka aykırılığın söz konusu olmadığını belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile davacıya 01.03.2015 tarihi itibariyle aylık bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksi Kurum işleminin iptaline; davacı adına tahakkuk ettirilen 13.05.20 19... 44 sayılı 68.839,55 TL ve 13.05.20 19... 92 sayılı 2.000,00 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; 1.Yerel mahkemece verilen karar incelendiğinde eksik inceleme yapıldığını ve bazı hususların gözden kaçırıldığını, Mahkemece, çalışıldığı iddia edilen süreler yönünden yazılı belgelerin bulunup bulunmadığının araştırılması ve çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğini, esasen, yazılı belge ibraz edilmeyen bu tür davalarda, tanık anlatımlarına itibar edilmemesinin de yerleşmiş Yargıtay içtihatlarının gereği olduğunu, 2.Yapılan incelemeler neticesinde müvekkili Kurumun yapmış olduğu işlemlerin tamamen mevzuat dahilinde gerçekleşmiş olup, herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığını ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacıya 17.02.2015 tarihli tahsis talebine istinaden bağlanan yaşlılık aylığının, davalı Kurum tarafından davacının Kurum kayıtlarında ... sicil numarası ile işlem gören dava dışı ... ... unvanlı işyeri tarafından 05.06.1984-28.06.1984 tarihleri arasında yapılan bildirimlerinin çıraklık kapsamında olduğu gerekçesi ile kesildiği, daha sonra davacıya tekrar 01.06.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylık bağlandığı, 01.03.2015-13.05.2019 dönemindeki yersiz ödenen aylıkların ve bayram ikramiyelerinin iadesinin istendiği anlaşılmıştır.

Davacı, borç tahakkukuna ilişkin Kurum işlemlerinin iptalini ve kesilen yaşlılık aylığının tekrar bağlanmasına karar verilmesini talep etmiş; ... Tarım ... Üretim Tesisleri'nden gönderilen müzekkere cevabında davacının işletme içinde stajyer olarak adlandırılmasına rağmen tüm sigorta kollarına tabi olarak çalıştığı bildirilmiş.

Mahkemece davacının belirtilen dönemde iş yerinde meslek öğrenmeden çok fiilen çalıştığı kanaatine varılmış ve davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir.

Bu itibarla, davacının iptal edilen sürelerinin staj süresi olup olmadığına dair dosya içerisinde belge bulunmadığından, anılan dönemde staj yapıp yapmadığına dair okul kayıtları, ders çizelgeleri, mezuniyet belgesi ve staj dosyası getirtilmeli, ayrıca o dönemde görev yapan öğretmenlerin isimleri sorulmalı ve tanık olarak bilgi ve görgülerine başvurularak, stajın zorunlu olup olmadığı,

staj süresinde fiilen işe gidilip gidilmediği araştırılmalı, davalı Kurumdan davacının çırak bildirildiği gerekçesi ile söz konusu dönemin sigorta başlangıcına esas alınmamasına dayanak belgeler sorulmalı ve uyuşmazlık konusu husus, hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR