Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3638 K.2025/13276

Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firma bünyesinde faaliyet gösteren ...Otel isimli işyerinde bazı departmanlarda yapılan asgari ücret uygulaması neticesinde toplam 84.251,50 TL fark işçilik tespit edilerek müvekkili firmadan ilgili dönemlere ilişkin olarak belgelerin gönderilmesinin istendiğini ve gereğinin yerine getirildiğini, yapılan tahakkuk işleminin yasaya aykırı olup yerinde olmadığını bu hususta İdare Mahkemesine dava açtıklarını ve burada adli yargının görevli olduğuna ilişkin yargı yolu kararı verildiğini ve diğer beyanlarını tekrar ile davasının kabulü ile Kurum işleminin ve tahakkuk işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemin usulüne uygun ve doğru bir işlem olduğunu bu sebeple iptal edilmesinin yasaya uygun olmayacağını dava, dilekçesini ve davacının taleplerini kabul etmediklerini, davanın reddi gerektiğini talep ve savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.06.2014 tarihli ve 2009/209-2014/287 Esas ve Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davalı tarafından eksik işçilik bildirim sebebine dayalı olarak 84.281,50 TL eksik prim tahakkuk işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Son Bozma Kararı

Mahkeme kararının süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...1.Bazı hallerde dava devam ederken dava konusu alacağın ödenmesi durumunda dava konusuz kalabilir. Bir başka deyişle davanın esasını oluşturan talep hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Bu durumda Mahkeme tarafından dava hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.

2. Davacı şirketin dava konusu uyuşmazlığa ilişkin taleple ilgili dava tarihinden sonra 02.12.2009 da davalı Kuruma ödemeyi yaptığı, Mahkemece karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki davacının ödemesini cebri icra tehdidi ile yaptığı dolayısıyla davacının davayı konusuz bırakan bir ödemesinden söz edilemeyeceğinden davanın esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı tarafça dava konusu uyuşmazlığa ilişkin taleple ilgili dava tarihinden sonra 02.12.2009 da davalı Kuruma ödemeyi yapılmış ise de davacı tarafından yapılan ödemenin cebri icra tehdidi ile yapıldığı, dolayısıyla davacının davayı konusuz bırakan bir ödemesinden söz edilemeyeceği gözetildiğinden davanın esasına ilişkin yukarıda ayrıntısı izah edildiği şekilde davacı tarafın davasında haklı olduğu,

eksik işçilik bildirimi bulunmadığı değerlendirmesi neticesinde karar vermek gerektiği, davanın menfi tespit niteliğinde olduğu ve bu tür davalarda cebri icra tehdidi altında ödeme yapılması durumunda davanın niteliğinin kendiliğinden istirdat davasına dönüşeceği, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2023/11448 Esas, 2024/585 Karar sayılı son bozma ilamında da uyuşmazlık konusunun 'yapılan ödemenin istirdadı' şeklinde tespit edildiği, açıklanan nedenlerle davalı kurum tarafından eksik işçilik bildirimi sebebine istinaden yapılan 84.281,50 TL eksik prim tahakkuk işleminin iptal edilmesi,

davacı tarafından cebri icra tehdidi altında yapılan 84.281,50 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan istirdadı ile davacıya ödenmesi gerektiği yönünde davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve incelemeye dayandığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık,eksik asgari işçilik bildirildiği gerekçesi ile tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptali, yapılan ödemenin istirdatı istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. Maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR